Coen Peppelenbos over 'En dan nog de liedjes' van Helen Knopper: Deze heerlijk sarcastische stijl zie je niet vaak meer in de Nederlandse literatuur. Geen hotline met de hemel | boekrecensie ★★★★☆

.

De stokoude Madeleine, hoofdpersoon in En dan nog de liedjes, wil niet dat anderen haar als hulpbehoevend zien. Dat blijkt als een Engels echtpaar een zakje kadetjes in haar rollator legt.
Lees meer over
Boeken

,,‘Hello sweetheart, tonight we are flying home tot England,’ tettert ze in cockneydialect, ‘and we thought to give you this.’

‘Who the fuck do you think I am,’ blaf ik terug. ‘Take it back!’”

Madeleine (de verwijzing naar Proust wordt al op pagina twee gemaakt) haalt herinneringen op aan haar leven en dat lijkt, gefictionaliseerd of niet, toch wel erg op het leven van Helen Knopper.

Haar verteltechniek resulteert in een prachtig memoir. Knopper vertelt geen keurig aangeharkt chronologisch verhaal, maar springt van het heden naar haar jeugd voor en in de oorlog, haar wilde liefdesjaren in de Amsterdamse kunstenaarsscene decennia later en al die lijnen worden het web waarin het leven gevangen wordt. Dat fragmentarische karakter zat ook al in Het onbesproken beeld uit 2018 waarin ze schreef over haar bijna fatale hartkwaal. We zijn nu een paar jaar verder: Madeleine is aangewezen op een rollator en dat zorgt nogal voor een contrast met haar hectische leven vroeger.

In dat vroeger zitten herinneringen aan oud-geliefden, maar het meest pregnant zijn wel de herinneringen aan de oorlog: aan juffrouw Moes, de Joodse dienstbode, die meer dan haar moeder over haar moederde totdat het niet meer mocht, maar ook aan haar vader die in april 1945 in Duitsland aan hongeroedeem overleed. Het wordt impliciet wel duidelijk hoe karaktervormend die oorlog is geweest.

Een ander contrast is te vinden tussen Mandy, de jeugdvriendin die later in het klooster trad, en Madeleine. Voor Madeleine is die overgave aan het geloof iets onvoorstelbaars en tegelijkertijd iets fascinerends. Maar ook nu ze de meeste aardappelen al op heeft, is het duidelijk dat Madeleine zich, in tegenstelling tot Mandy, nooit zal bekeren.

‘Als zij op haar leven terugkijkt, ziet ze dat het er één van vervulling is geweest. Met een dijk van een geloof. Plus een hotline met de hemel. De keren dat ik naar boven heb gebeld, was de lijn of bezet, of hoorde ik: Al onze medewerkers zijn in gesprek. Wij zullen u zo spoedig mogelijk van dienst zijn .’

Deze heerlijk sarcastische stijl zie je niet vaak meer in de Nederlandse literatuur. Het is te hopen dat Knopper tot de laatste snik zal doorschrijven.

#

Titel En dan nog de liedjes.

Auteur Helen Knopper.

Uitgever In de Knipscheer.

Prijs 17,50 euro (182 blz.)

★★★★☆

Nieuws

menu