Johannes Schutrup houdt de geschiedenis van Rolde levend met een tentoonstelling van dorpsgezichten. 'Ik hoop dat bezoekers mij nog meer kunnen vertellen'

Lang niet iedereen weet dat Rolde vroeger een belangrijke ontmoetingsplaats voor schilders was. Om dat meer bekendheid te geven heeft kunstverzamelaar Johannes Schutrup (72) uit Rolde een tentoonstelling gemaakt met schilderijen die in de omgeving werden gemaakt.

Johannes Schutrup (72) in zijn expositieruimte.

Johannes Schutrup (72) in zijn expositieruimte. Foto: DVHN/Wouter Hoving

Grote meesters zoals Vincent van Gogh, Hendrik Willem Mesdag, Jozef Israëls, Julius van de Sande Bakhuyzen of Anton Mauve schilderden landschappen in Drenthe. Rolde nam daarbij een centrale plek in. Daar was zó veel moois te zien. De toegangsweg van Rolde, het karakteristieke brinkdorp, de heide en bossen eromheen, de mooie luchten boven het Balloërveld; schilderachtige beelden die menig kunstenaar in de vorige eeuw graag vastlegde.

,,De schilders waren hier een grote familie. Ze nodigden elkaar uit om hier te komen”, vertelt verzamelaar Schutrup.

Hij is bestuurslid van de historische vereniging van Rolde en spaart als geboren en getogen Roldenaar al twintig jaar schilderijen uit de omgeving. In zijn huis hangt eigenlijk op elk vrije stukje wel iets aan de muur. Zestig schilderijen ontbreken op dit moment. Die werken koos Schutrup uit voor een tentoonstelling in zijn speciaal daarvoor omgebouwde tuinhuisje. ,,Ik wil Rolde hiermee op de kaart zetten.”

Ter ere van Arie van der Boon

In Schutrups tentoonstelling hangen werken van onder meer Hein Kray en Jan Kagie junior. Speciale aandacht schenkt Schutrup aan Arie van der Boon, die leefde van 1886 tot 1961. Het voornaamste deel van de expositie is opgedragen aan deze kunstschilder die precies vijftig jaar geleden overleed. ,,Hij is een goede schilder, die lang in Rolde woonde en er overleed. Hij schilderde de werkelijkheid zoals die is. Geschiedkundig ligt het dorp mooi vast op zijn schilderijen.”

Als arme drommel kwam Arie van der Boon vanuit Doesburg in 1915 aan in het dorp. Hij streek neer in het tuinhuisje van toenmalig burgemeester Synco Reijnders, die het werk van Van der Boon wel kon waarderen. Daar gaf de nieuwkomer tekenlessen en maakte hij schilderijen in opdracht. Hij trouwde in 1925 met de vermogende Jet Gratama, wier familie oprichter en eigenaar was van de Provinciale Drentsche en Asser Courant.

Historie bespreken

Vanaf dat moment hoefde Van der Boon niet langer te schilderen voor zijn brood en bepaalde hij zelf wat hij maakte. Hij werkte aan zijn meest geprezen olieverfschilderij Lente in Rolde , bijvoorbeeld. Een doek van 2 meter bij 1,25 met daarop een bloeiende appelboom op het erf van een boerderij. Het werk hing vorig jaar nog in het Drents Museum voor de expositie Barbizon van het Noorden . ,,Het was daar echt een blikvanger”, weet Schutrup, die het werk ooit op Marktplaats kocht en met een aanhangertje uit Den Haag versleepte.

De geschilderde boerderij die op het doek staat, bestaat niet meer. Met een zwart-witfoto op de houten tafel in het midden van zijn expositieruimte toont Schutrup aan dat de boerderij ooit echt in Rolde stond. Recht onder de kerk.

Een moment voor oudere dorpsbewoners om even af te dwalen: oh ja, zo zag het eruit. Dat is dan ook eigenlijk precies wat de kunstverzamelaar zo mooi vindt aan zijn hobby: aan de hand van de realistische schilderijen – het zijn net foto’s – komen de verhalen over het Rolde van vroeger los. Die informatie zuigt Schutrup op als een spons. ,,De expositie is gratis, alle informatie is welkom. Ik wil graag dat er zoveel mogelijk mensen langskomen. Vorige week kwam hier een man van 101 jaar oud, die van alles kon vertellen wat ik niet wist. Een bron van informatie, die anders verloren zou gaan.”

Bij elk schilderij in zijn kleine kunsthal kan Schutrup inmiddels van alles vertellen. Wie er woonde, welke gebouwen er tot wanneer stonden. Dat ziet hij ook als zijn educatieve opdracht. Tot vreugde van zijn bezoekers, vertelt de 72-jarige Roldenaar. ,,Veel mensen uit de omgeving weten niet dat ik dit doe. Als ze dit zien en horen, zijn ze verrukt.”

Gered

Zo kent ook het schilderij van Van der Boon met daarop het dorpscentrum en de Jacobuskerk een bijzonder verhaal. Het kunstwerk heeft een gekke vorm: breed van onder, smaller van boven. De afbeelding, gemaakt in 1919, hing honderd jaar geleden op het burgemeesterskantoor van Reijnders. Waarschijnlijk op de schouw, dat zou de vorm verklaren.

Het is nog maar een jaar in zijn bezit. Hij redde het uit het voormalige gemeentehuis, tegenwoordig het pand van gehandicaptenzorginstelling De Trans. ,,Ik maakte me er zorgen om”, vertelt Schutrup. ,,Waar belandt het schilderij als De Trans uit het pand zou gaan? Het is belangrijk werk, het moest bewaard worden voor de geschiedkundige waarde. Voor Rolde.” Schutrup liet het taxeren, kocht het op, maakte er zelf een lijst omheen en hing het op. Een pronkstuk in zijn verzameling.

Tandem

Opvallend in de kleine expositieruimte in het tuinhuisje is ook een zwarte tandem van een eeuw oud. Het is het vervoersmiddel geweest van schilder Van den Boon, waarmee hij samen met zijn vrouw door het dorp heen fietste. Zij – een struise dame van twee meter – voorop. Hij – een klein mannetje – achterop. De bagagedrager kon Van den Boon uitklappen zodat zijn schilderkist of -ezel erop konden staan. Maar als hij dat deed, kon hij niet meer trappen. Dat moest zijn vrouw dan maar doen. ,,Oudere Roldenaren weten het nog wel. Die zien ze nog zo fietsen.”

De expositie van Schutrup is zaterdag 28 en zondag 28 augustus ‘s middags nog vrij te bezoeken. Daarna op afspraak.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu