Mondmaskers in de peeskamer: opluchting en zorgen bij sekswerkers

Opluchting maar ook zorgen onder sekswerkers in het Noorden. Ze mogen vanaf 1 juli weer beginnen, en dat was vanwege de financiële nood voor veel prostituees ook nodig. Toch is er ook angst voor corona. Bij het Overweeghuis zien ze een ander bij-effect. Waar de sekswerkers eerst de tijd hadden voor bezinning over hun leven, worden ze nu onder druk gezet om weer te gaan werken.

In de winkelstraten is het druk, maar in Nieuwstad heerst de stilte.

In de winkelstraten is het druk, maar in Nieuwstad heerst de stilte. Foto Duncan Wijting

Anita (50) blikt even naar ‘haar’ kamer in Nieuwstad, de prostitutiebuurt in Groningen. Voor het raam hangt een rood gordijn en op het glas is een poster geplakt met de tekst ‘Vanuit hier hielp ik mijn familie. Wie helpt mij nu?’ Anita loopt weer weg. ,,Ik ben er al maanden niet meer geweest’’, vertelt ze in het Engels.

Prostituees werken al voor corona hygiënisch

Maar vanaf 1 juli mag ze weer terug naar haar kamer. En naar haar slaapplaats. Anita komt uit Ecuador en is een van de vele sekswerkers die sinds medio maart zonder werk zit. Aagje verhuurt tientallen kamers aan sekswerkers, waaronder aan Anita. ,,In België zijn ze sinds deze week weer open. Ik hoorde van een collega daar dat het heel druk was. Ook wij kunnen hygiënische maatregelen nemen, zoals werken met maskers en handgel. Dat gebeurde trouwens altijd al.’’

Nieuwstad telt honderd kamers. Aagje schat dat normaliter zeventig procent van de kamers bezet is. Maar terwijl het publiek alweer massaal door de winkelstraten sjokt, blijft het hier onwerkelijk stil en verlaten.

Overal druk maar Nieuwstad stil en verlaten

Anita werkt sinds zes jaar in Groningen. Ze is sinds de sluiting ook haar slaapplek kwijt, want ze sliep bij haar werkplek. Ze slaapt nu bij vrienden. Soms in Groningen, soms in Amsterdam. Maar dat is niet haar grootste zorg. ,,Van het geld dat ik hier verdien, onderhoud ik ook mijn familie in Ecuador. Mijn moeder is al erg oud, ik heb een zus met drie kinderen en mijn broer is ziek en heeft medicijnen nodig.’’

Anita krijgt een uitkering van de gemeente. ,,Daarvan kan ik eten, maar het is te weinig om ook mijn familie te helpen.’’

Ook andere collega’s steunen met het geld dat ze verdienen hun familie in het land van herkomst. Collega’s van Anita verdwijnen in de illegaliteit. Aagje: ,,Ik sprak een vrouw die zei dat ze tijdens corona nog nooit zoveel had verdiend. Maar het is natuurlijk bloedlink. Het toezicht is verdwenen waardoor het risico voor deze vrouwen toeneemt.’’

Geen geld om familie in Ecuador te helpen

Niet alle vrouwen die in Nieuwstad werkten, zijn nog in Nederland. Aagje: ,,Een groot deel is naar het land van herkomst teruggekeerd. Maar ik krijg steeds vaker telefoontjes met de vraag of ze weer kunnen beginnen. 1 juli dus!’’

Bij het Overweeghuis in Groningen, waar sekswerkers een tijdelijk onderkomen hebben als zij overwegen uit het vak te stappen, zien ze ook de effecten van de coronacrisis. Het huis zit met zes vrouwen vol. ,,Van twee vrouwen weet ik dat de coronacrisis het laatste duwtje was om hier te komen’’, zegt oprichter Evert Sulman. Daarnaast hoort hij schrijnende verhalen van vrouwen in nood via samenwerkingspartners zoals het Leger des Heils.

Gedwongen om de raamhuur te betalen

,,Van het een op het andere moment hadden veel vrouwen geen inkomen meer toen de prostitutie in maart verboden werd. Voor zzp’ers was er nog een regeling, maar voor veel sekswerkers was er ook niks. Denk aan de vrouwen die hier illegaal zijn. Ook worden sommige prostituees gedwongen toch de raamhuur te betalen en daardoor werkt een aantal spaanstalige sekswerkers door. Er zijn allemaal gaten in het systeem, hoewel de gemeente Groningen echt wel meedenkt.’’

De illegale prostitutie neemt toe, ziet hij, maar dat komt niet alleen door corona. ,,Ik weet dat het thuiswerk toeneemt, maar dat was voor de crisis ook al zo. Er is ook in de legale prostitutie altijd veel uitbuiting, recht onder de neus van justitie en politie. Dit is een verslechtering op al een slechte situatie.’’

Aan de andere kant heeft de crisis ook bezinning gebracht, zegt Sulman. ,,Er zijn vrouwen die zeggen: ik werd gedwongen te stoppen maar eigenlijk had ik dat veel eerder willen doen. Het is een reset.’’ Dat de sekswerkers vanaf 1 juli weer aan de slag mogen, geeft weer een heel andere teneur. ,,Ik hoor dat vrouwen vanwege deze datum weer onder druk worden gezet, angst hebben voor corona en zich gedwongen voelen weer te werken.’’ De ruimte voor bezinning is abrupt gestopt, volgens Sulman. ,,Zijn er meer overweeghuizen nodig? Met die vraag zit ik.’’

Is veilig werken mogelijk?

Projectleider mensenhandel en prostitutie Harmina Pieterson van het Leger des Heils merkt dat vrouwen zich zorgen blijven maken, ook al mogen ze vanaf 1 juli weer aan het werk. ,,Er komen nu vragen van vrouwen of het wel veilig is om te gaan werken vanaf 1 juli.’’

Aagje: ,,We leggen mondkapjes en desinfecterende middelen in de kamers.’’

Pieterson noemt de situatie voor sekswerkers in het Noorden ‘schrijnend’. ,,We delen onder meer waardebonnen voor supermarkten en voedselpakketten uit. Ze kunnen niet zomaar naar de voedselbank, omdat ze niet aan de eisen voldoen. Maar de gemeente Groningen doet echt haar best iets voor de sekswerkers te betekenen. De meesten komen voor een uitkering of compensatie in aanmerking, maar er is wel verschil tussen de raamprostituees en de vrouwen die in seksclubs werken. De eersten zijn zzp’ers en komen daarom ook voor regelingen in aanmerking. Voor vrouwen in clubs ligt dat anders. Zij vallen onder een speciale regeling, waardoor ze nergens voor in aanmerking komen.’’

Ze merkt dat meer vrouwen een poging doen uit de wereld van de prostitutie te stappen. ,,Er zijn er die nu heel gedisciplineerd naar de lessen Nederlands komen en op zoek zijn naar een baan. Ik ken er een die inmiddels in de schoonmaak werkt.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu