Het beste van literatuur en poëzie in 2020. Dit vinden onze recensenten

.

Het door corona geplaagde jaar 2020 zit er bijna op. Tijd om terug te blikken. Dit is de beste literatuur en poëzie van het jaar volgens onze recensenten. En ze geven een tip voor volgend jaar.

Het beste proza volgens Coen Peppelenbos

1. Knecht alleen – Gerbrand Bakker

 

Het tweede deel dat Gerbrand Bakker schreef in de prachtige reeks Privé-domein. Een zeer geslaagd deel waarin Bakker zijn zware depressie van binnenuit beschrijft. Hij gebruikt daarbij geen metaforen. Het onderwerp is zwaar, maar Bakker heeft een schijnbaar losse stijl waardoor je als lezer geboeid blijft. En gelukkig klimt Bakker weer uit het dal (oei, een metafoor).

2. De rat van Amsterdam – Pieter Waterdrinker

Een roman die boordevol zit met allerlei verhaallijnen en verwijzingen naar de geschiedenis en de literatuur. Het boeiendste gedeelte gaat over de tijd dat de hoofdpersoon bij de Nationale Armenloterij werkte (wat in feite een keiharde aanval is op de Nationale Postcodeloterij) waarbij de goede doelen een schaamlap zijn om enkele mensen puissant rijk te maken.

3. Gloei – Edward van de Vendel en Floor de Goede

Een prachtig uitgegeven veelkleurig boek vol gesprekken met jongeren die behoren tot een van de letters in de LHBTQIA+-afkorting. Deze jongeren tonen heel open aan de aimabele interviewer Edward van de Vendel welke weg zij hebben moeten bewandelen om te kunnen zijn wie ze zijn. Met fantastische tekeningen van Floor de Goede die de jongeren portretteert in steeds een andere stijl.

Coen Peppelenbos bespreekt boeken voor Dagblad van het Noorden

De beste poëzie volgens Joep van Ruiten

1. Het stad in mij – Maud Vanhauwaert

 

Terugblik op het stadsdichterschap van Antwerpen. Fraai vormgegeven boek waarin voor lezers, kijkers en luisteraars wordt gedemonstreerd wat de poëzie in de 21ste eeuw vermag.

2. Hölderlin – Rudiger Safranski

Erudiet verteld levensverhaal van een dode Duitse dichter uit het begin van de negentiende eeuw, die de lat zo hoog legde dat hij er aan onderdoorging.

3. Bravogeroep en enthousiast gefluit – Frank van Pamelen

Verzamelde hoogtepunten van de leukste dichter van Nederland, op papier althans. Zeer geschikt ook voor lezers die het werk van Lèvi Weemoedt knap vinden.

Joep van Ruiten is cultuurredacteur van Dagblad van het Noorden

De beste boeken volgens Hans van der Heijde

1. Lázló Krasnahorkai - Baron Wenckheim keert terug

 

Komt het nog goed met Hongarije? In het Hongaars stadje waar het verhaal van deze roman zich afspeelt denken velen dat zij met de terugkeer van baron Wenckheim - zijn voorouders zijn vertrokken toen de communisten de macht grepen - eindelijk op fortuin mogen rekenen. Te lang al duurt de ellende van corruptie en van de greep op het stadje van extreemrechtse motorbendes. Weliswaar brengt Wenckheims komst alles in beweging, maar de waterval van gebeurtenissen, beschreven in een meesterlijke stijl, bespoedigt alleen maar de voltrekking van het rampzalige lot dat de stad over zichzelf heeft afgeroepen.

2. Veronique Bizot - Mijn bekroning

In deze Franse, korte roman vertelt Bizot hoe een late bekroning voor een wetenschappelijke ontdekking de hoogbejaarde laureaat confronteert met zijn levensgeschiedenis, die hij zich amper nog kan - en wil - herinneren. Maar die hem ook dwingt na te denken over zijn verhouding tot de vrouw die hem al tientallen jaren verzorgt. Bizot hanteert een precieze, ingehouden stijl; er staat veel meer dan er staat, zou je kunnen zeggen.

3. Arno Schmidt - Uit het leven van een faun

In deze roman uit 1953 grijpt Arno Schmidt terug op het Duitse expressionisme om te ontsnappen aan het Duits dat tijdens nationaalsocialisme mismaakt is en geen uitdrukkingsmogelijkheden meer biedt voor individualisme en non-conformisme. De faun van de titel is een provincieambtenaar tijdens het naziregime die dat regime en iedereen - en dat is vrijwel iedereen in zijn omgeving - haat die de mores ervan tot de zijne heeft gemaakt. Hij blijft overeind dankzij een verboden liefde voor een buurmeisje. Mooi detail: hij heeft zich erin bekwaamd Heil Hitler uit te spreken als heillittler.

Hans van der Heijde bespreekt boeken voor de Leeuwarder Courant

De beste non-fictie boeken volgens Joep van Ruiten

1. Klein land, grote uithoeken – Floor Milikowski

Hoe Nederland de afgelopen dertig jaar door Haagse stimuleringsbeleid is veranderd in een lappendeken van winnaars en verliezers.

2. Je keek te ver. Een wandeling - Marjoleine de Vos

Pleidooi voor beter kijken en beter lezen: ,,Wie het landschap niet leest, ziet niets wat in stand gehouden moet worden.''

3. Wie hoort er bij jouw wij? - Jantine Wijnja

Verzameling citaten over hoe het is om in de Veenkoloniën te leven sorteert een bijzonder intiem effect. Alsof je luisterend aan de keukentafel zit.

Joep van Ruiten is cultuurredacteur van Dagblad van het Noorden

De beste non-fictie boeken volgens Hans van der Heijde

1. Bettina Stangneth - Leugens lezen

 

Waarom liegen mensen zo vaak en zo graag? Bestaat waarheid? Wat leren leugens en de drang tot liegen ons over het denken? De Duitse filosofe Bettina Stangneth behandelt die vragen even grondig als toegankelijk wijze, komt tot antwoorden die de waarheid van het liegen blootleggen en laat zien hoe we ons tegen manipulatieve leugens te weer kunnen stellen.

2. Arnold Heumakers - Langs de afgrond - het nut van foute denkers

Europeanen zien zichzelf graag als dragers van het culturele erfgoed van de Verlichting. Maar in feite is sprake van een traditie van ideeën van de Verlichting én van hun tegenpolen, waar fascisme en nationaalsocialisme foute ideologische voortvloeisels van zijn. Het is die gespletenheid die kenmerkend is voor de moderne Europese culturele traditie. In Langs de afgrond analyseert Heumakers wat „foute denkers” aan de Europese traditie hebben toegevoegd, in zijn conclusie pleitend voor „methodisch pessimisme” als houding zowel tegenover foute ideeën van toen en nu, als tegenover de hedendaagse, dominante (neo-)liberale ideologie.

3. Atte Jongstra - Ecologieën - een album der natuur

In Ecologieën neemt Jongstra de lezer mee op een natuurwandeling door de geschiedenis van het ecologische gevoel. Jongstra’s kijk op de wereld met zijn aandacht voor het bijzondere maakt van die wandeling een tocht langs vele buitenissigheden. Zoals de fallusboom met heremietenkluis, menselijke grasgrazers, de toiletplant, of systeempsalmen. De Bonifatiusmoord bij Dokkum in 754 moet worden geïnterpreteerd als vroege vorm van ecologisch verzet, zo toont hij aan.

De talloze curieuze illustraties en de met zorg gekozen citaten uit oude teksten dragen veel bij tot het leesgenot.

Hans van der Heijde bespreekt boeken voor de Leeuwarder Courant

De beste boeken volgens Koen Schouwenburg

1. Kate Kirkpatrick - Simone de Beauvoir. Een leven

 

Het blijft een machtige periode, die naoorlogse jaren in Parijs waarin het existentialisme domineerde. Kirkpatrick schreef een prachtig boek over Simone de Beauvoir, een van de centrale figuren van die tijd. Er is evenveel aandacht voor het indrukwekkende leven als het voor het bijzondere oeuvre van De Beauvoir. Daarnaast doet dit boek recht aan het werk van De Beauvoir zonder Sartre af te zeiken.

2. Thomas Bernhard. De onderspitdelver

Je moet ervan houden en ik kan er geen genoeg van krijgen: plotloze romans waarin veel wordt geklaagd en veel wordt herhaald. De onderspitdelver verscheen dit jaar voor het eerst in het Nederlands en is sindsdien mijn favoriete roman uit Bernhards unieke oeuvre. Het gaat over de beroemde pianist Glenn Gould, mislukken en dat het leven niet zo’n feest is.

3. Jeroen Brouwers. Cliënt E. Busken

Het oeuvre van Jeroen Brouwers is verwant met dat van Thomas Bernhard. En Cliënt E. Busken heeft veel gemeen met een Bernhardboek: het is een lange bittere monoloog. En geweldig geschreven. In het jaar dat hij tachtig werd, bewees Brouwers wederom dat hij beste stilist in de Nederlandse literatuur is.

Koen Schouwenburg bespreekt boeken voor de Leeuwarder Courant

Maandag het beste theater en cabaret volgens onze recensenten

Nieuws

Meest gelezen

menu