Na het diner barstte de bom alsnog bij Forum voor Democratie

Thierry Baudet flirtte al jaren met extreem-rechts. Toch zwegen de critici in Forum voor Democratie lange tijd, totdat Baudet tot het uiterste vasthield aan zijn boezemvriend Freek Jansen.

Thierry Baudet staat voor het partijkantoor van Forum voor Democratie de pers te woord over de ontstane situatie.

Thierry Baudet staat voor het partijkantoor van Forum voor Democratie de pers te woord over de ontstane situatie. Foto ANP/ Evert Elzinga

‘Thierry’’, zei hij wel eens tegen zichzelf, ,,verkloot dit niet.” Maar dat deed hij toch, deze week. De machtsstrijd binnen Forum voor Democratie is in zijn voordeel beslist, maar de prijs is hoog. Zijn eens zo trouwe kompanen stapten op in een oorlog die ieder uur van richting veranderde.

Vertrek

Nu het bestuur hem een route terug biedt naar de macht door het oordeel over Baudet aan de leden te laten, heeft Baudet ‘zijn’ Forum weer binnen handbereik. De FvD’ers die deze week tegen hem opstonden, hebben en masse hun biezen gepakt. Zo vertrokken gisteren nog eens vier senatoren en tal van lokale FvD’ers.

Het beeld is niet fraai: waar zijn oude medestanders altijd stelden dat Baudet helemaal niets had met extreemrechts, verwijten ze hem nu juist dat een Forum mét Baudet ‘extremistische opvattingen duldt’.

Diner

De bom barstte achter de schermen bij het dinertje van kandidaat-Kamerleden, vorige week vrijdag, onder het mom van ‘teambuilding’ nota bene. Daar zou Baudet volgens Nicki Pouw-Verweij, Joost Eerdmans en Eva Vlaardingerbroek antisemitisme hebben gerelativeerd. Baudet zei volgens hen die avond: ,,Bijna iedereen die ik ken is antisemiet.”

Toen Freek Jansen, voorzitter van jongerenafdeling JFvD, tijdens het diner meldde dat er nog een artikel over antisemitisme aan zat te komen in appjesgroepjes en dat de jongerenclub daar te weinig tegen zou hebben gedaan, zou Baudet hem hebben verdedigd. Hoewel in mei jongeren waren geroyeerd vanwege antisemitische appjes, had dat nooit mogen gebeuren.

Daarmee was ‘toegegeven aan linkse media’, betoogde Baudet. Toen daarop weerwoord kwam, zou Baudet ‘steeds emotioneler zijn geworden’, zozeer dat hij in de auto terug naar huis van zijn maatje en partijpenningmeester Olaf Ephraim op het hart gedrukt kreeg ‘even rust te nemen’.

De stemming rond de partij is dan toch al niet best. In de peilingen daalt Forum al maanden, niet in de laatste plaats omdat Baudet wordt verweten complotdenkers te omarmen, iets wat hem nu dus ook binnens-kamers voor de voeten wordt geworpen.

Fascistische berichten

En als Baudet die avond al denkt dat hij tegenstand ondervindt in eigen gelederen: een dag later is de oppositie compleet. Als Het Parool bericht dat er wéér fascistische berichten zijn opgedoken in appgroepen rond jongerenafdeling JFvD raakt het al langer sluimerende conflict in een stroomversnelling.

Partijkopstuk Annabel Nanninga spreekt zich uit. Een nieuw onderzoek is volgens haar ‘too little, too late’. Er moet gesaneerd worden, te beginnen met JFvD-voorzitter Jansen. Haar oproep vindt gehoor bij een keur aan prominente FvD’ers. Voor het eerst klinkt zo hard en openlijk kritiek op Baudet.

De critici onderschatten hoezeer Baudet aan Jansen zou vasthouden. Hoewel onbekend bij het grote publiek, is politicoloog Jansen al vanaf de start van de partij een vertrouweling van Baudet. Hij was chauffeur, whizzkid, mediaman, politiek sparringpartner en gewoon ‘vriend’, aldus Baudet. Waar Thierry is, is Freek, op alle cruciale momenten van Baudets loopbaan bovendien.

