In memoriam: Diana Vording (1968-2020) uit Emmen: Nieuw begin werd afscheid in India

Tijd van Leven beschrijft het gepasseerde bestaan van mensen met een bijzonder verhaal. Vandaag Diana Vording uit Emmen (1968-2020).

Diana Vording uit Emmen

Diana Vording uit Emmen Eigen foto

Vol goede moed - want daar ontbrak het haar nooit aan - stapte Diana Vording 1 oktober op het vliegtuig naar India. Ze had genoeg geld ingezameld voor een stamceltransplantatie in een privékliniek in New Delhi. Ze leed aan de zenuwziekte multiple sclerose (ms) en was in Nederland uitbehandeld. De laatste tijd ging ze hard achteruit, maar ze wilde niet gekluisterd raken aan stoel of bed. ,,Komt goed’’, zei de Emmense voor vertrek, zoals ze dat zo vaak zei. Een nieuw begin lonkte.

Maar het kwam niet goed. Complicaties werden haar fataal.

Diana groeide op in Nieuw-Amsterdam, als oudste van drie kinderen. Haar vader werkte in een textielfabriek in Almelo, haar moeder was huisvrouw. Ze was een zacht, verlegen meisje. Bij judo wilde ze haar tegenstander het liefst geen pijn doen. In de barre winter winter van 1979, toen er zoveel sneeuw lag, ging ze met een vriendinnetje bij oudere mensen langs de deur om te vragen of zij boodschappen nodig hadden. Die bracht ze vervolgens rond op de slee.

Diana was geen studiebol en zag school als een noodzakelijk kwaad. Wat ze later wilde worden, wist ze niet zo goed. Ze kon goed opschieten met oude mensen, maar werken in een verzorgingshuis trok haar minder. Ze was bang dat ze zich te veel zou hechten aan de bewoners. Na de mavo in Schoonebeek ging ze naar de land- en tuinbouwschool in Emmen. Daar, althans op haar stageadres in Erica, ontmoette ze medescholier Willem Vording. Een boerenzoon uit Weerdinge, die net als zij ervaring kwam opdoen bij de bloemenkwekerij.

In de warme kas begon er meer te bloeien dan alleen de bloemen. In de weekenden gingen ze uit; de ene keer naar discotheek Arizona in Nieuw-Amsterdam, de andere keer naar De Brug in Nieuw-Weerdinge.

Diana lag ‘s avonds vaak al rond een uur of zeven, acht op bed

Na hun diplomering gingen ze samenwonen in Emmen. Het werk in de tuinbouw viel Diana zwaar. Niet zelden zocht ze ‘s avonds rond een uur of zeven, acht haar bed al op. Aan een ziekte dacht nog niemand.

In 1992 trouwden ze. Een paar jaar later namen zij in hun woonplaats een schoenmakerij over, die ze hun eigen naam -Vording- gaven. Het werk in de tuinbouw was te zwaar geworden voor de Emmense, die zich had laten omscholen tot eerst pedicure en daarna podoloog. Supertrots was ze toen ze slaagde voor die hbo-opleiding. Dat was ze ook met de titel Beste Schoenmakerij van Nederland, die de zaak in 2007 en 2008 ten deel viel.

Diana’s lichaam was ondertussen steeds meer aan het haperen. Zo deed haar rechterarm lang niet altijd meer wat ze wilde. In 2000 kwam de diagnose: multiple sclerose. Waar ze eerst na elke achteruitging wel weer enigszins herstelde, gebeurde dit niet meer toen ze tegen de vijftig liep. Er kwam een driewielfiets zodat ze toch haar geliefde bezoekjes aan de markt kon brengen. Even een praatje maken met deze en gene. ,,Diana was heel sociaal. Ze hield ook aan elke periode vriendinnen over’’, zegt Willem. ,,Een nichtje werd een vriendin, net zoals een oud-collega en een cliënt uit de tijd dat ze pedicure was. Ook vormde ze een vriendinnenclub met vijf dames van haar therapieklas.’’

