Recensie Pieter Derks: De cabaretier die erbij hoort

Meningen, meningen. We zitten in een spiraal van aanmoedigingen om overal iets van te vinden. Horizonvervuiling die irritant dichtbij komt. Pieter Derks heeft zijn studiekop erop losgelaten en een reeks opmerkingen genoteerd.

Pieter Derks.

Pieter Derks.

Over pinautomaten kwam hij recensies tegen, maar ook over de voor- en nadelen van de rivier de Waal bij Nijmegen, de zorg in het ziekenhuis, de kwaliteit van de hulpverlening bij een aardbevingsramp, ver weg. Nederlanders gaan dan voorop in kritiek op ‘ondeugdelijke informatievoorziening’. Daar zijn we sterk in. ‘Domme pech’ is één kant van het verhaal. Er ligt iets tegenover, dat hij introduceert als ‘dom geluk’.

Derks heeft recht van spreken. In de nazomer van 2018 werd zijn dochtertje Bobbie twee maanden te vroeg geboren. Zij was er slecht aan toe, redde het na operatief ingrijpen en maakt het goed. Godzijdank. IJzingwekkend mooi vertelt hij wat het in het gezin teweeg bracht.

Het beeld van de ideale schoonzoon heeft Derks rechtgetrokken

 Het doet denken aan het relaas van Jochem Myjer – twee programma’s geleden – over een bedreigende tumor in zijn hals. Wat ze gemeen hebben is bewogenheid in uitgekristalliseerde emotie, zonder opgeklopt sentiment. Met betrekking tot Pieter Derks mag je (mede daardoor) vaststellen dat zijn achtste show vaktechnisch de beste in zijn carrière is. Het beeld van de altijd ‘beschaafd’ opererende, ideale schoonzoon heeft hij rechtgetrokken. Hij is de cabaretier die erbij hoort.

Als etiket plakt hij Voor wat het waard is op een geoliede set schakelingen. De titel suggereert een zekere afstand en blije goedmoedigheid in zijn humor. Alsof hij bezig is toestanden en feiten met relativerend begrip en enig mededogen af te dekken. Aanvankelijk lijkt het daarop, als hij de aanbeveling verstrekt om ons weerbaarder op te stellen, al hebben we onze reputatie van klagerige zeurpieten niet mee. Forget it.

De marktwerking in de zorg, wapenleveranties aan Saudi-Arabië, ons koloniale verleden, de afvalscheiding, het ‘interprovinciaal wolvenplan’ en onze verantwoordelijkheid voor de klimatologische veranderingen koppelt hij in een onweerlegbare stroom van allerminst vrijblijvende standpunten. Hij is 34, en zal de legendarische conferencier Wim Kan niet gekend hebben. Derks heeft op het toneel iets van Kan in de bitterzoete onstuimigheid van zijn invallen, de wandelend afgelegde betogen en onverdacht hilarische grappen over de gebruiksaanwijzing bij shampoofabricaten.

Bevrijdende dreun van applaus

 Het mag schuren, ook al stopt hij er een lont in van lyrisch realisme: het leven neemt een loopje met de mens. Mag ik dan bij jou..? als variant op het lied van Claudia de Breij is een bikkelharde persiflage op ons vluchtelingenbeleid.

Moet hij nog uitleggen wat er misgaat met al die meningen? Pieter Derks ziet ervan af. Het kan ons niet zijn ontgaan dat de wereld er in zijn visie stompzinnig banaal uitziet. En toch.

Na vier enerverende ziekenhuisdagen zei een verpleegkundige met de beheersing en de routine van ijzeren jaren in de zorg, dat ze Bobbie mee mochten nemen naar huis. Ze konden weer denken aan een normaal leven en kwamen tot de conclusie dat buiten alles hetzelfde was gebleven.

Een verstilde finale, gevolgd door de bevrijdende dreun van applaus.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
menu