Dubbel gouden en bronzen Sifan Hassan kwam als vluchteling aan in Schipborg: 'Ze huilde heel veel en wilde maar één ding: lopen, lopen, lopen'

Jessy Stevens uit Schoonebeek was de eerste mentor van de minderjarige vluchteling Sifan Hassan uit Ethiopië. Ze ving haar op in Schipborg. ,,Ze huilde heel veel en wilde maar één ding: lopen, lopen, lopen.” En nu wint ze twee keer goud en brons op de Olympische Spelen.

Jessy Stevens ziet thuis in Schoonebeek haar vroegere pupil Sifan Hassan brons winnen in de finale van de 1500 meter op de Olympische Spelen.

Jessy Stevens ziet thuis in Schoonebeek haar vroegere pupil Sifan Hassan brons winnen in de finale van de 1500 meter op de Olympische Spelen. Foto: Jan Anninga

Ze ziet haar in 2008 nog binnenkomen in de opvang voor minderjarige asielzoekers van de Jade Zorggroep in Schipborg. Sifan Hassan was 15 jaar oud, althans officieel, want haar echte geboortedatum is niet bekend en daarom wordt 1 januari 1993 aangehouden. ,,De politie bracht Sifan ‘s avonds van Schiphol naar ons opvanghuis, een huurwoning voor jonge, gevluchte meisjes. Ze had een plastic tasje met een paar persoonlijke bezittingen bij zich en een bakje chocoladekoekjes van een euro. Ze was doodop.”

Eerste opvangmedewerker Jessy Stevens (nu 36) uit Schoonebeek ving Sifan Hassan op en werd haar mentor. ,,Ik deed de intake met de formaliteiten: waar ze was, waarom in deze opvang en ze moest een aantal formulieren ondertekenen. Dat deed ze zonder na te denken, want ze was hartstikke moe.”

Speciale band

Jessy kreeg een speciale band met het uit Ethiopië gevluchte meisje. ,,Er zijn twee vluchtelingen die in mijn hart zijn blijven zitten. Sifan en een Chinees meisje. Sifan was bijzonder. Koppig en een pittige tante. Precies zoals ze nu op tv overkomt. Mijn collega’s vonden haar niet altijd even gemakkelijk. Ik vond haar wel leuk en we hadden een klik. Ik was destijds begin twintig en had haar oudere zus kunnen zijn.”

,,Ik heb veel gesprekken met haar gevoerd. Ze sprak gebrekkig Engels en huilde heel veel. Dan zat ik uren op de rand van haar bed en wilde ze maar één ding: lopen, lopen, lopen. Maar die mogelijkheden waren er niet. Sifan zat in de eerste fase van de opvang. Minderjarige vluchtelingen, vooral meisjes, zijn kwetsbaar. Mensensmokkelaars lagen bij deze opvangplekken op de loer. Ze ging naar school naar het Drenthe College in Assen, waar speciaal les gegeven werd aan minderjarige asielzoekers. Voor de rest mocht ze niets en verbleef ze in de opvang.”

Opvang Schipborg voelde als gevangenis

Sifan Hassan blikt niet graag terug op haar beginperiode in Nederland. Een gevangenis, noemt ze de opvang in Schipborg in interviews. ,,Ik was als een bloem die geen water kreeg”, zei ze tegen De Volkskrant.

Waarom Sifan Hassan naar Nederland kwam, weet Jessy Stevens niet. ,,Ik heb haar daar wel naar gevraagd, maar daar was ze gesloten over. Ze wilde er niet over praten, dat respecteer je dan.” Sifan Hassan komt uit een moslimgemeenschap van de Oromo uit Nazreth, in het zuidoosten van Ethiopië. Het verhaal gaat dat Hassan door haar moeder op het vliegtuig naar Nederland is gezet om hier een betere toekomst op de bouwen, maar of dat waar is laat de topatlete in het midden. Stevens: ,,Alle asielzoekers weten dat Nederland het goed met hen voor heeft. En als je een groot sporttalent bent vergroot dat de kans op een verblijfsvergunning.”

Dat meisje gaat helemaal kapot

En Sifan had sporttalent, maar kon dat niet gebruiken in Schipborg. Stevens: ,,Ze zat een klein half jaar in de eerste fase en ik dacht: dat meisje gaat helemaal kapot. Zo triest om te zien. Ik heb een rapport geschreven dat ze vervroegd door kon naar de tweede fase van de opvang, waar je meer vrijheden had. Die opvang zat in Huize Lariks, in het centrum van Zuidlaren.”

,,Een geluk was dat mijn moeder daar werkte. Ik heb tegen haar gezegd: ‘Als Sifan naar jullie komt, moet jij haar mentor worden en zorgen dat ze in contact komt met iemand in de atletiekwereld. Dat is gebeurd. Mijn moeder ging als mentor met haar naar sportzaak Ruchti in Zuidlaren. Zij gaf haar schoenen, een shirtje en een loopbroekje. Mijn moeder en haar vriend hebben een afspraak gemaakt met een coach in Groningen. Daar heeft ze haar eerste rondjes op een atletiekbaan in Nederland gelopen. Toen die coach haar zag lopen zei hij: ‘Ze heeft zeker talent, maar moet nog wel hard werken’. Daarna ging ze samen met een paar meisjes uit Zuidlaren elke week naar de atletiekbaan.”

Meisje met pan op de kop geslagen

Moeder Janny kwam er ook achter dat Sifan Hassan niet de gemakkelijkste was. ,,Ze had wel eens ruzie met de andere meisjes in opvang. Ze was echt niet bang. Mijn moeder belde me eens op: ‘Kun je Sifan ophalen? Ze heeft een meisje met een pan op de kop geslagen.”

Na krap een jaar stroomde Sifan Hassan uit bij de opvang in Zuidlaren. ,,Dat weet ik nog goed. Ik ben bij haar langs gegaan en heb haar wat geld toegestopt. Dat mag je als medewerker eigenlijk niet doen. We hebben ook telefoonnummers uitgewisseld, wat ook niet mag, en hebben enige tijd contact onderhouden. Mijn moeder heeft lange tijd via Facebook met haar contact gehad, maar zij is helaas overleden.”

Leeuwarden

Hassan ging wonen in Leeuwarden waar ze een huis deelde met andere asielmeisjes. Ze mocht trainen bij atletiekvereniging Lionitas in de stad. In 2010 vertrekt ze naar Eindhoven waar een Ethiopische gemeenschap zit en gaat daar trainen bij de plaatselijke club. Haar hardloopcarrière krijgt een boost als ze op sportcentrum Papendal wordt uitgenodigd. In 2013 krijgt ze de Nederlandse nationaliteit en sindsdien komt ze voor ons land uit op de langste loopnummers. De laatste jaren rijgt ze de prijzen op EK’s en WK’s aaneen en doet dat ook de Olympische Spelen in Tokio.

Jessy Stevens is de sportprestaties van Hassan op tv blijven volgen en is vol trots op haar wereldkampioenschap op de 1500 meter en 10 kilometer in 2019 én natuurlijk op de twee gouden medailles op de 5000 en 10.000 meter op Olympische Spelen. En vrijdag brons op de 1500 meter. ,,Ik ga voor de series niet vroeg uit bed hoor, wat ik heb niet zoveel met atletiek. Ik ben een paardenmeisje.”

Dit is mijn Sifan

Hassans prestaties voelen als een bevestiging, zegt Stevens. ,,Ze heeft het zo moeilijk gehad, maar heeft zo’n doorzettingsvermogen. Dat zie je terug in haar wedstrijden. Ik word daar zo vrolijk van. Sifan’s levensverhaal is het mooiste dat ik in mijn werkbare leven hebt meegemaakt. Toen ze bij ons kwam, wilde ze alleen maar hardlopen. En nu heeft ze twee gouden medailles en een bronzen plak. Als ik haar zie lopen krijg ik kippenvel en een brok in mijn keel. Dan denk ik, dit is mijn Sifan. Ze heeft het gewoon gedaan. Ik gun het haar zo.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu