Meelwormburger? 'Het zit allemaal tussen de oren' Han Hazekamp uit Dalerveen verwacht dat zo'n broodje over een paar jaar heel gewoon is

Waar eens de koeien loeiden, krioelen nu miljoenen meelwormen. Kweker Han Hazekamp uit Dalerveen verwacht dat een burger of saucijzenbroodje van meelwormen over een paar jaar gemeengoed is.

Han Hazekamp: ,,Waarom zouden ze hun paradijsje willen verlaten?’’

Han Hazekamp: ,,Waarom zouden ze hun paradijsje willen verlaten?’’ Foto: Henk Benting

Zonder ook maar iets van aarzeling graait Han Hazekamp uit Dalerveen met zijn hand door de bak vol meelwormen. Miljoenen zijn het. Bang dat de insecten ontsnappen is hij niet. ,,Want dat zullen ze nooit doen. In de bak zit hun voedsel, meel met stukjes wortels erdoor. Waarom zouden ze hun paradijsje willen verlaten?’’

Meelwormen zijn de schrik van elke bakker en molenaar. Ook thuis wil het beestje nog wel eens opduiken in een pak vergeten pannenkoekenmeel. ,,Als bij ons in Europa ergens iets in zit, dan gooien we het meteen weg. Het staat voor bederf. Neem maden in vlees. Niet dat ik dan zelf dat vlees nog zou opbakken, maar die maden kun je prima eten.’’

Ook mieren zijn hun leven niet veilig

Af en toe loopt er een mier over de tuintafel van Hazekamp. Die zijn hun leven niet veilig, want hij wil er soms nog wel eentje in zijn mond steken. ,,Prima te eten, het zijn net zuurtjes. In Denemarken is een kok die alleen maar kookt met lokale producten. Citroenen groeien er niet, dus gebruikt hij mieren om gerechten een beetje zuur mee te geven.’’

Wie moet huiveren bij die gedachte gaat het in de toekomst zwaar krijgen, denkt Hazekamp. ,,In het Verre Oosten en Afrika is het eten van insecten de gewoonste zaak van de wereld. Wen er maar aan! De aarzeling zit vooral tussen de oren.’’

Soja? Weinig duurzaam

Want we móeten er wel aan, denkt de Dalervener. De beestjes zitten vol eiwitten. ,,En laat daar nu een tekort van ontstaan, als de hele wereld gevoed moet worden. Zonder eiwitten kunnen we niet, dus moeten we iets verzinnen.’’ Eiwitten zitten ook in vlees, maar omdat de intensieve veehouderij volgens Hazekamp zijn langste tijd heeft gehad moet er op zoek worden gegaan naar vervangers. ,,Soja, roepen mensen dan. Vrachtschepen vol gaan van Brazilië naar Europa. Weinig duurzaam. Mijn oplossing is veel eenvoudiger. En praktischer, want dichter bij huis.’’


Meelwormen zitten niet alleen boordevol eiwitten, maar ze zijn volgens de kweker ook nog eens gezegend met de juiste oliën en vetten. Wisten we al dat planten een stuk beter gaan groeien van hun mest?

Dat kweken van meelwormen kan goed in oude stallen en schuren, maar ook in bijvoorbeeld gesloten nertsenbedrijven. Zo moeilijk is het volgens Hazekamp niet. ,,Mensen met reptielen als huisdier doen het nu al vaak thuis. Ik ben de enige in Drenthe die op grotere schaal kweekt.’’

Telkens trekken ze hun jasje uit

Het proces begint bij kevertjes. Hun nakomelingen zijn larven. Eerst minuscuul van omvang, maar telkens trekken ze hun oude jasje uit om door te kunnen groeien. Na zeven of acht keer zitten de wormpjes tegen de ontpoppingsfase aan. Net voordat ook zij kevertjes worden, is het tijd voor Hazekamp om te oogsten. Het is een cyclus van zes, zeven weken.

Wat te doen met zo’n nieuwe oogst? Ze gaan vaak de koelcel in. Bij een graad of 5 vallen ze volgens Hazekamp in een soort van winterslaap. Om ze te gebruiken als voedsel, worden ze doorgaans eerst even geblancheerd. Kort in heet water dus.

Daarna kun je er van alles mee maken. Hazekamp laat burgers zien. En een saucijzenbroodje gemaakt van meelwormen. ,,De smaak is prima. Supermarktketen Jumbo is een paar jaar geleden begonnen met producten gemaakt van insecten, maar helaas waren ze net iets te vroeg ermee. De tijd was er nog niet rijp voor, vandaar dat ze zijn gestopt. Nu zou het veel beter vallen.’’

Producten testen op festivals

Om producten goed in de markt te zetten, heeft Hazekamp een voedseldeskundige in de arm genomen. ,,We zouden graag onze producten willen laten testen op bijvoorbeeld festivals, maar corona gooide roet in het eten. We hopen straks wel op volle kracht aan de slag te kunnen.’’ Want hoewel de afzet van meelwormen nu nog niet overhoudt, is de kweker ervan overtuigd dat we over een paar jaar regelmatig een meelwormburgertje tot ons nemen.

Met zijn achtergrond als werktuigbouwkundige heeft Hazekamp een compleet systeem ontwikkeld voor het kweken van meelwormen. Inclusief een warmtepomp en een automatisch voedersysteem. ,,Het is een modulair pakket. Telkens kun je naar behoefte uitbreiden.’’ Onder de noemer Ento Farm wil hij kwekers bij elkaar brengen om gezamenlijk op te trekken.

Vermarkten van iets kost het meeste geld

Als we die verrekte wormen nu maar eens willen eten. Hazekamp leerde van Unilever dat het vermarkten van een product het meeste geld kost. ,,Stel je voor dat een prototype van iets, zoals mijn meelwormeninstallatie, 1 miljoen euro bedraagt. Dan kost het produceren 3 miljoen, maar het vermarkten liefst 10 miljoen. In die verhoudingen moet je het zien.’’

Zo’n berekening gaat op bij het in de markt zetten van bijvoorbeeld Magnum-ijsjes. Om mensen aan meelwormburgers te krijgen is wellicht nog veel meer geld nodig, hoewel niets qua vorm van de meelworm terug valt te zien in het gemalen vlees. ,,Maar je kunt er ook prima sportdrankjes van maken.’’ Kijk, dat klinkt al wat minder eng.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu