Honderd jaar geleden kwamen de veenarbeiders in Zuidoost-Drenthe in opstand. Jan Kalter schreef er dit boek over

Opstand en ondergang van de veenarbeiders in Zuidoost-Drenthe 1860-1921. Foto: Koninklijke Van Gorcum

Honderd jaar geleden stond Zuidoost-Drenthe letterlijk en figuurlijk in brand, toen de veenarbeiders in het gebied in opstand kwamen. De gebeurtenissen in het voorjaar van 1921 beschrijft Jan Kalter in een nieuw boek.

Turfwinning was decennialang de belangrijkste bedrijfstak in Zuidoost-Drenthe. Toen in 1921 de vervening in het gebied instortte ontstond een sociale ramp: werkloosheid, armoede en honger. De veenarbeiders kwamen hiertegen massaal in opstand.

Turf werd door steenkool vervangen

Deze crisis kwam echter niet uit de lucht vallen. Al vijftig jaar eerder waren er tekenen dat de turfwinning zijn langste tijd gehad had, doordat turf steeds meer door steenkool werd vervangen. De teruglopende rentabiliteit werd op de veenarbeiders afgewenteld, onder meer door het verlagen van hun lonen. In dezelfde periode kreeg het socialisme voet aan de grond en werden er vakbonden opgericht.

Botsing

Anders dan in de rest van Nederland speelde in Zuidoost-Drenthe binnen de vakbewegingen vooral de botsing tussen de revolutionaire socialisten en sociaaldemocraten. Het overgeleverde beeld van arme, ongeschoolde en opstandige veenarbeiders is sterk bepaald door deze laatste fase van de vervening.

Dankzij toegang tot allerlei directe verslagen in onlangs gedigitaliseerde kranten, tijdschriften en vakbondsorganen heeft het boek van Kalter nieuw materiaal opgeleverd. ,,De gebeurtenissen van 1921 en de onderliggende historische trends kunnen hierdoor op veel indringender wijze dan tot dusverre mogelijk was tot leven worden gewekt”, aldus de uitgever.

Opstand en ondergang van de veenarbeiders in Zuidoost-Drenthe 1860-1921 verschijnt op 7 juni. ISBN 9789023258162 | 320 pagina’s.

Nieuws

Meest gelezen

menu