Veel migranten in Groningen meldden zich voor Pidgin Groningen. Veeltalige theaterman Ahilan Ratnomohan smelt vele talen samen met Gronings als basis

De oproep was zinvol. Veel migranten in Groningen meldden zich voor Pidgin Groningen. Daarin wil Ahilan Ratnomohan bevolkingsgroepen met vernieuwende taal dichter bijeen brengen. Via de inzet van elkaars opvallendste woorden en kreten.

Ahilan Ratnamohan: als voetballer een spelverdeler, als taalkunstenaar net zo.

Ahilan Ratnamohan: als voetballer een spelverdeler, als taalkunstenaar net zo. Foto: Nienke Maat

Maar toch. ,,Liever dan zo’n oproep zou ik me onderdompelen in een gemeenschap en dan deelnemers selecteren. Nu zie je een sterke dominantie van het Engels, met daaronder veel Duits- en Spaanstaligen. West-Afrikanen bijvoorbeeld heb ik niet kunnen bereiken. Alleen zou zo’n ideale aanpak te veel werk opleveren en tijd kosten.”

Liever niet in het Nederlands grootgebracht

Tamils trof hij wel, zijn eigen achtergrond. Zijn ouders wisten indertijd het oorlogsgebied op Sri Lanka te ontvluchten. Naar Australië. ,,Gisteravond heb ik bij een Tamilfamilie gegeten. Uiteindelijk bleken de ouders het meest geschikt voor ons project. De zoon die mij had uitgenodigd bleek helemaal in het Nederlands te zijn grootgebracht.” Minder geschikt voor zijn idee.

Ratnomohan is een polyglot, een wonderlijk beheerser van vele talen. Hij spreekt vloeiend Nederlands, met een Vlaams accent, want Antwerpen is nu zijn uitvalsbasis. Maar na het Engels uit Australië sprak hij in een mum van tijd Frans, Spaans, Duits en zelfs Lets, ook als hij maar enkele maanden in zo’n land bivakkeerde. Tussendoor was hij voetballer, een spelverdeler, die zijn profambities na een afwijzing door het Zweedse Malmö FF verbrokkeld wist. Hij speelde erna nog op een veel lager niveau in Duitsland.

Een ongemakkelijk gevoel

,,Het is een beetje gênant. Als mensen mij daar hoorde praten, vroegen ze vol bewondering hoe het kwam dat ik zo goed Duits sprak. Ik vroeg me wel eens af of ze dat ook hadden gevraagd als ik een witte man was geweest. Maar vooral: in mijn oorspronkelijke taal, die van de Tamils, zoek ik vaak naar woorden. Zoals gisteravond bij dat etentje. Dat voelt dan best ongemakkelijk. Ik moet er toch eens wat aan doen.”

Dan zijn project. De term pidgin heeft hij van Nigeriaanse voetballers, waarmee hij samenwerkte. ,,Die slaat op verbasterde Engelse woorden.” Ze zijn soms zo toegankelijk dat ze ook voor andere nationaliteiten goed te gebruiken zouden zijn, zegt Ratnamohan. Hij noemt als voorbeeld een kreet die zijn tante in Australië, ook een Tamil, vaak slaakte, in haar moedertaal. ,,Als er iets misging. Als een schaal kapot viel of zo. ‘Aiyoo!’ Wat ‘O nee!’ betekent.”

Heimwee naar de eigen taal

Zo zijn er meer internationaal bruikbare kreten. Voor zulke taaluitingen probeert Ratnamohan consensus te brengen in de groep en stad van zijn samenkomsten. Heimwee naar de eigen taal kan via inpassing van die eigen, authentieke inbreng worden beantwoord.

Daarnaast kijkt zo’n groep of de Nederlandse taal en woorden wellicht te vereenvoudigen zijn. ,,Kunnen we de grammatica aanpassen? De ‘ij’ en de ‘ui’ zijn ingewikkeld voor buitenlanders. Kan dat anders? Een van de Groningers zei dat hier voor de ij-klank (of eigenlijk de ei-klank, over ingewikkeld gesproken, red.) vaak ‘ai’ wordt ingezet. Dat zou al gemakkelijker zijn. De ‘u’ is ook lastig. Kon dat ook ‘oe’ worden? Maar ja, hoe los je zoiets op voor ‘huren’.”

Het is en blijft een kunstproject

Op Noorderzon is het Gronings de basis voor, dus er zitten Groningstaligen in de groep. Zo ontstaat een leuk taalspel, met grappige discussies. ,,Ik heb er wel eens over gedacht om een woordenboek te maken. Dat zou denk ik toch te veel worden. Blijf wel bedenken dat het een kunstproject is hè. Een Braziliaanse regisseur zei ooit: ‘Theater is de plek om de revolutie te repeteren’.”

,,Ik wil niemand wat opdringen. Het is ook geen poging tot taalverarming. In Leeuwarden kreeg ik wat boze reacties. Vanuit Friese trots. Dat ik aan het Fries wilde tornen. Dat is natuurlijk niet mijn bedoeling. Wel wil ik onderzoeken hoe je communicatie voor een divers samengestelde bevolking gemakkelijker kunt maken. Taal is een emancipatiemiddel.”

Met behoud van de eigen waarden. ,,Al dat Engels dat jullie er hier in Nederland doorheen gooien! Best jammer. Ik probeer de hele dag door te komen zonder één Engelse term.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Noorderzon
Theater
menu