Beschouwing: Worden de 'nieuwe mores' zichtbaar in gemeenteraad Hoogeveen?

Vervalt de gemeenteraad van Hoogeveen in oude gewoontes en partijpolitiek denken of voelen de fracties de gezamenlijke verantwoordelijkheid en komen ze met creatieve en constructieve oplossingen? Donderdag is een eerste graadmeter.

De raad bespreekt op donderdag de nieuwe begroting van de gemeente Hoogeveen.

De raad bespreekt op donderdag de nieuwe begroting van de gemeente Hoogeveen. Foto: DvhN

‘Nieuwe mores’ wordt het genoemd. Geactualiseerde omgangsvormen en spelregels voor de Hoogeveense gemeenteraad, opgetekend in het rapport Schone Lei . Dat document, opgesteld door twee informateurs, legde na de zomer een flinke pulle politiek zuur op tafel.

Bestuurlijk, politiek en financieel ging er jarenlang veel mis. Hoogeveen leefde op te grote voet en de onderlinge verhoudingen waren vertroebeld. Gehakketak, politieke obstructie en persoonlijke aanvallen leidden af van de inhoud.

Moeras

Hoogeveen gleed langzaam maar zeker in het financiële moeras. Met de belastingbetaler als grootste verliezer. Maar dat was tot juni 2020, toch? Alle partijen hebben er een dikke streep onder getrokken. Zeggen ze.

Donderdag, tijdens het belangrijke debat over de nieuwe gemeentebegroting, kan de ‘nieuwe mores’ al zichtbaar worden. Hoe gaan de politieke partijen in Hoogeveen met elkaar om? Stellen ze zich open op, wordt er goed naar elkaar geluisterd, inhoudelijk gedebatteerd en is er respect voor afwijkende opvattingen?

Het wordt geen makkelijke discussie, donderdag. Hoogeveen moet fors snijden om het huishoudboekje op orde te krijgen. Bezuinigingen en hogere heffingen die bijna iedereen gaat voelen.

Met de komst van het nieuwe zakencollege heeft de Hoogeveense raad, zoals gewenst, het stuur echter steviger in handen gekregen.

Geen peulenschil

Benieuwd of de raad erin slaagt om met verrassende en creatieve oplossingen de scherpste kantjes van de bezuinigingsvoorstellen te halen. Geen misverstand: dat is geen peulenschil. Maar de uitdaging ligt er wel.

Traditiegetrouw zal een reeks moties en amendementen de revue passeren, maar zullen ze minder partijpolitiek gemotiveerd zijn? En vooral: is er voldoende draagvlak? Is, voor een solide alternatief, de gunfactor terug?

De ‘open brief’ van de SP, onlangs rondgestuurd naar de media, is geen hoopgevend voorbeeld van de nieuwe koers in Hoogeveen. De partij verliest zich in een woordspelletje over het begrip ‘raadsakkoord’.

Volgens de fractie is helemaal geen sprake van zo’n akkoord, maar van ‘een periode van informatie en overleg achter gesloten deuren’. De partij wil vrij zijn om voor of tegen elk voorstel te kunnen stemmen.

Een staaltje opzichtige partijprofilering.

Grote lijnen

In de optiek van de SP is met de informateurs alleen gekeken naar de grote lijnen en ‘mogelijkheden van bezuinigingen’. De besloten sessie had volgens de partij een ‘hoog theoretisch gehalte’.

,,Een check op uitvoerbaarheid ontbrak in belangrijke mate’’, schrijft raadslid Philip Oosterlaak namens zijn partij. Ook had de Hoogeveense samenleving volgens hem nog geen kennis kunnen nemen van het rapport, waardoor onbekend was of er draagvlak bestond voor bepaalde bezuinigingen.

Dat klopt. Maar het is niet het hele verhaal.

Dichtgeplamuurd

Achter dezelfde gesloten Hoogeveense deuren knutselden meerderheidscolleges decennialang grotendeels dichtgeplamuurde programma’s in elkaar. Niemand die toen een vinger opstak en openbaarmaking eiste. Zo ging dat nu eenmaal.

Waren raad en volk toen beter af dan in de huidige situatie, waarin tenminste álle partijen aan tafel zaten en duiten in zakjes mochten doen?

De ophef over de gang van zaken heeft zeker te maken met het vergrootglas dat boven het proces en de politiek/bestuurlijke erfenis hangt. Dit gebeurt ons geen tweede keer, is de teneur.

De nieuwe werkelijkheid is dat Hoogeveen onder de streep een groot bedrag moet ophoesten om in de toekomst niet opnieuw in de problemen te komen. En ja, de inwoners betalen de rekening van beleid dat jarenlang tekortschoot.

Zelf aan de bak

Maar binnen de kaders en spelregels van het nieuwe, onwennige raadsakkoord ligt nog niets vast. De partijen moeten zélf aan de bak. Zij hebben in de nieuwe constellatie het stuur immers in handen.

Ook de SP. En die partij houdt - vanzelfsprekend - de vrijheid om tegen voorstellen te stemmen. De open brief is niet meer dan een partijpolitieke geurvlag. Categorie spruitjes. Op z’n best kun je er een poging in zien om de boel scherp te houden.

Veel interessanter is om te zien hoe de raad invulling geeft aan het debat, aan de ‘nieuwe mores’ in deze onzekere tijd. Alleen al om het vertrouwen terug te winnen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu