Even helemaal één met het landschap: sterrenregen spotten boven het Aekingerzand. 'Dit is de mooiste plek ter wereld'

We werden er flink enthousiast voor gemaakt afgelopen week: de vallende sterren regen die dit jaar extra goed te zien zou zijn. Genoeg reden dus om mee te gaan met een excursie om de Perseïdenzwerm te spotten op het Aekingerzand.

Tijdens de excursie vallende sterren spotten op het Aekingerzand was er meer dan genoeg tijd om op een kleedje of stoeltje op de zandvlakte naar de sterrenhemel te kijken - die eerst nog even moest verschijnen achter de wolken vandaan.

Tijdens de excursie vallende sterren spotten op het Aekingerzand was er meer dan genoeg tijd om op een kleedje of stoeltje op de zandvlakte naar de sterrenhemel te kijken - die eerst nog even moest verschijnen achter de wolken vandaan. Foto: Rens Hooyenga

Intense duisternis, waarschijnlijk best wat kou maar vooral een hele mooie sterrenhemel, dat is wat Staatsbosbeheer vanavond voor ons in petto heeft op het Aekingerzand in het Drents-Friese Wold. Donderdag om 21.30 uur - de avond/nacht waarop de Perseïdenzwerm het beste te zien zou zijn - verzamelen we met een groep van zo’n twintig mensen bij Parkeerplaats Aekingermeer en Aekingerzand voor een excursie vallende sterren spotten. De groep bestaat uit oudere echtparen tot een gezin op vakantie in het Noorden. Twee vriendinnen zijn op de fiets en hebben zelfs een fles rosé meegenomen. Dat heet goede voorbereiding.

Volle maanwandelingen en reeënwandelingen

We maken een korte wandeling door het natuurgebied richting een van de zandverstuivingen. Dat is nu nog goed te doen. De zon is bezig onder te gaan en onze ogen wennen snel aan de schemering. Toch geeft gids Dox Poiesz, ze is vrijwilliger bij Staatsbosbeheer, alvast wat tips voor later op de avond. Je moet niet gewoon lopen – eerst je hak neerzetten en dan geleidelijk de rest van je voet – maar in één keer je hele voet op de grond zetten. Op die manier heb je minder kans te vallen over bulten, gaten en boomstronken die je uiteraard niet kan zien. Deze wijsheid blijken we later op de avond nog wel nodig te hebben.

Staatsbosbeheer organiseert regelmatig activiteiten zoals deze. Denk aan een volle maanwandeling of een wandeling om reeën te spotten. Je hebt als gids niet in de hand wat de deelnemers gaan zien, maar toch voel je je heel verantwoordelijk voor het plezier van de deelnemers, vertelt Poiesz. „Twee jaar geleden gingen we vallende sterren spotten en toen was het zo bewolkt dat we niks hebben gezien. En toch hebben mensen dan een hele leuke avond. Je gaat als gids met ze praten, verhalen vertellen en je bent met z’n allen in het donker op zo’n mooie plek. Dat is al een ervaring.”

Even wachten op de sterrenhemel

Na de korte wandeling en een aantal stops om verhalen te horen over het Drents Friese Wold, de schaapsherders, de wolf die hier woonde, teken, planeten, sterren, kometen en zonnestelsels, komen we aan op een grote zandvlakte. Daar mogen we een plekje opzoeken en op een zelf meegebracht kleedje of stoeltje van de sterrenhemel gaan genieten. Enige probleem: die is er niet.


Is het nog te vroeg en dus te licht? Is het te bewolkt? Je hebt geen controle over de natuur en we hebben tot 00.00 uur te tijd, dus het enige wat we kunnen doen is wachten tot we sterren gaan zien.

Terwijl we geduldig wachten op het ons beloofde spektakel vertelt Cok Holverda dat hij voor deze avond was uitgenodigd door zijn schoonzoon Hein van Mulligen. „Hij wist dat ik thuis ook vaak naar de sterren kijk en daarom leek hem dit een leuk uitje voor ons tweeën. Je ziet hier zoveel meer dan op andere plekken. Dit is samen met het Lauwersmeergebied en de Wadden één van de donkerste plekken in Nederland. Het is bijzonder om hier te zijn”, vertelt Holverda. Poiesz beaamde dat eerder op de avond al: “Dit is de mooiste plek ter wereld om de sterrenhemel te kijken”.

Natuurgebied ‘s nachts ook zonder gids te bezoeken

Marjo en Gerrit zijn op vakantie vanuit ‘het midden van het land’ en vonden dit wel een bijzondere activiteit om aan mee te doen. „Ik kijk altijd wel naar de sterren, maar op de camping zijn te veel bomen en licht. Bovendien kom je normaal niet in het donker in zo’n natuurgebied. ‘S ochtends vroeg of ‘s avonds wandelen is altijd een hele bijzondere ervaring, al helemaal als er een gids is die je weer wat nieuwe dingen kan vertellen en laten zien”, vertelt Marjo.

Het is officieel niet verboden om ‘s nachts op het Aekingerzand te zijn. We zien dan ook een aantal andere groepjes mensen zonder gids of iets dergelijks lopen en zitten. „Als proef zijn bij een paar natuurgebieden in Drenthe en Friesland de bordjes weggehaald waarop stond dat het verboden toegang was tussen bepaalde tijdstippen. En het blijkt dat mensen helemaal niet massaal hiernaartoe gaan ‘s nachts, ook al mag het wel. Jullie mogen ook blijven liggen als we weer teruggaan met de groep om 12 uur”, vertelt gids Poiesz. “Je kan de sterren gebruiken om te navigeren op de weg terug.”

Rond 23.00 uur begint het ineens open te trekken en verschijnen de eerste sterren voorzichtig net boven de horizon. Het is moeilijk te missen, want meerdere mensen roepen blij en bijna opgelucht dat ze een ster zien. Ik lig op m’n kleedje naar boven te staren en langzaamaan zie ik steeds meer sterren verschijnen. Ik word omringd door heuvels van zand, struiken, bomen, het geroezemoes van de andere deelnemers en af en toe het gezoem van een mug naast m’n oor. Gids Poiesz beschrijft het gevoel dat ik heb als ‘één zijn met het landschap’. Als de eerste vallende sterren worden gespot stijgt er vanuit verschillende hoekjes een ‘aaah’ op. Binnen een relatief korte tijd gebeurt dat minstens tien keer. Als al onze wensen nu niet uitkomen dan weet ik het ook niet meer.

De lucht is bijna helemaal opengetrokken en het uitzicht maakt me stil en ontspannen. De laatste keer dat ik echt bewust naar zo’n heldere sterrenhemel keek was op vakantie met mijn ouders op een camping in de middle of nowhere in Frankrijk – minstens tien jaar geleden.

‘Ik doe dit om mensen een mooie avond te bezorgen’

Zelfs gids Poiesz ziet een paar vallende sterren, terwijl ze het best druk heeft met haar rondje maken om met alle deelnemers even een praatje te maken. „Ik zie bijna nooit vallende sterren. Ik vind het veel leuker om de mensen een mooie avond te bezorgen. Daarvoor doe ik dit, niet om heel vaak naar de sterren te kijken”, vertelt ze.

Na ongeveer anderhalf uur liggen en zitten in het zand beginnen we – ikzelf licht rozig (terwijl ik niet eens wat rosé heb gebietst bij mijn mededeelnemers, de sterren waren genoeg) - voorzichtig aan de pikdonkere wandeling terug. Dat is nog best spannend omdat Poiesz het pad even kwijtraakt waardoor we door hoog gras wandelen, maar gelukkig hebben we haar looptips van eerder op de avond nog in het hoofd.

Op de terugweg stop ik nog even bij het Paterswoldsemeer, want de Perseïdenzwerm nadert haar hoogtepunt. Maar het is waar: op het Aekingerzand was het inderdaad mooier en helderder dan zo dicht bij allemaal lichtvervuiling.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu