DVHN-verslaggever Willem Dekker was vier keer in Afghanistan: Afghanen kiezen altijd voor de sterkste partij

Afghanistan is terug bij af. De snelle machtsovername door de Taliban levert in het Westen veel frustratie op, na 20 jaar vechten voor een beter land. DVHN-verslaggever Willem Dekker bezocht Afghanistan vier keer en analyseert de ontwikkelingen.

Asser militairen op patrouille in Uruzgan in 2007.

Asser militairen op patrouille in Uruzgan in 2007. Foto Willem Dekker

Het was in 2006 toen ik voor de eerste keer in een militair vliegtuig over Afghanistan vloog. Mijn eerste indruk: wat een groot onherbergzaam land. Ontelbare roodbruine heuvels met hier en daar een quala, een woning met lemen muur er omheen. Mijn eerste gedachte: hoe krijg je in vredesnaam controle over dit land?

De Nederlandse missie in Uruzgan was net begonnen en onze militairen, onder meer gelegerd in Havelte, Assen en op de vliegbasis Leeuwarden, zaten op streng beveiligde bases in Kandahar, Tarin Kowt en Deh Rawud. Aanslagen en mortieraanvallen waren aan de orde van de dag.

Opbouwmissie werd vechtmissie

In zwaar gepantserde en bewapende legervoertuigen gingen ze de poort uit. Het kabinet verkocht de uitzending Uruzgan als een opbouwmissie, het werd een vechtmissie. Er kwamen 25 Nederlandse militairen om en honderden raakten blijvend lichamelijk of geestelijk gewond.

Twintig jaar na de inval van Amerika in Afghanistan na de aanslagen van 11 september 2001, is het armste land uit de regio terug bij af. De Taliban hebben het net als twee decennia geleden weer voor het zeggen. Dramatische beelden van wanhopige Afghanen die zich vastklampen aan een vertrekkend Amerikaans legervliegtuig en te pletter vallen, gaan de wereld over.

Verbaasd en gefrustreerd

De Amerikanen met in hun kielzog de westerse coalitie dachten Afghanistan een betere toekomst te bieden en zijn verbaasd en gefrustreerd dat de Taliban binnen een paar weken de macht overnamen. Zonder noemenswaardige weerstand van het met miljarden westerse euro’s opgeleide Afghaanse leger en politieapparaat.

Maar de Afghanen hebben een harde leerschool gehad na de inval van de Russen, de herovering van de Taliban, de onderlinge stammenstrijd, de invasie van Amerika en nu de tweede zege van Taliban. Ze kiezen voor de sterkste om te overleven.

‘Jullie hebben een horloge, wij hebben de tijd’

Toen de Amerikaanse president Joe Biden aankondigde dat op 11 september al zijn troepen het land uit moeten zijn, wisten de Afghanen genoeg: ze laten ons in de steek. De Taliban slepen ondertussen de messen, onder het mom ‘jullie hebben een horloge, wij hebben de tijd’.

De Afghanen vertrouwen de corrupte regering in Kabul niet. Op het platteland hebben burgers te maken met stamhoofden die traditiegetrouw de dienst uitmaken. Een westerse bestuurscultuur met een centrale regering past niet in het land. De Taliban hebben dat goed begrepen en de stamhoofden voor zich gewonnen.

Taliban rijden in Amerikaanse Humvee’s door Kabul

Militairen en agenten verschoten nauwelijks kogels op de oprukkende Taliban. Sterker nog, velen liepen over naar de vijand, inclusief wapens en voertuigen. De Taliban rijden in Amerikaanse Humvee’s door Kabul.

Je kunt stellen dat met westers geld en inzet een deel van de Taliban is opgeleid en voorzien van wapens. Dat is wrang om te concluderen, vooral voor militairen die in Afghanistan hebben gevochten of het leger en de politie hebben getraind. Is het 25 Nederlandse doden en honderden gewonden waard geweest? Het antwoord luidt: nee.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu