Als kinderen al geen verschil zien tussen speelgoed en wapens, waarom zouden computers dat wel kunnen? | Noorderlicht

Tijdens festival Noorderlicht wordt de relatie tussen visuele cultuur en de werkelijkheid verkend. Simone C. Niquille doet dat in het Tschumipaviljoen in Groningen.

Still uit de animatievideo Sorting Song (2021)  van de Zwitsere kunstenaar Simone C. Niquille.

Still uit de animatievideo Sorting Song (2021) van de Zwitsere kunstenaar Simone C. Niquille. Foto Simone C. Niquille

Niquille heeft voor haar werk niet de meest ideale plek toebedeeld gekregen. De ligging van het paviljoen is fantastisch, aan het Hereplein. Maar de door architect Bernard Tschumi ontworpen langwerpige ruimte van glas en metaal is en blijft onhandig als je er iets wilt bekijken en beluisteren.

Sorting song heet de bijdrage van Niquille, een Zwitserse ontwerper die ‘de representatie van identiteit zonder lichaam, de digitalisering van biomassa en de alomtegenwoordige optische blik van alledaagse voorwerpen’ onderzoekt. In Groningen heeft het geleid tot een installatie met een animatievideo en een verzameling omgevallen caféstoelen.

Een camera kan niet zien waar het naar kijkt

De animatie is het meest interessant. We zien om te beginnen een bank gemaakt van koeienhuid van een berg vallen en horen een kind opperen dat we met een koe te maken hebben. Daarna wordt gesteld dat een camera op zich niet ziet waar het naar kijkt en dat er robots bestaan met camera’s die zogenaamd wel kunnen zien. Hoe werkt dat?

Wat volgt is een speels minicollege waarin twee kinderstemmen filosoferen over huiselijke objecten en hoe we de omringende wereld begrijpelijk proberen te maken door taal, ordening en categorieën. Wat maakt een vaas tot een vaas? Is een vaas nog een vaas als je er afval in stopt, of is het dan een vuilnisbak? Hoeveel soorten stoelen zijn er? Zeer veel.

Als ik op de vloer zit, wordt de vloer daardoor een stoel?

Dan wordt een wijsneuzerige opmerking gemaakt. Stoelen zijn geen verzameling kale data, het zijn niet zomaar objecten, het zijn voorwerpen waar een context bij hoort. ‘Als ik op de vloer zit, wordt de vloer daardoor een stoel?, vraagt het ene kind. De plot van de animatie bestaat uit het tonen van een groen pistooltje. ‘Wat is dit? Een wapen? Speelgoed? Een speelgoedwapen?’, vraagt het andere kind.

Zoals vaker leiden vragen tot nieuwe vragen. Als kinderen al geen verschil kunnen zien tussen speelgoed en een dodelijk wapen – een link naar het messengeweld onder jongeren is snel gelegd – wat voor heil mogen we dan verwachten als computers het ordenen en oordelen overnemen? Vermoedelijk weinig.


Dagblad van het Noorden schenkt komende weken extra aandacht aan kunst die te zien is tijdens festival Noorderlicht. Zoals komende zaterdag in onze bijlage aan Life As We Know It Now van Atelier Roosje Klap.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
menu