Stukje menselijkheid na dood van Marc Harders in Afghanistan op expositie Helmen vol Verhalen in Assen

Kunstenares Roxanne Monsanto bij haar schilderij over de aanhouding van Talibanstrijders na de dood van Marc Harders en Jeroen Houweling. Foto: Marcel Jurian de Jong

Bijzondere, vaak tragische momenten van 22 militairen zijn uitgebeeld in 22 kunstwerken. De expositie Helmen vol Verhalen op de kazerne Assen is donderdag geopend voor publiek.

In het voormalige restaurant van de Johan Willem Frisokazerne hangt het acrylschilderij van kunstenares Roxanne Monsanto uit Groningen. Een groep militairen staat in de Afghaanse heuvels rond twee opgepakte geblinddoekte Talibanstrijders. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor de dood van de mariniers Marc Harders uit Westerbork en Jeroen Houweling in april 2010. Die kwamen om het leven toen ze met hun voertuig op een bermbom reden. Een derde marinier raakte daarbij zwaar gewond.

Op het schilderij knielt een militair neer bij een van de Tabilanstrijders. Hij draagt slippers en is gewond aan zijn voet. De militair verzorgt de wond. ,,Een stukje menselijkheid, terwijl je twee maten hebt verloren dankzij de bom die deze Afghanen legden. Dat bleef door mijn hoofd spoken”, zegt Monsanto.

Heb ze als geesten geschilderd

Ze tekende het voorval op tijdens een gesprek van vier uur met Stefan Mastenbroek in het Mariniersmuseum in Rotterdam. Hij was destijds de commandant van Harders en Houweling in Afghanistan. ,,Ik dacht: Stefan zal wel een vechtersbaas zijn, maar hij bleek een heel zachtaardig iemand.” De twee gesneuvelde militairen staan links in de hoek op het schilderij, in grijs. ,,Ik heb ze als een soort geesten geschilderd. Ze zijn er niet meer, maar horen er wel bij.”

Het schilderij is een van de 22 kunstwerken van de expositie Helmen vol Verhalen die in de oude eetzaal op de Asser kazerne te zien zijn. De beelden en schilderijen verwoorden de gevoelens van 22 militairen die de laatste decennia op missie zijn geweest. Van Libanon tot en met Litouwen.

Marco Kroon

Bijzonder is het kunstwerk met de Militaire Willems-Orde, de hoogste militaire onderscheiding in Nederland. Majoor Marco Kroon kreeg hem uitgereikt als oorlogsheld in Afghanistan. De marinier werd daar gevangen genomen en verkracht. Terug in Nederland raakte Kroon betrokken bij conflicten, waarna Defensie een negatief ambtsbericht tegen hem uitgevaardigde, inclusief een overplaatsing met een bevorderingsstop voor zes jaar. Volgens Kroon de zwaarste sanctie die een militair kan worden opgelegd, op ontslag na. Vandaar dat de achterkant van de Willems-Orde zwart is gemaakt, als de keerzijde van de medaille.


Harrie Vorsteveld uit Bargercompascuum is een van de noordelijke veteranen die aan de expositie meewerkte. Hij werkt op de luchtmachtbasis Leeuwarden om vliegtuigen te (p)repareren en werd in 2010 uitgezonden naar Kandahar in Afghanistan. Daar was een grote basis met 20.000 militairen met een groot militair vliegveld opgetrokken. Vorsteveld kwam voor het eerst op een vliegveld dat middenin het missiegebied lag en regelmatig werd beschoten.

Thuisfront

Dat was niet alleen spannend voor Vorsteveld zelf, maar ook voor zijn vrouw Leida en hun zoon. Het thuisfront staat daarom centraal in het kunstwerk dat Casper Teijgeler en Françoise Braun maakten na de gesprekken met de Drent. Het bestaat uit een huis met een helm, omgeven met batons, de kleurige stofjes op uniformen die onderscheidingen weergeven. Het kreeg niet voor niets de naam Home is where the heart is.


De expositie Helmen vol Verhalen is te zien tot en met november op de Johan Willem Frisokazerne in Assen van woensdag tot en met vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur. Aanmelden is verplicht via www.helmenvolverhalen.nl

Nieuws

menu