Kinderbrieven uit Westerbork: ‘Lieve Mams, we hebben de pakjes ontvangen en waren er reuze blij mee'

Cora Walraven met haar stiefkinderen Maurice, Mary en Elly. Scan (deels ingekleurd) van foto uit 1941-1942.

In het kader van de actie 'NIET WEGGOOIEN!' kreeg Herinneringscentrum Kamp Westerbork donderdag acht kinderbrieven overhandigd. De brieven zijn geschreven door drie Joodse kinderen die in april en mei 1943 in Kamp Westerbork verbleven.

Lieve Mams, we hebben de pakjes ontvangen en waren er reuze blij mee. Ik zie Elly en Mary elke dag. Ik ben in barrak 61. Elly en Mary zijn in 66 in het weeshuis. Daar is het veel fijner. Allemaal kleine kinderen. Mary is tenminste in haar element. En Elly met andere grote meisjes helpen daar zo’n beetje. Brood snijden en afwassen enzo. Ik ben ordonnanz in het ziekenhuis. Een aardig baantje.

Zo begint een van de brieven van de zestienjarige Maurice Meijer aan zijn stiefmoeder. Deze regels schrijft hij op 17 april 1943 vanuit Kamp Westerbork. Hij en zijn twee zusjes Elly (15) en Mary (11) zijn daar acht dagen eerder aangekomen vanuit Amsterdam. Hun vader Jules is naar Vught vervoerd, hun moeder overleed voor de oorlog.

Niet-joodse stiefmoeder bleef alleen achter

In Westerbork hebben ze dus alleen elkaar, maar gelukkig kunnen ze brieven sturen naar hun niet-joodse stiefmoeder Cora Walraven, die alleen achterbleef. Deze brieven zijn allemaal, op ééntje na, bewaard gebleven. Vandaag overhandigden de neven en nichten van Cora Walraven de brieven aan het Herinneringscentrum in Westerbork. Hun tante overleed in februari op 98-jarige leeftijd.

„Ze wilde de brieven meenemen de kist in, maar dat weigerden wij”, vertellen haar nichten Door Cranendonk en Jos Grit-Dragt. „Dat zou zonde zijn, dit verhaal mag niet verloren gaan. We maakten haar duidelijk dat de kinderen, die alle drie in Sobibor vermoord zijn, een gezicht zouden krijgen als we ze aan het museum zouden schenken. Daar kon ze zich wel in vinden.”

 

Conservator Guido Abuys is heel blij met de schenking. „Elk jaar houden verschillende musea in mei en augustus de actie NIET WEGGOOIEN! en roepen wij mensen op spullen uit de Tweede Wereldoorlog niet weg te gooien, maar aan ons te geven. Dat levert vaker mooie vondsten op, maar deze brieven zijn echt uniek omdat ze door kinderen geschreven zijn. Die kunnen wij als herinneringscentrum heel goed gebruiken. Gidsen zouden de brieven kunnen voorlezen bij barak 66 bijvoorbeeld.”

Kinderen zijn positief

Precies 75 jaar geleden zaten de drie kinderen in Kamp Westerbork. Dat ze met z’n drieën bij elkaar zijn, is bijzonder. „Maurice kon ook naar Vught vanwege zijn leeftijd, maar hij wilde bij zijn zusjes blijven”, vertelt Ihno Dragt.

Hij is ook een neef van Cora Walraven en schreef een boekje over de geschiedenis zijn tante en haar joodse man en stiefkinderen. „Het is opvallend dat de kinderen in de brieven best positief zijn. Ze krijgen veel vrijheid, ontvangen post en kunnen brieven sturen. Ook denken ze dat hun vader nog naar Westerbork zal komen.”

Volgens Abuys is dat het verraderlijke van Kamp Westerbork: „Mensen werden op het verkeerde been gezet. Het leven hier was relatief goed. Wanneer de drie kinderen weer op transport gezet worden, denken ze waarschijnlijk dat ze elders onder dezelfde omstandigheden verder zullen leven. Maar uiteindelijk loopt het met de kinderen, net als met de meeste anderen, heel slecht af.”

De laatste brief

Op maandag 17 mei schrijven de drie hun laatste brief. Dit is de laatste brief die u van ons krijgt, want morgen gaan we naar het onbekende land. [...]We zullen maar hopen dat we elkaar gauw weer zien. Het blijkt ijdele hoop. Vier dagen later, op 21 mei 1943, worden de drie kinderen in Sobibor vermoord. Hun vader Jules wordt enkele maanden later tijdens werkzaamheden in Kamp Vught doodgeschoten, op 4 december.

Cora Walraven blijft alleen achter. Na enkele hele zware jaren trouwt zij in 1952 met Rein Vogels. Het stel krijgt geen kinderen. Neef Ihno Dragt denkt dat haar stiefkinderen het allerbelangrijkste in haar leven waren. „Hun brieven wilde ze meenemen in haar kist, niet die van haar echtgenoten.”

Nieuws

menu