Het leven van koningin Juliana, maar dan verteld door haar poppen, komt naar Leens

Koningin Juliana kreeg vaak poppen cadeau: zo’n 650 in totaal. Een tentoonstelling laat haar leven zien, aan de hand van die poppen. Eerst nog te zien in Duitsland, maar volgend jaar op de Borg Verhildersum.

Het kostuum als pop. Op de achtergrond een foto, in Canada gemaakt door Yousuf Karsh.

Het kostuum als pop. Op de achtergrond een foto, in Canada gemaakt door Yousuf Karsh. FOTO MARCEL HECTORS

,,Er zijn twee groepen in Nederland die het koninklijk huis hebben overladen met geschenken’’, vertelt Marcel Hectors uit Workum. ,,Dat zijn Friezen en Zeeuwen. En daarna komen de Limburgers.’’

Geen wonder dus dat hij de tentoonstelling Juliana - Ein Jahrhundert in Puppen (Een eeuw in poppen) makkelijk een Fries tintje kon geven. Daar is onder meer het Friese kostuum te zien dat Juliana in 1937 kreeg, en ook de pop met een identiek kostuum die erna geschonken werd; er bleek nog geld over te zijn.

Sterker nog, de oudste pop in de tentoonstelling is geschonken door jonkvrouw van Eysinga, in 1892: die schonk ze aan koningin-regentes Emma, de grootmoeder van Juliana, ,,die het koningshuis verregaand heeft gemoderniseerd’’, stelt Hectors. Juliana was veel bij haar oma, foto’s (waaronder een paar, die genomen zijn door Wilhelmina, Juliana’s moeder) laten dat zien.

Droomfabriek

De tentoonstelling is tot oktober te zien in Manufaktur der Traüme (Droomfabriek), een museum in Annaberg-Buchholz, in de Duitse deelstaat Saksen. Daarna gaat hij naar Hanau en volgend jaar is hij in Borg Verhildersum, in Leens.

Dat de tentoonstelling in de deelstaat Saksen is, heeft een voorgeschiedenis die in Sneek begint. Daar was Hectors drie jaar geleden betrokken bij een expositie van houten speelgoed uit de voormalige DDR in het modelspoormuseum in Sneek. Veel voorwerpen kwamen uit de verzameling van Manufaktur der Traüme.

De Landrat van het gebied (vergelijkbaar met een commissaris van de Koning) opende de tentoonstelling in Sneek, en Hectors beloofde een wederdienst. Hij bedacht deze tentoonstelling en kreeg bij het samenstellen steun van het Mondriaanfonds.

Levensverhaal

Eigenlijk is het het levensverhaal van Juliana, verteld aan de hand van 68 poppen die overal vandaan komen. Om de poppen zelf is het niet te doen: een dure, met goud belegde wajangpop is er naast een ‘gewone’ poppenkast met Jan Klaassen, beide gekregen bij een bezoek aan Indonesië.

De tentoonstelling begon bij de verwondering van Hectors toen hij inzag dat met de pop voor Emma een traditie was begonnen en hij leerde dat Juliana in haar leven zo’n 650 poppen heeft gekregen. Niet alleen als opgroeiend kind, maar ook later, toen ze tijdens de Tweede Wereldoorlog in ballingschap in Canada woonde, en toen ze nog weer later koningin werd. ,,Waarom geven gewone burgers haar poppen, maar ook de keizer van Japan of Eleanor Roosevelt?’’

Betrokkenheid

Zijn verklaring: ,,Het gaat niet om de pop, het gaat om het gebaar.’’ Juliana was een innemende vrouw, die dicht bij mensen stond en oprechte betrokkenheid liet zien. Schenkers wilden daarvoor hun waardering tonen.

Dat is duidelijk bij ,,de belangrijkste pop van de tentoonstelling’’, zoals de samensteller het noemt. Dat is een van de poppen in Zeeuwse klederdracht die ze in 1950 bij een bezoek aan Zeeland kreeg voor haar dochters. Na de watersnoodramp in 1953 was de koningin daar weer, ,,in hetzelfde dorp, ze sprak met dezelfde mensen. Dat maakte indruk.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
menu