Driekwart eeuw na de oorlog hebben de glas-in-loodramen uit de synagoge in Assen eindelijk weer een mooie plek. Ze hangen in de synagoge van het Yad Vashem-museum in Jeruzalem

Twee bijzondere ramen uit de voormalige synagoge in Assen hebben eindelijk weer een goede bestemming. Ze hangen nu in de synagoge van het befaamde Yad Vashem-museum in Jeruzalem.

De glas-in-lood ramen sieren het boek van de Stichting Struikelstenen Assen.

De glas-in-lood ramen sieren het boek van de Stichting Struikelstenen Assen. Foto DvhN

Provinciaal historicus Michiel Gerding is er blij mee. De ramen van de synagoge sieren het boek dat hij maakte over de inspanningen van de Stichting Struikelstenen Assen, waarvan hij secretaris is. „Onze voorzitter Marjory Visser heeft altijd contact gehouden met Gonny van Oosten, zij was de dochter van de ontwerper ervan, Bram van Oosten. Zo is er een band gebleven.”

Jodenvervolging

De jodenvervolging tijdens de Duitse bezetting beroofde de synagoge aan de Groningerstraat in Assen van zijn functie. Het aantal joodse Assenaren dat uit de kampen of de onderduik terugkeerde, was te klein om een geloofsgemeenschap op de been te houden. Het pand van de synagoge is in 1947 in gebruik genomen door de Vrijgemaakt Gereformeerde Gemeente, die het vier jaar later kocht. Nu heet het pand de Bethelkerk, van de Christelijk Gereformeerde kerk.

De synagoge bezat een aantal mooie glas-in-loodramen, in 1930 ontworpen door Bram van Oosten en gemaakt door glazenier A. van Hoorn. Dochter Gonny van Oosten heeft de ramen meegenomen toen ze emigreerde naar Israël en in een kibboets kwam te wonen. Daar hebben ze gehangen in een gemeenschapsruimte, later zijn ze in een opslag terecht gekomen.

Een zestal ramen is tijdens het transport naar Israël gesneuveld, maar twee ervan zijn nog intact. Het was de wens van Gonny dat ze weer een plek zouden krijgen in een synagoge.

Loofhut en ramshoorn

In zijn boek beschrijft Gerding de ramen. In het linker raam is een loofhut (soekot) te zien, in het rechter de ramshoorn (sjofar). Beiden zijn belangrijke symbolen uit het Oude Testament. Tijdens het Loofhuttenfeest wordt herdacht dat de joden veertig jaren door de woestijn doolden en in hutten leefden. De sjofar herinnert aan de ram die aartsvader Abraham offerde in plaats van zijn zoon Isaak.

In het boek schrijft Gerding nog dat de ramen zich in een opslagplaats bevinden van het Holocaustmuseum Yad Vashem, wachtend op een definitieve bestemming in de synagoge. „Hoe dat precies gegaan is, weet ik niet, maar die bestemming is dus gevonden”, stelt Gerding tevreden vast.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu