Op pad in de Koloniën van Weldadigheid? DVHN geeft tips hoe je het meeste kunt halen uit je bezoek aan Frederiksoord, Wilhelminaoord en Veenhuizen

Een bezoek aan de Koloniën van Weldadigheid is een must. Maar waar begin je en wat mag je echt niet missen? DVHN tipt.

Museum De Proefkolonie.

Museum De Proefkolonie. Foto: Rens Hooyenga

De bakermat van de Koloniën van Weldadigheid is Frederiksoord. De aankoop van het imposante Huis Westerbeek en bijbehorende gronden in 1818 markeren de start van de Maatschappij van Weldadigheid. Wil je de plannen van generaal Johannes van den Bosch leren begrijpen? Dan begin je ‘t beste hier: in het nog gloednieuwe museum De Proefkolonie .

In het museum, dat in het najaar van 2019 de deuren opende, word je als bezoeker meegenomen op een tijdreis die begint in het Nederland van vlak na de Franse overheersing. Je treedt er in de voetsporen van de arme paupers die uit de grote steden afreisden naar Drenthe in de hoop op een beter bestaan.

Vanwege de pandemie mag maar een beperkt aantal bezoekers per keer naar binnen. Het is daarom aan te raden je bezoek van tevoren te reserveren. Gegrepen door het verhaal? Dan kun je je hart ophalen in de museumwinkel: alle boeken over de Koloniën zijn er te koop.

Gemak of sportief?

Na afloop van het museumbezoek heb je vervolgens verschillende opties. Ga je voor gemak? Dan is de kolonietram de beste optie om de monumenten van Frederiksoord te bekijken. Tickets voor de tram zijn bij het museum te koop en in de zomervakantie maakt de tram op zondag, dinsdag en donderdag om 13.30 uur zijn ronde. Buiten het hoogseizoen rijdt de tram op zondag.

Al dorstig? Bij het museum zit een grand-café, maar ook elders in Frederiksoord zijn fijne plekken om even bij te komen van alle indrukken. Denk bijvoorbeeld aan het historische Huygens Huis, in het voormalige postkantoor van de Maatschappij van Weldadigheid.

In het verlengde van Frederiksoord ligt de tweede kolonie, Wilhelminaoord. Maar ook Willemsoord en Boschoord maken deel uit van het verhaal van de Koloniën van Weldadigheid. Bij het Fietstransferium naast De Proefkolonie huur je een gewone fiets, e-bike of mountainbike om ook de omgeving van Frederiksoord te bekijken.

Naar Veenhuizen

De van Bajes tot Bajesroute brengt je van de nooit afgeronde kolonie Boschoord, op ongeveer 10 kilometer van Frederiksoord, naar Veenhuizen. Voor de tocht van 66 kilometer staat drie uur. De route leidt door de natuurgebieden Fochteloërveen en het Drents-Friese Wold en combineert zo cultuur met natuur.

Een mooie plek om je voor te bereiden op de fietstocht is Hoeve de Werkhorst in Vledder . Aan de rand van het bos en de heidevelden van het Drents-Friese Wold laat je de indrukwekkende omgeving, op het terras bij de boerderij(winkel) van de familie Bethlehem, rustig op je inwerken.

Wanneer je het einddoel bijna hebt bereikt fiets je langs het Maallustcomplex, aan de rand van Veenhuizen . Daar kun je jezelf belonen voor de inspanning met het inmiddels ver buiten de provinciegrenzen bekende Maallustbier, een patatje bij Piepers en Paupers of kaas van Kaaslust.

Eenmaal in Veenhuizen is een bezoek aan het Gevangenismuseum natuurlijk een must. De rest van het gevangenisdorp bezoek je het beste te voet, maar bereid je voor op forse afstanden. Veenhuizen is geen ‘gewoon’ dorp en de oude drie gestichten liggen ver uit elkaar.

Gidsen

Bij het Toeristen Informatie Punt (TIP) aan de Oude Gracht en de verschillende ondernemers in het dorp zijn plattegronden voor vijf verschillende routes te verkrijgen. Gids Peter Bos, geboren en getogen in het gevangenisdorp, organiseert verschillende wandelingen door het dorp waarbij hij de geschiedenis tot leven wekt. De audiotour van schrijfster van de bestseller Het Pauperparadijs Suzanna Jansen komt het dichtst in de buurt van een tijdmachine. Een aanrader, maar een nadeel kán zijn dat de route maar liefst 16 kilometer omvat. De audiotour van Jansen is te reserveren bij het Gevangenismuseum.

Een bezoek aan de Koloniën is goed te doen op één dag, maar er is ook meer dan genoeg te zien om een weekend mee te vullen. Bovendien zijn er genoeg fijne overnachtingsopties. Bijzondere plekken zijn bijvoorbeeld hotel-restaurant Bitter & Zoet in Veenhuizen of de hoeve Koning Willem III in Frederiksoord. De paardenstal van de oude koloniehoeve is verbouwd tot luxe appartementen.

De tip der tips? Bezoek voor je vertrek de website van Weldadig Oord . Daar vind je prachtige routes door het gebied, die bovendien gratis te downloaden zijn. Een aanrader voor elk type bezoeker: behalve fietsroutes vind je er ook wandelingen en autoritten.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu