Ede Staal omgetoverd tot nieuwe taal: 'Da krest mien patata-zeme'

Zit je zomaar serieus een compleet nieuwe taal te leren, met nieuwe woorden voor bestaande begrippen. Klassikaal. En ‘t mag een kunstproject zijn, de gedachte achter Pidgin Groningen, kun je gerust serieus nemen.

Het werkboek van Pidgin Groningen.

Het werkboek van Pidgin Groningen. Foto: JanWesterhof

Al is het maar om er nog eens op te worden gewezen hoe ingewikkeld het Nederlands is voor migranten. ‘Cursusbaas’ en bedenker Ahilan Ratnamohan wijst erop dat voor velen de woorden koud, hout en huid niet anders dan op dezelfde manier uit te spreken zijn. Trouwens, leg de logica maar eens uit achter lopen-liep-gelopen en niet kopen-kiep-gekopen, of denken-dacht-gedacht en niet schenken-schacht-geschacht. Enzovoort.

Veel Groningse klanken

De term Pidgin pikte de zelf veeltalige Ratnamohan op van Nigerianen, een term voor Engelse verbasteringen. Hij past zijn taalvernieuwing steeds aan aan de plek waar hij zij presentatie geeft. Pidgin Groningen heeft dus aardig wat Groningse woorden/klanken als basis.

Hij heeft ook universele, of nou, landelijke voorstellen. ,,Om te schrappen we ‘het’. Alles wordt ‘de’. Dat zie je in Nederland toch al gebeuren.” Ook in de verleden tijd wint ‘de’. ,,Liep wordt loopde. En gewoon ‘wij zegden’. Grappig, bij de verbuiging van ‘toezeggen’ doen we dat sowieso al, dus daar went een mens wel aan.

Een paar voorbeelden

‘Heb je gegeten’ wordt ‘Hest doe est? en ‘Zij zijn’ wordt ‘Zai binnen’, want de ij-klank schaint ook erg moeilijk te zain (om er zelf maar wat in te gooien). Wat in het Nederlands door veel migranten node wordt gemist zijn de ‘zje’ en de ‘tsje’-klanken. En dan zijn er nog mooie woorden en kreten uit buitenlandse talen, die het overal goed zouden doen. Zoals Togoebi uit heet Farsi, dat zowel ‘je bent super’ of ‘hou je mond’ kan betekenen. Kwestie van intonatie.

Na Ratnamohans inleidende college splitste de klas zich in twee groepen, om verder te worden onderwezen, eerst met heuse beurten en een vriendelijke juf en vervolgens individueel, met een strakke app die ieder via een iPad kon activeren. Simpel. Daarop werden de nieuwe woorden aangeleerd respectievelijk de aangeleerde kennis getest. Zo kan een mens nog best fanatiek in worden. En zichzelf achterlijk inden als hij voor de tweede keer fout zit met konghjoe (appartement).

Klapperen met de oren

Er is ook een waarachtig werkboek voor thuis. In een derde en laatste sessie gaf Ratnamohan nog een speech in perfect Pidgin Gronings waarbij je toch wel even met de oren zat te klapperen. Gelukkig was er een tolk, een van de ‘oprichters’ van Pidgin Instituut Groningen, maar die was dan voor het woord ‘elkenain’ weer niet nodig.

Tot slot waren er nog twee liedjes van mede-oprichters Sanne (zang) en Sander (zang en gitaar). Natuurlijk een vertaald Ede Staallied: Da krest mien patata-zeme oftewel Doar bluit mien eerappellaand en Wat een sekoie mundu (What A Wonderful World) , waar het eigenlijk ‘sekoie moendoe’ had moet zijn, erkende Ratnamohan nadien. Maar ja, alle beginnende taal is moeilijk. En: ,,Fouten bestaan niet”, riep Mark Hospers door de zaal. Hij was er namens Explore The North, het Friese festival dat dit project samen met Ratnamohan heeft opgezet. Onderhoudend! En niet gek.

Pidgin Groningen is ook woensdag nog, 15 uur, Vrijdag, Sint Jansstraat, 8 euro.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Noorderzon
Theater
menu