Wat een geweldige essayist is Oek de Jong toch. Dat bewijst hij opnieuw in zijn nieuwe bundel 'De magie van het beeld' | boekrecensie ★★★★☆

Kort nadat Oek de Jong vorig jaar de Boekenbon Literatuurprijs ontving voor zijn roman Zwarte schuur verscheen een minstens zo geslaagd boek van zijn hand: Het glanzend zwart van mosselen. De kloeke uitgave – 746 bladzijden – omvat een keuze uit zijn essays en trok het beeld omver van De Jong als een weinig-schrijver. Nu is er opnieuw een bundel van zijn hand.

Oek de Jong bij de opening van de Boekenweek in Groningen in 2014.

Oek de Jong bij de opening van de Boekenweek in Groningen in 2014. Foto: Jan Zeeman

In veertig jaar tijd slechts vijf romans publiceren ís niet veel. Maar als je ziet wat hij daarnaast heeft geschreven en bovendien welke kwaliteit het geschrevene heeft dan ligt de zaak net even anders.

Zijn nieuwste bundel De magie van het beeld bevat een keuze uit stukken die De Jong de afgelopen negen jaar over kunst heeft geschreven voor Museumtijdschrift . Over de totstandkoming van de opwaaiende jurk van Marilyn Monroe, over de muze van Henri Matisse, over het imago van Karel Appel, het baanbrekende fotoboek van Nan Golding en veel meer.

Mini-essays worden de stukken genoemd. Ze doen uiteraard denken aan de stukken over kunst die een plek hebben gekregen in het monumentale Het glanzend zwart van mosselen . Het verschil zit in de lengte. Dat is van belang, omdat De Jong zich hier minder ruimte gunt om te essayeren. Hij onderzoekt wel, maar houdt daar eerder mee op.

Zorgvuldig kijkende schrijver

Wat De Jong tot zo’n geweldig essayist maakt, los van zijn kalme en precieze stijl en compositievermogen, is zijn besef dat je het lang en breed kunt hebben over wat een beeld sterk maakt, en kunst fascinerend, maar desondanks het laatste woord nooit is te geven. Ook niet door een zorgvuldig kijkende schrijver. Het schrijven van De Jong is heel bewust slechts een benadering, een poging iets duidelijk te krijgen.

Soms dienen persoonlijke herinneringen in De magie van het beeld als vertrekpunt. Soms is het de loop van de kunstgeschiedenis. Soms is het de ontwikkeling van de kunstenaar. Soms is het alles tegelijk. Maar hoe De Jong als schrijver ook kijkt, hoe diep hij ook graaft en denkt, hoe scherp hij ook formuleert, er blijft altijd ‘iets’ dat zich niet laat vastleggen en duiden.

Juist door níet alles voor te kauwen en uitleggerig in te vullen, maar verwondering voorop te stellen en het mysterie in stand te houden, ontstaat bij zowel kijkers als lezers honger naar meer. En schrijft een schrijver als De Jong nooit genoeg.

#

Titel: De magie van het beeld. Auteur: Oek de Jong. Uitgever: Wbooks. Prijs: 19,95 euro (152 blz.)

Je kunt deze onderwerpen volgen
Boeken
menu