Toen Baudet in het koetshuis van Kasteel De Hooge Vuursche in Baarn besloot zijn denktank om te vormen tot politieke partij was Jansen erbij. Toen Baudet zijn ‘boreale’ overwinningsspeech schreef, na gewonnen verkiezingen voor Provinciale Staten, was het Jansen die naast hem zat achter de laptop in het Zeister hotel Figi. Even later stak Baudet van wal: ,,De uil van Minerva spreidt zijn vleugels bij het vallen van de avond.” En toen Baudet in oktober 2017 een vijf uur durende ontmoeting had met de Amerikaanse racist Jared Taylor en twee vertegenwoordigers van het extreem-rechtse Erkenbrand was het een ontmoeting die Jansen had gearrangeerd.

Vervlochten

Sinds Jansen en Baudet elkaar in 2012 ontmoetten, zijn hun carrières met elkaar vervlochten geraakt. Dus als de loopbaan van Jansen dreigt te sneuvelen, biedt Baudet hem zijn loyaliteit aan. Dan doet hij ook een stap terug als lijsttrekker, kondigt hij aan.

Baudet geeft daarna intern te kennen ‘misschien wel gewoon lekker boeken te gaan schrijven’. FvD’er Wybren van Haga is er nadien stellig over: ,,Baudet gaat hoe dan ook niet de Kamer in na de verkiezingen in maart.”

Baudet denkt vanuit de coulissen de teugels van de partij te kunnen blijven hanteren, denken ingewijden, maar een dag later merkt hij in een conference call met het bestuur dat ‘de liefde over is’. Baudet merkt dat Nanninga niet de enige is die helemaal van hem af wil. Dat gaat hem te ver. En dus neemt hij de wapens op met zijn criticasters en het partijbestuur en werpt zich opnieuw op als lijsttrekker.

Verlies van oude steunpilaren

Die strijd lijkt hij nu te hebben gewonnen. Met die kanttekening dat hij het heeft moeten bekopen met het verlies van tal van zijn oude steunpilaren. Maar hoe fel die nu ook zijn, de kritiek heeft ook iets weg van naoorlogs verzet. Waar ze nu ineens zeggen te walgen van Baudets geflirt met rechts-extremisme en complottheorieën zwegen ze daar eerder jaren over. Ze sloten zich bij hem aan ná zijn uitspraken over ‘homeopathische verdunning’. Ze wisten dat hij Europa ‘dominant blank’ wil houden. Ze zwegen toen hij in de Tweede Kamer zei ‘dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten’.

Niemand stak een vinger op toen Baudet een partijgenoot steunde die een omstreden complottheorie verspreidde, het zogeheten plan-Kalergi, dat de elite vluchtelingen zou willen vermengen met het westerse ras. De criticasters bleven bij hem toen hij in zijn overwinningsspeech het woord ‘boreaal’ gebruikte, dat wordt gezien als het heimelijk aanspreken van extreemrechtse volgelingen die er ‘blank’ in zouden horen. Alleen Nanninga maakte bezwaar toen Baudet een partijgenoot verdedigde die een verband legde tussen ras en intelligentie, maar dat deed ze intern. De rest zweeg.

Verder was het verweer altijd hetzelfde: journalisten zouden het verkeerd interpreteren en er te veel achter zoeken. Bovendien zijn de criticasters van nu zelf ook geen onbeschreven blad. Nanninga muntte de term ‘dobberneger’ voor vluchtelingen. ,,En als jij echt gelooft dat negers dommer en luier zijn dan witte mensen, waarom zou je dat niet mogen zeggen?”

Senator Toine Beukering griefde velen toen hij zei dat joden ‘als makke lammetjes gewoon door de gaskamers werden gejaagd’. Joost Eerdmans verdedigde eerder alle ophef rond Baudet door van ‘dezelfde demonisering’ te spreken als hij zag rond Pim Fortuyn.

Hoe dan ook slaat Baudet een bladzijde om in de geschiedenis van zijn partij als hij doorgaat met Forum. Hij wankelde, maar zou door kunnen. Het is wel de vraag welke wonden de oorlog hebben geslagen in de achterban.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Binnenland
menu