Fairtrade chocolade, koffie en thee kenden we al, nu is er ook de fairtrade mand als alternatief voor een houten grafkist

De traditionele grafkist van hout heeft een concurrent gekregen: de gevlochten uitvaartmand. Een fairtrade product, dat je al steeds vaker ziet bij natuurbegrafenissen.

Peter Vermeer bij een uitvaartmand.

Peter Vermeer bij een uitvaartmand. Foto: Harry Tielman

Van een afstandje doet hij wat denken aan een picknickmand. Of aan een ouderwetse reiskoffer, zoals je die in historische films nog wel eens ziet. Zeker is dat een gevlochten grafkist er zachter en vriendelijker uitziet dan de traditionele houten exemplaren.

Gevlochten grafkist? Uitvaartondernemer Peter Vermeer uit Veenoord legt uit dat het geen gloednieuw fenomeen is: de van bijvoorbeeld wilgenteen of bamboe gemaakte kist (of uitvaartmand) bestaat al langer. ,,Maar er zijn nog altijd niet veel Nederlanders die ervan afweten. Het komt doordat het gros van de uitvaartondernemers de uitvaartmand niet actief aanbiedt.”

Toch zit de afzet van de uitvaartmand voorzichtig in de lift. Mede dankzij bedrijven als Vermeer Uitvaartzorg, die de clientèle wél wijzen op het bestaan van de mand. ,,Het afgelopen jaar is bij de helft van alle door mij verzorgde natuurbegrafenissen al gebruikgemaakt van zo’n met de hand gemaakte uitvaartmand. Ik noem klanten ook de verdere keuzemogelijkheden. Je hebt de manden namelijk in zo veel vormen en kleuren. En van zo veel verschillende materialen. Ze zijn er ook van ananas- en bananenblad bijvoorbeeld.”

Gemaakt in Zuidoost-Azië

Leverancier van de uitvaartmanden is Green Coffins. Het bedrijf uit Katwijk is exclusief Nederlands importeur en benadrukt dat al zijn gevlochten kisten gecertificeerde fairtradeproducten zijn. De manden worden onder eerlijke werkomstandigheden gemaakt in Zuidoost-Azië, met name Indonesië. De gebruikte gewassen groeien na het oogsten weer verder. Herplanten is niet nodig.

De uitvaartmand is er even hoekig als de traditionele houten grafkist, maar er zijn ook manden verkrijgbaar met meer ronde vormen. Gabriëlle Kuijer, locatiebeheerder van Hillig Meer in Eext, ziet in de ontvangstruimte van deze natuurbegraafplaats geregeld voorbeelden van beide. ,,Het is prettig dat er keus is. We horen bijvoorbeeld wel eens dat nabestaanden hun keuze afstemmen op hoe ze zich de overledene herinneren”, vertelt ze. ,,Was het een robuust iemand, dan vinden ze de hoekige mand gepaster. Gaat het om een persoon die als zacht werd ervaren, dan valt de keus al gauw op een ronder model.” Green Coffins levert ook gevlochten urnen.

‘Wens van een groene uitvaart’

Weinig verrassend is dat de fairtrade uitvaartmand vooral wordt gekozen door mensen die ‘milieubewust leven en daarom ook een groene uitvaart willen’, zoals Jan Langenkamp uit Dwingeloo het formuleert. Het oud-statenlid voor GroenLinks en oud-raadslid voor Progressief Westerveld is voorzitter van de Fairtrade werkgroep Westerveld. Fairtrade koffie, thee, bananen en chocola zijn intussen aardig ingeburgerd, maar de uitvaartmand was ook Langenkamp tot voor kort onbekend. Namens de werkgroep is hij een van de mensen die deze ‘vrij onbekende mogelijkheid van begraven’ nu in Drenthe onder de aandacht brengen.

,,Al jaren breng je je oud papier naar de papierbak. Je scheidt plastic van het grijs afval en alle tuinafval gaat in de groene container. En dan op een dag ga je dood en vind je je rustplaats in een niet-ecologische kist. Logisch? Nee, want mensen die milieubewust leven, hebben ook vaak de wens van een groene uitvaart”, stelt Langenkamp. De fairtrade manden spreken hem daarom aan. ,,Echt voor mensen die ervoor kiezen hun milieubewuste levensstijl ook na hun overlijden in de praktijk te brengen.”

Met de hand gemaakt

Kuijer van Hillig Meer vindt de gevlochten kist bijzonder goed passen bij het natuurbegraven. Zo worden de uitvaartmanden met de hand gemaakt en is er niet één volkomen identiek aan een andere. ,,Net zoals we hier in Eext niet strak in rijtjes begraven. Nabestaanden kunnen het terrein op om zelf een plek uit te zoeken die goed voelt. Het kan zijn dat die bij nader inzien te dicht bij een boom is ofzo. Dan vertellen we dat we, in het belang van die boom, geen wortels willen beschadigen. Onderling komen we daar altijd wel uit.”

Wat kost dat eigenlijk, zo’n uitvaartmand? Peter Vermeer rekent voor dat de mand, inclusief interieur van ongebleekt katoen, er is vanaf 700 euro per stuk. ,,Een traditionele, houten kist in basisuitvoering kost zo’n 500 euro.”

Graven worden later niet geruimd

De mand is dus wat duurder, maar daar staat tegenover dat de overledene op een natuurbegraafplaats als Hillig Meer eeuwigdurende grafrust wordt gegarandeerd. De graven worden later niet geruimd. Kuijer: ,,Dat past in onze gedachte om de natuur zo min mogelijk te verstoren. Het betekent ook dat grafrechten niet hoeven te worden verlengd. Er zijn daarom later ook geen extra kosten voor de nabestaanden.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu