Fotograaf Thijs Wortman exposeert in Beilen: 'Hoe verlatener en hoe dreigender, hoe beter'

Fotograaf Thijs Wortman (76) exposeert vanaf 12 augustus in de bibliotheek in Beilen. Zijn foto’s zijn nostalgisch, triest en soms zelfs dreigend. ,,Na afloop van de fotoclubavonden is mij regelmatig gevraagd of ik bij de psychiater loop.’’

Een gebouw in Vollenhove in Overijssel. De kerk die hierbij hoort te staan, heeft Wortman weggehaald. ,,Ik vond de andere gebouwen maar storend.''

Een gebouw in Vollenhove in Overijssel. De kerk die hierbij hoort te staan, heeft Wortman weggehaald. ,,Ik vond de andere gebouwen maar storend.'' Thijs Wortman.

Hij gelooft niet in gsm-fotografie, zegt-ie. Toch hangt boven de stoelen in de woonkamer van Wortman in Beilen maar één werk van hem. En dat is precies een ‘kiekje’ gemaakt met zijn mobiel. Een prachtige foto van het Doldersummerveld. Wortman: ,,Ja, ik dacht, ik maak hem toch maar. Ik had geen camera mee. Nu ben ik toch wel blij dat ik dat gedaan heb, maar een echte fotograaf ziet van dichtbij dat de scherpte niet optimaal is.’’

Techniek

Wortman is een fotograaf van het uiterst technische soort, hij vindt de techniek en het bewerken van foto’s achteraf eigenlijk veel leuker dan het maken zelf. Dat begon al als twaalfjarige, ik had een kleine doka in mijn kamer gemaakt en sliep dus in de chemische dampen. Ik was gelijk heel fanatiek.’’

Hij maakte eerst alleen heel kleine foto’s met een 6x6 camera, en leerde later meer over fotografie in militaire dienst en bij stages bij gevestigde fotografen. Hij houdt van grafische fotografie, harde kleuren en tegenstellingen in de onderwerpen.

Hij laat twee fotoboeken zien waarin zijn werk is verzameld. Uit die collectie worden ook 31 foto’s geëxposeerd in de bibliotheek in Beilen. Tot 2000 maakte hij uitsluitend zwart-wit foto’s die hij extreem manipuleerde. Dat ging veel verder dan belichting, waarbij hij vaak koos voor een manier waarop de ‘clichés’ zichtbaar zijn: kleine puntjes in de foto (vroeger werd deze techniek gebruikt voor het drukken van foto’s in de krant). Daardoor lijken het haast pentekeningen te worden.

Maar ook zette hij gerust een auto uit Barcelona in een landschap in Drenthe neer, door twee foto’s te combineren. Hij legde in de jaren ‘80 en ‘90 de lagen van foto’s op elkaar zoals veel later pas met photoshop kon. Het geeft een vervreemdend, soms verontrustend beeld.

Skyline

Gebouwen die helemaal alleen staan in het duister omdat Wortman de skyline van Rotterdam maar verstoring vindt, een station zonder mensen omdat hij liever de artefacten van het menselijk bestaan laat zien dan de warmbloedige wezens zelf en een autosloperij uit Oost-Groningen die ineens opduikt in een idyllische badplaats in Portugal. ,,Het intrigeert mij dat je kunt weghalen en toevoegen wat je wil. Het surreële vind ik mooi.’’

Daar kreeg hij geregeld kritiek op. Bijvoorbeeld bij zijn geliefde fotoclub BeFoam uit Beilen waar hij al tientallen jaren lid van is. ,,Zijn mijn foto’s dan nog foto’s? Die vraag krijg ik vaak. Mijn foto’s gaan veel verder, het is mijn kunstwerk.’’

Kunstwerken met een zwarte rand, de beelden stralen treurigheid, verlatenheid en vervreemding uit. Zeker de zelfportretten die hij een periode maakte, van niet anders dan zijn schaduw op een betonnen muur of zelfs een graf. ,,Nadat ik die foto’s liet zien kreeg ik vaak de vraag of ik bij een psychiater loop, maar ik ben een heel vrolijk mens. Ik vind het gewoon mooi als de foto’s iets dreigends hebben. Hoe verlatener, hoe beter.’’

Na 2000 kwam bij Wortman de omslag, hij verzette zich niet meer tegen digitale fotografie en ook niet meer tegen kleur. ,,Het kostte me wel heel veel moeite diezelfde sfeer terug te vinden. Maar die stank van de baden was ik ook wel zat.’’ Op reis maakte hij talloze foto’s, die hij zelf altijd beter vindt dan de foto’s dichtbij huis.

Wie net zijn hele oeuvre van gemanipuleerde foto’s heeft gezien, kan moeilijk geloven dat deze motor nu wel écht voor dat huis in Tavira stond. ,,Dat is toch echt zo.’’ Twee bladzijdes later ziet hij dat hij toch ook de kleurenfoto’s veel combineerde. ,,Veel meer dan ik dacht eigenlijk.’’

De expositie van Wortman is gratis te bezoeken van 12 augustus tot eind september tijdens de openingstijden van de bibliotheek in Beilen. Er zijn ook oude camera’s te zien van fotograaf Harm-Jan Siepel.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu