Drentse scholieren spelen parlementje en kraken Europese problemen. ‘Het is geen sudoku, er is niet één oplossing’

Eventjes Europarlementariër zijn en het beleid bepalen op vleesconsumptie, coronavaccins, vluchtelingen en staatsschulden: ruim zestig leerlingen van zes scholen uit Drenthe mogen er deze week aan proeven tijdens het jaarlijkse Model European Parliament (MEP).

Leerlingen van de Christelijke Scholengemeenschap Vincent van Gogh uit Assen praten elkaar tijdens de lunch even bij.

Leerlingen van de Christelijke Scholengemeenschap Vincent van Gogh uit Assen praten elkaar tijdens de lunch even bij. Foto: DVHN/Wouter Hoving

In een lokaal van het Esdal College in Emmen zitten ze om tafel. Acht vwo’ers die samen oplossingen moeten verzinnen om de gezondheidskloof tussen Europa en derdewereldlanden te verkleinen. De zogenaamde Europarlementariërs spreken allemaal namens een ander land en zijn druk in debat. ,,Dus we gaan het nu hebben over medicijnen en voorbehoedsmiddelen?”, stelt de leerling in de rol van voorzitter van de Commissie Ontwikkelingssamenwerking. Hij staat bij een groot vel papier met zijn stift in de aanslag. Het gesprek dat volgt, illustreert een beetje hoe de leerlingen het complexe probleem te lijf proberen te gaan.

„We moeten een Europees beleid vormen met het motto: voorkomen is beter dan genezen”, stelt een leerling. Er wordt instemmend geknikt. De voorzitter kijkt rond: „Vindt iedereen dat een goed idee?” De rest: „Ja.”

„Een gemiddeld gezin in Afrika heeft zo zeven, acht kinderen”, schat een van de commissieleden losjes. „Je kunt dan voorbehoedsmiddelen geven om te voorkomen dat er zulke grote gezinnen ontstaan.” „Ja, want een grote bevolking is ook slecht voor het klimaat”, vult een tafelgenoot aan. „Ik denk dat het handig is dat wij dingen aanbieden, waar wij zelf ook beter van worden. Dus geen voedselpakketten, want daar wordt Europa niet beter van.” Het blijft even stil.

„Wat wordt onze motivatie? Ethisch of economisch?”, vraagt een pientere leerling zich af. De eerste weer: „Ik denk dat je hulp op beide gebieden wel kan verdedigen. Als wij daar helpen, komen hier minder migranten heen.”

„Maar we moeten ons geld niet naar een corrupte overheid sturen. We moeten dit via een hulporganisatie doen”, voegt een leerling toe aan het debat. „Ach, we moeten gewoon meer geld vrijmaken op de Europese begroting. Dan komt het vanzelf goed”, besluit een ander.

Het moge duidelijk zijn op deze dinsdag, de eerste dag van de conferentieweek. De leerlingen proeven nog aan het onderwerp. Diepgravend onderzoek komt nog. De echte standpunten staan nog niet vast. Maar leuk vinden ze het wel, dit brainstormen. David Ketel (16): „Je krijgt veel vrijheid om het probleem op te lossen.” Commissievoorzitter Wessel Smeenge (17) vult aan: „Dit thema is mooi, je kan iets doen waarmee je sympathie opwekt.”

Wedstrijd

Voor het Model European Parliament leveren zes scholen uit Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel elk acht leerlingen, die op hun school de beste debaters zijn gebleken. Ook levert elke school een journalist en voorzitter. De leerlingen van één school vertegenwoordigen samen één Europese lidstaat. Namens dat land voeren ze het woord in de commissie, die zich buigt over een actueel Europees vraagstuk. Denk aan: hoe dringen we vleesgebruik terug? Hoe moeten we omgaan met vluchtelingen? Wat moet je doen met landen waar het onafhankelijke rechtssysteem onder druk staat?

Bijzonder is dat de Drentse scholen dit seizoen niet één, maar twee keer meedoen; een goedmakertje van het vorige coronajaar. Vandaar dat deze septemberronde bestaat uit vijfde en zesde klas vwo’ers, terwijl dit normaliter vijfde en vierdejaars zijn. Voor de landelijke ronde die altijd in september is, kunnen deze leerlingen nog net aanhaken.

Want de acht beste debaters mogen, evenals de beste voorzitter en journalist, door naar de landelijke ronde van MEP. Zij mogen in de Tweede Kamer hun zegje te doen. En als ze dáár het beste zijn, mogen ze het internationaal nog eens proberen. Maar voor nu gaat de competitie eerst nog tussen de Drenten. Die ontknoping is morgen in Emmen.

„Politiek is soms smerig”, vertelt Harro de Does. Hij is geschiedenisdocent op het Roelof van Echten College in Hoogeveen en loopt al zes jaar mee met de jaarlijkse debatweek. Als jurylid bepaalt hij mede welke leerlingen door zijn naar de landelijke competitie. „Leerlingen proberen elkaar af te troeven”, lacht De Does.

Zijn college Renee Pees, docent levensbeschouwing en maatschappijleer, vult aan: „Dan loop je tijdens deze dagen ergens naar binnen. Als twee leerlingen beiden héél graag door willen naar een volgende ronde, gaan ze nét op dat moment allebei proberen zo slim mogelijk over te komen.” Het heeft wel iets moois, vindt ze. „De leerlingen steken elkaar aan in hun enthousiasme.”

Politiek bewustzijn

Voor de scholieren zitten er grote voordelen aan de conferentie, vinden de organisatoren. Leerlingen doen kennis op over de EU, wet- en regelgeving en ingewikkelde maatschappelijke problemen. Ze leren samenwerken met vreemden, beargumenteren en onderzoeken. Bovenal kweken ze politiek bewustzijn. Om die reden wordt Model European Parliament al dertig jaar georganiseerd, waarvan de laatste tien jaar door het Montesquieu Instituut met behulp van Europees geld . Landelijk doen 2500 leerlingen mee van 135 scholen.

„Het doel van MEP is dat de leerlingen samen een probleem kunnen oplossen”, vindt geschiedenisdocent De Does. „Maar het is geen sudoku. Er is niet één oplossingsstrategie. En het is veel complexer. Zo zit het leven in elkaar.”

Dikwijls is De Does verrast door leerlingen. „Soms heb je er leerlingen tussen, waarvan ik in de derde klas nooit had gezegd dat hij door zou gaan. En dan groeien ze hier in het licht van de spotlight.”

Handig voor later

De leerlingen zelf noemen andere motivaties om mee te doen aan het project. Volgens Per Nijhuis (16) is de provinciale conferentie een goede investering voor later. „Het is altijd handig om voor jezelf op te komen en je mening te vormen. Dat is handig voor op de werkvloer.” Hij zit aan een tafel tijdens de lunch met vier andere heren – keurig jasje-dasje – en een voortreffelijke uitgedoste dame. In die kleding durven deze jongeren van het Vincent van Gogh college in Assen de serieuze onderwerpen wel aan. „Het is goed voor de cv”, knikt Wessel Bekking (15).

Volgens Jin van IJcken (17) leer je tijdens MEP vooral om problemen te bekijken vanuit verschillende perspectieven. Schoolgenoot Bekking voegt toe: „Ik had geen idee hoe het eraan toe ging in de Europese Unie. Als je iets met politiek wil doen, is dit de uitgelezen kans om te ontdekken of dat echt iets voor je is.”

Duitse Drent met Schots bloed

Even verderop staat Chris Lubbinge (16) in de lunch. Het is een opvallende verschijning. Hij is in kilt naar de debatweek toegekomen. „Dit is gewoon een politiek statement”, meent zijn schoolgenoot.

Dat valt wel mee, vertelt Lubbinge. „Maar we moesten in pak komen. Ik heb thuis geen normaal pak, maar wel drie kilts, want ik ben doedelzakspeler. En een kilt is ook formeel.” In zijn Schotse rok vertegenwoordigt hij uiteraard niet Schotland – want Groot-Brittannië is immers geen EU-land meer – maar Duitsland. En dat is niet het enige tegenstrijdige wat deze leerling doet. Want hoewel hij namens zijn Europese commissie nadenkt over vleesconsumptievermindering, smikkelt hij in de pauze een broodje kroket naar binnen. Het zij hem vergeven, want zijn commissiegenoten doen het allemaal.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu