Nationale Dodenherdenking wordt op 4 mei uitgezonden vanaf de Dam in Amsterdam én vanuit Nieuwlande

Martijn Bink zit op de foto bij Henk Kremer op de trekker. Foto: De Duikelaar

Na de uitzending van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei vanaf de Dam in Amsterdam gaat de uitzending op NPO2 verder vanuit Nieuwlande in de gemeente Hoogeveen.

Annechien Steenhuizen praat daar met Dirk Mulder, historicus en oud-directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Direct daarna volgt de documentaire Nieuwlande - Onverzettelijk Onderduikdorp (20.44-21.28 uur, NPO 2 en BVN).

Nieuwlande wordt ook wel het dorp dat zweeg wordt genoemd. Honderden Joodse onderduikers wisten er door het netwerk van Johannes Post en consorten de Tweede Wereldoorlog te overleven. Omdat bijna alle inwoners in Nieuwlande onderduikers in huis hadden, verraadden zij elkaar niet. Het dorp kreeg in 1985 het prestigieuze Yad-Vashemcertificaat van de Israëlische regering.

Extra gevaarlijk

Hanneke Rozema van Onderduikersmuseum De Duikelaar is blij dat het verhaal over Nieuwlande in de Tweede Wereldoorlog steeds bekender wordt. ,,Joodse onderduikers in huis halen was extra gevaarlijk. Het netwerk was ontzettend groot. Weinig mensen kennen het verhaal. Dat wij de tweede locatie zijn tijdens de Nationale Herdenking is geweldig. Wethouder Janita Tabak houdt een toespraak en Dirk Mulder, de voormalige directeur van Kamp Westerbork is de speciale gast van de NPO. Hij geeft commentaar en informatie. Hij weet ontzettend veel over Nieuwlande en wat er allemaal afspeelde tijdens de oorlog.”

In 2020 kwam het dorp voor in het Bevrijdingsjournaal op de NPO en volgens Rozema zijn ze zo op het idee gekomen om vanaf de Dam over te schakelen naar Nieuwlande én om een documentaire te maken. ,,Half Nederland kijkt naar de herdenking. Dat is mooi, want we horen vaak dat mensen helemaal niet wisten dat het verzet hier zo actief was.”

Het verhaal achter het verzet

In de documentaire op NPO2 gaat Martijn Bink op zoek naar het verhaal achter het verzet. Waarom waren de inwoners bereid om met gevaar voor eigen leven onbekenden onderdak te geven? Wie waren die onderduikers? En wat wisten de Duitsers?

Bink praat onder anderen met Trijnie Post, de dochter van Johannes Post, met koerierster Jannie Koekoek, de joodse onderduiker Jonnie Bamberg en zijn onderduikzus Grada van der Vinne. Ook komt Jaap van Dijken aan het woord, hij vertelt over de inval in de boerderij van zijn ouders, waarbij zijn moeder werd opgepakt en de onderduikers konden vluchten.

Samen met de NPO zijn vrijwilligers van het onderduikersmuseum ruim een halfjaar bezig geweest met de opnames. ,,Ze zijn heel Nieuwlande doorgegaan. Ook hebben we veel fotomateriaal aangeleverd. Ik ben erg benieuwd naar het resultaat”, aldus Rozema.

Ook schrijver Rutger Bregman ontdekte het dorp Nieuwlande en schreef er een boek over: Wat maakt een verzetsheld? Het boek kwam vorig jaar uit. „Ik kwam per toeval bij het verhaal van een klein dorpje in Drenthe terecht. Een stipje op de kaart, waar 350 onderduikers zaten ondergedoken. Ik begreep niet waarom ik hier nooit eerder over had gehoord. Wat is daar gebeurd? Wat zat daar in het water dat er zoveel Joden gered zijn?”

De documentaire is op woensdag 4 mei om 20.40 uur te zien op NPO2.

Nieuws

menu