Andere problemen komen later wel | dagboek Oekraïne van oorlogscorrespondent Daphne Wesdorp

Daphne Wesdorp

Problemen genoeg om op te lossen, maar ook om nog even vooruit te schuiven, constateert Daphne Wesdorp in Oekraïne.

Er is geen tijd voor bullshit aan de frontlinie. Maar dat betekent niet dat je niet af en toe om de tuin geleid wordt.

Fascisten, anarchisten, communisten, extreemrechtsen en liberalen: de Oekraïense strijdkrachten bestaan uit een mozaïek aan verschillende bataljons met soms recht tegenover elkaar staande ideologieën.

Je kunt duidelijk zien dat ik Joods ben

,,Hoe is het om als Joodse Oekraïener zij aan zij te vechten met extreemrechtse, nazistische soldaten?”, vraag ik aan Pavlo, een majoor bij de territoriale verdediging in Dnipro.

Verontwaardigd wijst Pavlo naar de witte touwtjes aan zijn gecamoufleerde legerbroek. ,,Je kunt duidelijk zien dat ik Joods ben. Normaal gesproken draag ik ook mijn keppel gewoon in het openbaar. Maar ik heb nog nooit antisemitisme meegemaakt in Oekraïne. Er zijn hier geen nazi’s, dat is allemaal Russische propaganda.”

Pavlo is niet de enige die er zo over denkt. Vraag het aan de rabbijn van de synagoge, de groenteboer op de hoek, of de administratiemedewerker achter de balie bij het gemeentehuis: antisemitisme in Oekraïne is in geen velden of wegen te bekennen.

Toch zit er een luchtje aan

Natuurlijk is de Russische nazismeretoriek uit de lucht gegrepen. Maar hoe graag ik Pavlo ook wil geloven, toch zit er een luchtje aan zijn verhaal. Neonazisme is door heel Europa een probleem: Oekraïne is niet speciaal daarin. In de Russische bataljons, denk bijvoorbeeld aan de Wagner Groep, sterft het van de Totenköpfe, zwarte zonnen en incidentele swastika’s. Ook in het Oekraïense Azov-bataljon duiken geregeld symbolen op die geassocieerd worden met het SS-verleden.

Toch is een eerlijk gesprek over neonazisme in Oekraïne ver te vinden. Het voelt als een publiek geheim: iedereen weet wat er speelt, maar niemand zegt waar het op staat.

Behalve Vagif. Mijn fixer in Mykolaiv, een lange jongen van midden twintig, is recht door zee. ,,Je bent een journalist, mensen snappen dat jij het verhaal bepaalt.”

Ontkennen dat we een probleem hebben met nazisme is onzin

Vagif neemt een slok koffie en legt uit: ,,Ontkennen dat we een probleem hebben met nazisme is onzin. Maar toch doet men het. Waarom? Omdat we nu het verhaal willen vertellen van de kinderen die door Russische agressie gebombardeerd worden. En de massagraven in Marioepol en Boetsja. Op dit moment wordt iedereen die zijn leven waagt voor de onafhankelijkheid van ons land gezien als een held. Men heeft zoiets van, andere problemen komen later wel. Alles op zijn tijd.”

Nieuws

menu