De moord op Khashoggi en het politieke belang van sociale media | filmrecensie ★★★☆☆

,,Jamal kennen, betekende tegelijkertijd hem verliezen’’, zegt Hatice Cengiz over de moord op haar verloofde, de Saoedi-Arabische dissident Jamal Khashoggi.

Scène uit De moord op Kashoggi.

Scène uit De moord op Kashoggi.

De uitspraak over hun relatie vat tevens de aanpak samen van Bryan Fogels ( Icarus ) nieuwe documentaire The Dissident , die de moord op Khashoggi in 2018 op het Saoedische consulaat in Istanbul blootlegt. Terwijl we Khashoggi leren kennen als een criticus die zijn thuisland ontvluchtte, zien we beelden van het onderzoek naar zijn moord en de pogingen om dit in de doofpot te stoppen.

Regisseur Fogel maakt gebruik van het feit dat de omstandigheden van Khashoggi’s moord uitgebreid zijn gedocumenteerd en bouwt voort op nieuwsbeelden van verschillende media. Hoewel de uitkomst van het onderzoek voor velen al bekend is, zijn de beelden desondanks schokkend.

Soms is het toch zichtbaar lastig om balans te vinden in de informatiestroom: aan de ene kant verschaft de film weinig context, aan de andere kant duurt het erg lang voor er informatie wordt geïntroduceerd waar de gemiddelde nieuwsvolger nog niet bekend mee is.

Een virtuele oorlog die wordt uitgevochten door Twitteraccounts

De kracht van The Dissident ligt vooral in zijn vermogen om Khashoggi’s dood te verbinden met een breder verhaal over het politieke belang van sociale media. Dat de kritische tweets van Khashoggi en andere Saoedi-Arabische dissidenten als bedreigend werden ervaren, komt omdat Twitter de machtsplaats van Saoedi-Arabië is geworden; de dissidenten en de machthebbenden zijn verwikkeld in een virtuele oorlog die wordt uitgevochten door Twitteraccounts. Maar het is een oorlog met echte gevolgen, geleden door echte mensen in de echte wereld, zo bewijst de zaak van Khashoggi.

The Dissident verliest gaandeweg zijn belangrijkste troef uit het oog: Omar Abdulaziz, een blogger en activist die net als Khashoggi Saoedi-Arabië is ontvlucht en op Twitter zijn kritiek uit. In de openingsscène zien we hoe Abdulaziz onheilspellende berichten ontvangt die hem vertellen dat hij zo snel mogelijk de stad moet verlaten.

Deze bedreigingen kleuren de film, maar worden nooit volledig uitgewerkt. Abdulaziz verschaft zo de emotionele en inhoudelijke context voor de zaak Khashoggi, maar wordt niet helemaal ingezet: zijn rol in de zaak wordt te laat duidelijk. En dat terwijl juist Abdulaziz’ ervaringen inzicht geven in het leven van Khashoggi en de redenen voor zijn moord.

De conclusie waar The Dissident naar toe werkt is eenvoudig, maar wordt onnodig ingewikkeld gemaakt door het gebrek aan verklarende voice-over en de volledige afhankelijkheid van interviewmateriaal. Als gevolg is de film zowel gepolijst als ongeorganiseerd, een combinatie van warrige montage en gladde animaties. Zo verpakt The Dissident een belangrijk verhaal in een verwarrende vorm.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Film
menu