Nederlandse luchtmacht aast op Top Gun-effect, maar vooral voor technisch personeel

Beeld met vliegende F-14A Tomcats, VF-111 "Sundowners" en Northrop F-5E/F Tiger IIs uit de originele Top Gun film (1986). Bron: Wikimedia Commons

‘Top Gun’ is een icoon van de jaren tachtig, ook voor echte Mavericks, de jachtvliegers van de Koninklijke Luchtmacht. De luchtmacht profiteerde bij het werven van nieuwe vliegers volop van het ‘Top Gun’-effect en zou zo’n boost door het vervolg op de succesfilm goed kunnen gebruiken.

Overste Joost ‘Niki’ Luijsterburg wist niet wat hij zag toen hij midden jaren tachtig op het station van Gilze-Rijen voor zijn keuring uit de trein stapte. Het perron stond tjokvol, vooral mannelijke, aspirant-jachtvliegers. Velen zagen er precies zo uit als hoofdrolspeler Tom Cruise uit Top Gun . Met een Ray Ban-pilotenbril nonchalant op de neus en een leren pilotenjack vol patches om de schouders. Luijsterburg sloeg de schrik om het hart, vertelt hij in het boek Missie F-16 . Kwam hij wel door de selectie met meer competitie dan hij ooit had kunnen voorstellen? In kleren van de Wibra, zonder pilotenbril.

Het antwoord was ja. Het Brabantse jochie slaagde waar Mavericks evenbeelden opvallend vaak niet overleefden, en hij is nu Nederlands meest ervaren F-16-vlieger. Als commandant van de opleidingseenheid in Tucson (VS) bereidt hij de volgende generatie jachtvliegers voor op missies.

Luchtmacht profiteerde jarenlang van heldenepos

Wat Luijsterburg zag, was het Top Gun -effect. De film over de eliteopleiding voor vliegers van de Amerikaanse marine werkte in de Verenigde Staten als een magneet op jongeren die een loopbaankeuze moesten maken. Het aantal aanmeldingen voor de vliegeropleiding van de US Navy vervijfvoudigde na het uitkomen van de film. Met dank ook aan een wervingscampagne waarbij de marine kraampjes neerzette in bioscopen waar geïnteresseerden zich konden aanmelden terwijl de slotklanken van Harald Faltermeyers ronkende synthesizer-soundtrack nog nagalmden. De Koninklijke Luchtmacht ging niet zover, maar profiteerde volgens woordvoerder Niels Vredegoor ook volop. Zelfs jaren na het uitkomen van het heldenepos.

„Ik zat eind jaren negentig op de Koninklijke Militaire Academie en had klasgenoten voor wie het zaadje om naar de luchtmacht te gaan was gezaaid door Top Gun ”, vertelt Vredegoor. „Er waren cadetten die de film grotendeels uit hun hoofd kenden, inclusief teksten en liedjes. Een deel van onze vliegers vindt het nog steeds een geweldige film, ook al weten ze dat die niet realistisch is. Het blijft een film, geen documentaire. Om die reden wil een ander deel van de vliegergemeenschap er niks mee te maken hebben.”

Tom Cruise was zo cool

Een van de bioscoopbezoekers voor wie Top Gun een levensbepalende ervaring vormde, was Annemiek ‘Miep’ Macco, die F-16-piloot werd. Als dochter van de legendarische jachtvlieger generaal-majoor Berry Macco droomde ze er al van vlieger te worden, maar ze besloot pas door Tom Cruise definitief voor de luchtmacht te kiezen. „Ik was hartstikke trots op mijn vader, maar Cruise vond ik als puber zo cool. Ook ik werd bevangen door het Hollywood-gehalte. Top Gun maakte jachtvliegen glamourous .”

„Ik heb vastgehouden aan mijn keuze. Als Tom en mijn vader dat kunnen, dan moet mij dat ook lukken, dacht ik als puber. Het bleek iets complexer te zijn, op mijn zeventiende kwam ik niet door de psychologische keuring omdat ik nog niet stevig genoeg in mijn schoenen stond. Maar het is me uiteindelijk wel gelukt.”

Geen grote campagne

Macco kijkt er enorm naar uit om Maverick in de bioscoop te zien. „Ik kom vast naar buiten met het idee: dit klopte niet en dat ook niet. Maar dat geeft eigenlijk niet”, zegt de vlieger, die tegenwoordig bij de KLM werkt. „De beelden zijn flitsend en ik verwacht weer die typische humor. Ik hoop op de oude magie en hopelijk voelen jonge bezoekers die ook. Ik zag in de trailer een dame, dus wie weet gaat Maverick nieuwe vrouwelijke Nederlandse jachtvliegers opleveren. Ik ben achttien jaar terug gestopt, dus het zou wel weer eens tijd worden.”

Hoewel Defensie met enorme personeelstekorten kampt en de film als een bewezen succesnummer geldt wat werving betreft, is er geen grote campagne gepland. Er wordt alleen via uitingen op sociale media geprobeerd van de film te profiteren. Volgens Vredegoor omdat er geen tekort aan aspirant-vliegers is. „We hebben voldoende geïnteresseerden. Ons personeelsprobleem zit in het vasthouden van ervaren vliegers en het krijgen van gespecialiseerd technisch personeel. Vooral die laatste categorie is heel lastig. Voor die personeelsproblemen zijn andere oplossingen nodig.”

Nieuws

menu