De oudste caféveranda van Nederland staat in Nietap, is 'stokverrot' en dreigt te verdwijnen. 'Een heel bijzonder exemplaar, de moeite waard om te behouden''

Het is misschien wel de oudste caféveranda van Nederland en hij staat in Nietap. Maar erfgoedorganisatie Bond Heemschut vreest dat met het verdwijnen van het café ook de markante houten veranda tegen de vlakte gaat.

Het voormalige café De Waag in het begin van de vorige eeuw.

Het voormalige café De Waag in het begin van de vorige eeuw. Foto: Bond Heemschut Drenthe.

De Drentse afdeling van de erfgoedorganisatie werkt aan een boek over veranda’s bij Drentse cafés. ,,Die waren er ontzettend veel, daarom vonden we het een leuk fenomeen om eens uit de lichten”, vertelt voorzitter Frans Schouten. ,,Bijna allemaal zijn ze verloren gegaan.”

Bijzonder exemplaar

Als Schouten bij archiefonderzoek stuit op de historische veranda bij café De Waag in Nietap besluit hij een kijkje te nemen. ,,Toen we er gingen kijken bleek het café dicht te zijn. De uitbaters zijn ermee gestopt.” Onlangs voerde een inwoonster van het dorp actie om de caféfunctie vooral te behouden, maar een zekerheid is dat nog allerminst. Vandaar de noodkreet.

,,Deze caféveranda is de moeite waard om te behouden. Het is een heel bijzonder exemplaar, de oudste nog bestaande veranda in Drenthe. Het zou best eens de oudste caféveranda van Nederland kunnen zijn die nog bestaat in originele staat.”

Scheiding tussen toeristen en inwoners

Er bestaat een archieffoto van 1910, maar waarschijnlijker is dat de veranda eind 19e eeuw is gebouwd. ,,Het is geen typisch Drents fenomeen, maar in Drenthe was het in het begin van de vorige eeuw echt een hype om veranda’s te bouwen. Je moet het zien als het gevolg van de opkomst van de burgerij. Mensen kregen vrije tijd, gingen fietsen en de stad uit.”

Maar de plaatselijke bevolking zat vaak helemaal niet te wachten op ‘stadjers’ in hun kroeg. En andersom voelden de toeristen er weinig voor om bij de locals te zitten. De caféveranda bood mensen van buiten de mogelijkheid om toch overdekt te zitten. ,,Er zijn echt wel honderden geweest.” Daarvan zijn er nog maar een paar over. ,,We hebben Groothuis in Emmen, in Havelte en Diever is er nog één. Bij café onder De Linden in Vries is de veranda prachtig gerestaureerd.”

Stokverrot

De gepensioneerd leraar cultuurgeschiedenis hoopt dat de eigenaar van het café gevoelig is voor de historische waarde van de veranda en het bouwwerk, ongeacht de invulling van het pand, laat staan. ,,Voor mij is dit nieuw”, zegt die eigenaar, Wim de Vries. ,,Weten ze ook dat hij stokverrot is en net karton? En hebben ze ook een zak geld? De veranda moet op zijn minst helemaal opgeknapt worden.”

De Vries voelt voor het voortbestaan van het café, maar is er na ruim een half jaar nog niet in geslaagd een nieuwe uitbater te vinden. ,,Als ik vandaag een goede huurder vind ben ik blij. Dan ga ik alles opknappen, ook de veranda. Maar als ik ‘m niet verhuur gaat de boel plat.” Dan komen appartementen op de plek van het café.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu