Champagne blijft ongeopend, de bloemen onaangeroerd. Werelderfgoedcommissie UNESCO stelt besluit over erkenning Koloniën van Weldadigheid Frederiksoord, Wilhelminaoord en Veenhuizen een dag uit

Veenhuizen en Frederiksoord maakten zich zondagmiddag in alle feestelijkheid op voor de uitslag van Unesco’s Werelderfgoedcommissie. Maar de champagne bleef vooralsnog onaangeroerd, want de vergadering werd verdaagd.

Burgemeester Klaas Smid bij de ingang van de vergaderzaal met genodigden van het voormalige hospitaal Bitter & Zoet, nadat het bericht gekomen is dat de Unesco de keuze heeft uitgesteld.

Burgemeester Klaas Smid bij de ingang van de vergaderzaal met genodigden van het voormalige hospitaal Bitter & Zoet, nadat het bericht gekomen is dat de Unesco de keuze heeft uitgesteld. Foto: Peter Wassing

Het is een mooie dag. Ontspannen staan ze bij de grote voordeur van het oude ziekenhuis. Klaas Smid, burgemeester van de gemeente Noordenveld en zijn voorganger Hans van der Laan, maken zich geen zorgen over wat er vanmiddag gaat gebeuren.

Hier, in een van de ziekenzaaltjes van het bijna 130 jaar oude gevangenishospitaal, zal het geschieden: Hier krijgen vanmiddag de Koloniën van Weldadigheid hun felbegeerde Werelderfgoedstatus van Unesco. Het is een hamerstuk, verwachten de bestuurders. ,,Het moet toch wel heel raar lopen’’, zegt Smid. ,,Wil het niet doorgaan.’’

Arbeidsethos en verheffing

Veenhuizen. Langs de rechte, lommerrijke straten rijgen zich de oude dienstwoningen aaneen. Hun namen, Werk en Bid, Arbeid is Zegen, Helpt Elkander en Plichtsgevoel getuigen van het vrome arbeidsethos dat de geschiedenis van Veenhuizen zo uniek maakt.

Het merendeel van de huizen nu in privébezit en goed gerestaureerd, maar de woning Vrede en Recht aan de Meidoornlaan is de laatste bewoner, een kraker, nog niet te boven. Hij gebruikte het hout van de vloeren en de trap om het warm te krijgen.

Erfgoed is kwetsbaar. Moet beschermd worden. Maar wie gaat dat betalen? De Werelderfgoedstatus levert nul euro op, maar opent wel wereldwijde netwerken, zicht op nieuwe, cultuurbewuste toeristen, andere subsidiekranen en zorgt voor toenemend zelfbewustzijn in het dorp, dat vroeger niet te koop wilde lopen met het ‘gevangenisimago.’

Talking heads

Binnen in het hospitaal zitten vertegenwoordigers van provincie, gemeente, en de nieuwe rentmeesters van het gebied, Veenhuizen Boeit en het Drents Landschap, naar twee grote schermen te kijken .

Het ene scherm legt verbinding met Frederiksoord, waar eveneens in spanning wordt gewacht op de uitslag. Op het andere scherm nemen de vertegenwoordigers uit 21 landen de nominaties door. Talking heads uit de hele wereld, de teksten op het scherm rood kleurend met hun amendementen op een trans-Iraans spoorwegcomplex.

De ramen staan open. De stemming is prettig verwachtingsvol. Een gemengd boeket staat klaar in een emmer, en verderop in het restaurant Bitter en Zoet wordt de champagne gekoeld. De Unescovlaggen liggen in hun plastic hoesjes te wachten op het moment dat ze straks gehesen zullen worden. De posters met Veenhuizen Werelderfgoed zijn al gedrukt. Een meisje gaat rond met gebak.

Letters, letters

Vijftien jaar is er met man en macht naar dit moment toegewerkt. Vanaf het moment dat toenmalig burgemeester Hans van der Laan het plan opvatte Veenhuizen, en in een later stadium alle Koloniën van Weldadigheid voor te dragen voor de Werelderfgoedlijst. Unesco’s adviesorgaan ICOMOS adviseerde vorig jaar positief. Niets lijkt de status nu nog in de weg te staan.

Op het scherm overleggen de Unesco-vertegenwoordigers met elkaar. Meer letters. Meer amendementen.

Johan Panman van de gemeente Noordenveld, al 15 jaar lang als programmamanager Veenhuizen betrokken bij het Werelderfgoedproject, kijkt op zijn horloge. ,,Ze houden om half vier op’’, zegt hij. ,,En Spanje is nu pas aan de beurt. Daarna Turkije en de Hollandse Waterlinie. Ik weet het niet. Het zou zomaar kunnen dat....’’

Onrustig

Op het scherm geeft voorzitter Tian Xuejun vanuit het Chinese Fuzhou het woord aan de geachte afgevaardigde uit Tsjaad. Die wil iets gewijzigd zien. Meer letters. Meer doorhalingen.

Het begint wat onrustig te worden in het zaaltje. ,,We hebben nog twintig minuten’’, zegt Panman. Het wordt tien voor half vier, vijf voor. Iran wil nog even iets kwijt over de aanvraag uit Spanje. Op het scherm valt het woord ‘tomorrow’.

En dan, om vijf minuten over half vier, valt het doek. De meeting wordt gesloten, in sommige landen is het immers bijna nacht. Morgenmiddag verder. Waarschijnlijk is West-Europa na half twee aan de beurt. De Koloniën van Weldadigheid moeten nog één nachtje slapen. ,,Have a good rest’’, zegt de voorzitter.

Ballonnetje

Tot maandag dus. Zelfde tijd, zelfde plaats. Het is niet anders. In de zaal is het alsof iemand een ballonnetje leeg laat lopen. Klaas Smid loopt bellend de gang in. De champagne blijft ongeopend, de bloemen onaangeroerd, maar hé, een glaasje cola smaakt ook.

,,Dit is geen deceptie’’, zegt een vrouw in de deuropening. ,,Het is pas een deceptie als het morgen toch nog wordt afgewezen. Maar dit is wel een beetje een nachtkaars.’’

,,Ach’’, zegt Panman. ,,We hebben hier 15 jaar aan gewerkt. Wat kan die ene dag dan nog schelen?’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu