Pianist Rian de Waal wordt 10 jaar na zijn overlijden herdacht met een dubbelalbum. 'Ik mis hem nog iedere dag'

Op 25 mei is het 10 jaar geleden dat pianist Rian de Waal op 53-jarige leeftijd overleed. Om dat te herdenken wordt zondag 25 april een dubbelalbum gepresenteerd met oude én nieuwe opnames.

Rian de Waal in 2004 achter de vleugel in Valthermond.

Rian de Waal in 2004 achter de vleugel in Valthermond. Foto: Archief/Kees van de Veen

,,Ik mis Rian nog iedere dag”, zegt Marion van den Akker, zijn weduwe. ,,En iedere dag meer. Zo gauw ik pianomuziek hoor, denk ik aan hem. Het gaat niet over.” Het gemis is een onderdeel van haar leven geworden, zegt de mezzosopraan, die tegenwoordig in Valthe woont. Maar het brengt niet alleen verdriet, vertelt ze. ,,Het is ook een rijkdom.”

Het herdenkingsalbum is daar een voorbeeld van. Eigenlijk zou het zondag worden gepresenteerd met een concert in d’Rentmeester , zoals concertboerderij Onder de Linden in Valthermond nu heet. Vorig jaar is de monumentale krimpenboerderij, die Van den Akker en De Waal in 2002 betrokken, verkocht. ,,De nieuwe eigenaars hebben de naam veranderd, maar ze blijven er concerten organiseren”, zegt Van den Akker.

Ook jazzconcerten in d’Rentmeester

Niet alleen de concertzaal, geroemd om zijn geweldige akoestiek, blijft behouden voor het Noorden, ook de prestigieuze klassieke kamermuziekserie Klassiek in’t Veen gaat door. Van den Akker, die de serie met De Waal in het leven riep, doet de programmering. ,,De nieuwe eigenaars gaan in d’Rentmeester ook jazzconcerten organiseren”, zegt ze. ,,En er staat inmiddels gelukkig weer een vleugel. Die hebben we in bruikleen gekregen van pianist Jeroen van Veen. Daar ben ik heel blij mee.”

Zondag blijft de vleugel onbespeeld, want het presentatieconcert is vanwege corona afgelast. Het is verplaatst naar 13 juni. De lancering van het nieuwe album gaat wel door. Van den Akker: ,,Dat doen pianist Paul Komen en ik met een video vanuit het Prins Claus Conservatorium.” Die is te zien op de nieuwe website riandewaalstichting.org , die zondag online gaat. Daar is het album ook te bestellen. Op Spotify of andere streamingdiensten komt de muziek voorlopig niet.

‘Pas later hoorde ik hoe geweldig het concert was’

Op het dubbelalbum staat onder meer een live-opname uit 1991 van het Tweede pianoconcert van Tsjaikovski, met het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Hans Vonk. ,,Het was een concert in het Concertgebouw, vlak voordat Rian problemen kreeg met zijn handen”, zegt Van den Akker. In 1992 ontwikkelde De Waal focale dystonie, een aandoening aan de vingers die veroorzaakt werd door het spelen van te veel extreem virtuoze muziek.

,,Ik weet nog dat hij voor die Tsjaikovski heel zenuwachtig was”, vertelt Van den Akker. ,,Hij was bang dat hij passages kwijt zou zijn. Ik heb destijds dan ook niet veel meegekregen van het concert, omdat ik vooral bezig was met of het wel goed ging. Pas toen ik de opname voor het eerst hoorde, Rian was toen al overleden, realiseerde ik me hoe geweldig het concert was geweest.”

Op het dubbelalbum staan ook mazurka’s, nocturnes en walsen van Chopin, die De Waal in 1995 opnam. ,,Die zijn eerder uitgebracht. Ze stonden op een album met polonaises van Chopin, maar die vond Rian niet goed genoeg. Daarom heeft hij het destijds stilgehouden. Ik dacht: ik haal ze ervan af, want de wereld moet dit horen. De mazurka’s, nocturnes en walsen zijn zo mooi, zo zangerig. Ik luister er zelf heel vaak naar in de auto.”

Nog veel meer oude opnames van De Waal

Van den Akker heeft nog veel meer oude opnames van haar overleden man. ,,Er gaan absoluut nog meer albums komen”, zegt ze. ,,Daar is de Rian de Waal Stichting voor opgericht. Ik heb er nu ook meer tijd voor. Toen ik nog op de boerderij woonde, had ik een dagtaak aan het onderhoud.” Met de stichting, die sinds kort een ANBI-status heeft, gaat ze naast cd-uitgaven nog meer activiteiten organiseren. ,,Zo komt er volgend seizoen in de boerderij een concours voor jonge pianisten: de Rian de Waal Competition. De deelnemers spelen pianotranscripties en moeten er zelf ook een schrijven.”

Rian de Waal was een groot voorvechter van pianotranscripties: bewerkingen voor piano van muziek die voor een andere bezetting is geschreven, zoals liederen of symfonieën. In de negentiende eeuw was veel muziek vooral toegankelijk via die bewerkingen, omdat er nog geen radio of grammofoon was. De Waal was er zijn leven lang door gefascineerd en wijdde er een studie aan die postuum is gepubliceerd: Metamorphoses – The Art of the Virtuoso Piano Transcription .

Op het herdenkingsalbum staan behalve enkele pianotranscripties die Liszt maakte van de Poolse liederen van Chopin, uitgevoerd door De Waal, ook nieuwe opnames van enkele originele liederen uit Chopins opus 74. Van den Akker zingt, begeleid door Paul Komen. ,,Ik heb die liederen vaak tijdens concerten met Rian uitgevoerd, maar we hebben ze nooit samen opgenomen. Daarom leek het me een mooie hommage aan Rian.”

#

Het dubbelalbum verschijnt op het label The Valthermond Recordings van de Rian de Waal Stichting en is te bestellen via www.riandewaalstichting.org . Hans van den Boom besteedt zondag 25 april in De Muziekfabriek op NPO Radio 4 rond 12 uur aandacht aan het nieuwe album.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
menu