Bouwen wordt bijna onbetaalbaar. Klaagzang over lange levertijden en explosieve prijsstijgingen zwelt aan. Concordia: 'De prijs van hout is met 60 à 70 procent omhoog gegaan'

Een schrijnend tekort aan vaklieden, schaarste aan bouwmaterialen, die bovendien ook nog eens peperduur zijn geworden, en bouwbedrijven die aangenomen projecten amper kunnen organiseren, juist vanwege een tekort aan personeel. Ziehier de problemen in een notendop, die zich al geruime tijd voordoen in de bouwwereld. De klaagzang over lange levertijden en almaar stijgende prijzen zwelt aan.

Bouwmaterialen bij HuneBouw.

Bouwmaterialen bij HuneBouw. Foto: André Weima Fotografie

„Als het zo doorgaat wordt bouwen bijna onbetaalbaar”, veronderstelt een van de ondernemers, tijdens een rondje langs de velden over de stand van zaken in de bouw. En dan hebben we het nog niet eens over de overspannen huizenmarkt, waar de vraag het aanbod ruimschoots overstijgt met als gevolg monstrueuze geldbedragen die moeten worden neergeteld voor een (nieuwe) vaste woon- of verblijfplaats.

Leveringen van hout, staal, isolatiemateriaal en kunststoffen laten veel langer op zich wachten dan gebruikelijk en de prijzen zijn in het afgelopen half jaar als een raket omhoog geschoten. Dat wordt bevestigd door Peter Bouws, vestigingsmanager van bouwcenter Concordia in Meppel, een van de grootste leveranciers van hout- en bouwmaterialen. Het bedrijf telt dertien vestigingen in Noord-Nederland. „De prijs van hout bijvoorbeeld is met 60 à 70 procent omhoog gegaan in een paar maand tijd”, zegt hij. „Bepaalde kopmaten zijn vaak niet eens meer te krijgen.”

Kapers op de kust

Het meeste hout in ons land is afkomstig uit Scandinavië en de Baltische Staten. Maar Nederlandse bedrijven zijn niet de enige die daar dit natuurlijke bouwmateriaal vandaan halen. China en de Verenigde Staten zijn momenteel de grootste kapers op de kust. Bovendien zijn de VS en China ook nog eens bereid om meer te betalen voor hout uit deze landen, weet Bouws. Europa vist achter het net. „De zagerijen in onder andere Duitsland schroeven de prijzen dan ook weer omhoog. Er is een enorme vraag naar hout, maar met de beschikbaarheid is het een stuk minder”, vertelt hij. „Dan komt het voor dat we ‘nee’ moeten verkopen.”

Ook de coronacrisis heeft invloed gehad op de verkoop van bouwmaterialen. Bouws: „Veel mensen zijn niet op vakantie gegaan en hebben het geld gebruikt voor een verbouwing van hun huis. We hebben een enorme hausse gehad in de coronatijd, die zich nu iets stabiliseert. De gekte is er een beetje van af. Maar echt blij was ik er niet mee, ik heb liever een stabiele markt. Want als het met die prijzen zo doorgaat wordt (ver)bouwen straks onbetaalbaar”, stelt Bouws. „Maar ik verwacht op een gegeven moment wel een kentering”, voegt hij er aan toe.

Ook Johan Boonstra, algemeen directeur van Boer Staphorst (voor bouw- en woonplezier), kan alleen maar onderschrijven dat de prijs van hout „enorm is gestegen”. Kleinere partijen aankopen wordt volgens hem ook steeds lastiger. „‘Koop maar een volle trailer’, krijgen we te horen van de leveranciers.” Ook Boonstra wijst er op dat de schaarste een prominente rol speelt bij de verhoging van de houtprijzen. „De houtzagerijen in Duitsland kopen nu voor een andere prijs in en daardoor krijg je ook te maken met een prijsopdrijving.”

Schaarste op meerdere fronten

In een ander segment is eveneens sprake van schaarste aan materiaal, merken ze bij Boer, waardoor onder andere keukenapparatuur mondjesmaat geleverd kan worden. „Als die apparatuur er niet is moet je in een nieuwe keuken leentoestellen plaatsen totdat de uitgekozen apparatuur er is. Ook hebben we te maken met een schaarste van chips voor keukenapparatuur, net als dat het geval is bij de autofabrikanten. Op deuren zit soms een levertijd van 30 weken...” Voorts wordt de Staphorster woonwinkel geconfronteerd met hogere vrachtkosten. „Tja”, verzucht Boonstra, „de consument gaat het ook voelen.” Hij verwacht echter dat er sprake is van een tijdelijke situatie.

Een kleinere speler in de verwerking van houtproducten is Brouwer4U in Steenwijk, verkoper van onder andere terrasoverkappingen, ramen, deuren en carports. Eigenaar Christiaan Brouwer heeft meerdere klanten gehad die vanwege de almaar oplopende prijzen uiteindelijk zijn afgehaakt. „In januari had ik voor een overkapping bij een klant een prijs opgegeven van 9000 euro, drie maanden later was dat al gestegen naar 12.000 euro. Deze mensen zijn toen afgehaakt en zo heb ik er meer gehad”, zegt Brouwer, die spreekt van een vervelende situatie.

Volgens hem is vooral het Douglashout een stuk duurder geworden. „Je kunt het nog krijgen, maar wekelijks wordt daarvan de prijs verhoogd. Normaal gesproken wordt in januari de prijs voor het nieuwe jaar vastgesteld. Nu is vanaf februari regelmatig de prijs verhoogd.”

Tekort aan vakmensen

Bouwbedrijven hebben het momenteel erg druk, al is vanaf morgen de druk enigszins van de ketel vanwege de bouwvakvakantie. Veel Nederlanders in deze coronacrisis willen namelijk iets aan hun huis veranderen of kiezen voor nieuwbouw, maar wat dat laatste betreft is het aanbod in de huidige situatie minimaal. „Ja”, beaamt Klaas Graveland, directeur/eigenaar van Hunebouw in Hoogeveen, „we hebben werk zat, zelfs meer dan we kunnen organiseren.”

Het bedrijf telt zo’n 75 medewerkers, maar Graveland zou ‘t liefst nog enkele tientallen vaklieden erbij willen hebben. „We hebben een tekort aan personeel zoals timmerlieden, werkvoorbereiders, projectvoorbereiders, maar de echte vakman wordt steeds schaarser. Er is zelfs sprake van een hevige strijd om de vakman.” De directeur van Hunebouw zou graag nog meer werk willen aannemen, maar hij weet niet hoe dit te organiseren vanwege het tekort aan personeel. Ook de stagnerende aanvoer van bouwmaterialen en de stijgende prijzen spelen Hunebouw parten. „Soms haken klanten af, zowel particulier als zakelijk.”

Techniek op de kaart zetten

In Hoogeveen spant Graveland zich overigens in om de technische beroepen beter voor het voetlicht te brengen om uiteindelijk meer jongeren te interesseren voor een baan in de techniek. De directeur van Hunebouw is voorzitter van de Stichting Vrienden van Techniek, die de verbinding tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt versterkt. „We willen de techniek beter op de kaart zetten.”

Ook Johan van Egten, directeur van het gelijknamige bouwbedrijf uit Zuidwolde, kan nog wel wat vakmensen gebruiken. „Dat zou mooi zijn. Jongeren met een goede ambitie zijn zeker welkom bij ons”, zegt Van Egten. „We moeten het wat de werving betreft een beetje hebben van het mond-tot-mondreclame en van sociale media, maar dat valt nog niet mee.”

Naast een tekort aan vaklieden kent Van Egten soms ook een tekort aan bouwmaterialen. „Daardoor lopen sommige projecten vertraging op en de prijzen rijzen de pan uit. Dat gaat niet alleen om hout, maar ook om staal, kunststof en zelfs purschuim. Soms heb ik wel eens de indruk dat er schaarste wordt gecreëerd om de prijzen op te drijven. De levertijden lopen ook op. Het geeft nieuwe uitdagingen, maar ik mag nog niet klagen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu