Noorderlicht voor dummies: alles wat je moet weten over het fotofestival op 21 locaties in Groningen, Friesland en Den Haag. 'Ik zou beginnen in de Der Aa-kerk in Groningen'

Zaterdag begint Noorderlicht. Komende weken verkent het festival op 21 locaties in Groningen, Friesland en Den Haag met werk van meer dan zeventig kunstenaars de relatie tussen visuele cultuur en de werkelijkheid. Zes vragen vooraf.

Collectief ARK maakte in opdracht van Noorderlicht een interactieve media-installatie.

Collectief ARK maakte in opdracht van Noorderlicht een interactieve media-installatie. Foto Iris Duvekot

Waar gaat het dit keer over?

Het thema van de 28e editie is The makeable mind . Daarmee wordt de maakbare geest bedoeld, een verwijzing naar de maakbare mens. Door wat en door wie wordt wat in ons hoofd rondspookt beïnvloed?

,,Hoe interpreteren wij wat we zien? Kijken we op dezelfde manier, of verschilt het per persoon?”, begint festivalsamensteller Paulien Dresscher die dit jaar samen met George Knegtel en Wim Melis de werken heeft geselecteerd. ,,We hebben voor een Engelstalig thema gekozen omdat onze kunstenaars van over de hele wereld komen.”

Wat is er te zien?

Hoewel Noorderlicht op papier nog steeds een fotofestival heet te zijn, zijn de komende weken niet alleen foto’s te zien. Dresscher, die onder meer voor het Nederlands Film Festival digitale cultuur programmeert, is gevraagd het festival ‘de nieuwe wereld in te trekken’.

,,Over de grenzen van de fotografie heen. Wat gebeurt er in de digitale en nieuwe media: multidisciplinair, interactief, kunstmatige intelligentie, computer vision, virtual reality? Dat doen we niet voor het eerst, maar we zijn er dit jaar wel extra naar op zoek geweest.”

Bepaalt internet onze werkelijkheid?

Collectief ARK maakte voor de Der Aa-kerk een interactieve media-installatie: Life as we know it. Now . De installatie omvat vijf delen en is opgebouwd uit schermen met beelden die op dat moment wereldwijd via Youtube worden verspreid en brengt daarnaast ook koormuziek voort.

Veel actualiteit en nieuws dus, veel beelden en geluiden. Waarbij het goed is om te weten dat de vraag naar beelden via een algoritme het aanbod van diezelfde beelden bepaalt en dat ook het publiek in de kerk invloed op het kijkgedrag uitoefent. De installatie roept vragen op als ‘neemt de waarheid van het internet onze werkelijkheid over?’ en ‘zijn wij eigenlijk nog de baas over onze verbeelding?’

Hoe pak je het als bezoeker aan?

Noorderlicht is omvangrijk met honderden, zo je wilt duizenden beelden van meer dan zeventig kunstenaars – vierhonderd inzenders stuurden voor het festival werk in. En dat tot en met eind november verspreid over 21 locaties in drie provincies. Een bezoeker kan het beste zijn of haar weg vinden door het festival in delen op te knippen.

,,Ik zou beginnen in de Der Aa-kerk in Groningen”, adviseert Dresscher. ,,Maak er een weekendje van en pak eerst de hoofdlocaties in de stad Groningen en die in Onstwedde. In Friesland begint de tentoonstelling in september. Ook daar is een dag van te maken, te beginnen in Heerenveen en daarna naar Nes, Wierum, Marrum en Pietersbierum.”

Wat is op die andere plekken te zien?

Iedere locatie heeft een subthema. ,,Die subthema’s werken als een lens, ze kunnen helpen als je denkt: waar kijk ik naar? Het gaat niet alleen om het plaatje, om de eye-candy , maar ook om het achterliggende verhaal. Bij NP3 in Groningen is bijvoorbeeld werk te zien dat over politiek en activisme gaat, over hoe je met kunst maatschappelijk een statement kunt maken. In onze eigen Noorderlicht-galerie hebben jonge curatoren werk geselecteerd dat met diaspora te maken heeft, over mensen die op een andere manier naar de werkelijkheid kijken omdat ze ergens anders vandaan komen. Bij Artphy in Onstwedde gaat het over een natuur die bestaat bij de gratie van technologie.”

Wat wil festival Noorderlicht?

,,We proberen het gesprek op gang te houden, in dit geval over de werkelijkheid en de verschillende parallelle werelden waarin we leven. Zodat er openheid kan blijven bestaan. Er is meer dan het oog ziet. Mijn waarheid is ook maar mijn waarheid. Probeer daarom ook door de ogen van anderen te kijken. Het besef dat er verschillende manieren van kijken bestaan, dat op verschillende niveaus wordt gecommuniceerd en iedereen op een andere manier wordt geraakt, vraagt om gesprekken daarover. Wat wij laten zien, kan het begin van zo’n gesprek zijn.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
menu