De passie voor blauw, niet alleen als kleur, maar vooral als ervaring, als persoonlijke sleutel tot veel dingen | Visualia 1376

De cyanometer van Horace Bénedicte de Saussure uit 1789.

In 1973, het jaar waarin de schrijfster Maggie Nelson werd geboren, schilderde de Amerikaanse kunstenaar Joan Mitchell in Vétheuil haar beroemde Les Bluets, bestaande uit blauwe en witte abstracte vormen op doek.
Lees meer over
Beeldende kunst

Bluets betekent ‘korenbloemen’, blauwe bloemen die op het schilderij nergens te bekennen waren. Joan Mitchell bewoonde in dat jaar een atelier op het voormalige landgoed van Claude Monet. De korenbloemen trof ze in de omgeving aan en haar manier om dat korenbloemblauw weer te geven, was een abstracte, gevoelsmatige.

Toeval of niet, maar de Amerikaanse Maggie Nelson schreef een in 2009 uitgegeven bijzonder boekje met de titel Bluets , dat sinds kort in het Nederlands is vertaald. Daarin haalt ze onder andere dat schilderij van Joan Mitchell aan. Bluets gaat over haar passie voor de kleur blauw, niet alleen als kleur, maar vooral als ervaring, als persoonlijke sleutel tot veel dingen.

Bluets verwierf een cultstatus

Via 240 korte en langere essaytjes en omschrijvingen (‘proposities’ ofwel ‘beweringen’) passeren persoonlijke ontboezemingen, herinneringen, kunstwerken, historische feiten, seksualiteit en wetenschappelijke conclusies. Maggie Nelson wordt een genre-brekend schrijver genoemd die zowel over zichzelf als over kunst schrijft. Bluets verwierf een cultstatus en werd overladen met prijzen. Nu ligt het gewoon in de boekwinkel en kan het besteld worden.

Nelsons onderwerpen worden gevoed door filosofie en wetenschap, verlangen, schoonheid, feminisme, poëzie en seksueel geweld. De korte essays meanderen en stromen als een rivier over de bladzijden. Een ongewone leeservaring waarin de kleur blauw lang niet altijd een kleur blijft, maar een metafoor blijkt te zijn voor van alles in de actualiteit of uit het verleden.

Intussen scheert ze rakelings langs je eigen ervaring met blauw en weet woorden te vinden waar nauwelijks woorden voor zijn. Zoals voor onze eigen verliefdheid op de kleur blauw, die we overigens delen met de helft van de mensheid.

Cyanometer

Passie bewoog ook de Geneefse natuuronderzoeker Horace Bénedicte de Saussure die in 1760 naar de top van de Mont Blanc reisde, vertelt Nelson. Bergbeklimmers hadden namelijk ontdekt dat hoe hoger ze klommen, hoe dieper het blauw van de lucht oogde.

De Saussure wilde dit meten en ontwierp een cyanometer, een cirkel met kleurverloop van blauwtinten. Toen De Saussure aankwam op zijn gedroomde eindbestemming, hakte hij het topje van de berg af – het stuk steen ligt nu in Teylers Museum in Haarlem. Het blauw van de hemel kreeg het verzadigingsscijfer 39.

www.facebook.nl/EricRHBos

Bluets - Bespiegelingen in blauw

Schrijver Maggie Nelson

Uitgeverij Atlas Contact

Prijs 23,00 euro (125 pagina’s)

Te bestellen in de plaatselijke boekwinkel

Nieuws

Meest gelezen

menu