Na een flinke val kreeg Diana een rolstoel. En daarna ook een rollator. Die probeerde ze eerst uit tijdens weekendjes weg. Ze baalde van de hele situatie, maar ja, die dingen bleken toch wel erg handig.

Toen de artsen haar vertelden dat ze was uitbehandeld en dat ze moest leren leven met een steeds verdere achteruitgang, weigerde ze zich daarbij neer te leggen. Ze struinde internet af en stuitte op het fenomeen van stamceltransplantatie in het buitenland. Hierbij worden eigen stamcellen ingevroren en teruggeplaatst nadat de patiënt een chemokuur heeft gehad. Het idee is dat het lichaam daarna herstelt.

‘Behandeling in India was haar laatste strohalm’

Ze las de succesverhalen en werd enthousiast. Dat het ook fout kon gaan, wist ze. Maar al te lang wilde ze daar niet bij stilstaan. ,,Ze wilde dit gewoon doen. Ze had er een goed gevoel bij. En het was haar laatste strohalm’’, vertelt Willem.

Ze zetten een geldinzamelingsactie op, in eerste instantie met de bedoeling naar een kliniek in Moskou te gaan. Maar door corona ging Rusland op slot, ver voordat het streefbedrag van 60.000 euro was bereikt. Diana vond een andere kliniek in India, waar ze wél welkom was en die het zelfs voor de helft van het geld deed. Schoonzus Marjon ging mee om haar tijdens de 30 dagen in New Delhi te begeleiden. Willem: ,,Ik kon met een eigen zaak onmogelijk een maand wegblijven.’’

Op 1 oktober, midden in coronatijd, vloog Diana naar wat een nieuw begin moest worden. Tegen Willem zei ze dat de datum dat zij haar stamcellen terug zou krijgen, haar nieuwe geboortedatum was. Haar verjaardag zou ze voortaan vieren op 16 oktober, en niet langer op 2 april. Op de bewuste 16e oktober stuurde Willem haar een digitale kaart: Gefeliciteerd met je geboorte . Mooi vond ze dat.

Iedere avond ‘videobelden’ ze met elkaar. Een paar dagen na de terugplaatsing van de stamcellen merkte Willem dat ze een beetje hijgerig sprak. En in plaats van dat ze opknapte, ging Diana achteruit. Ze bleek een bacteriële longontsteking te hebben. De artsen gaven haar extra zuurstof, eerst met een kapje, toen met slangetjes in de neus en daarna met een groot masker. Bellen wilde ze niet meer. ,,Praten komt later wel weer’’, zei ze.

Ze wist dat Willem onderweg was, maar kwam niet meer bij bewustzijn

Maar het liep anders. De bacterie kwam in haar bloed terecht en Diana werd overgebracht naar de intensive care. Daar werd ze buiten bewustzijn gebracht zodat ze via een slang in de luchtpijp kon worden beademd. Van tevoren had ze gezegd dat ze dat niet wilde, maar ze was zo ziek dat ze overstag ging. Willem was ondertussen op weg naar India. ,,Het was een hoop gedoe om een visum te krijgen, maar het is gelukt. Maar ze heeft mij niet meer gezien. Haar schoonzus heeft haar nog verteld dat ik mijn uiterste best deed te komen. Dus dat heeft ze in ieder geval geweten.’’

Na Willems aankomst leefde Diana nog een week. Een week waarin hij veel tegen haar praatte, omdat hij had gehoord dat patiënten dat soms horen. En hij draaide muziek, hun lievelingsmuziek: Musica Fantasia van Rondo Veneziano. ,,Maar ze reageerde nergens op. Geen klein beweginkje met een ooglid of zo. Helemaal niets.’’

Na haar overlijden koos Willem ervoor haar niet mee terug te nemen naar Nederland. Hij wilde geen gesleep met haar lichaam en zij had altijd gezegd dat ze geen toestanden wilde bij haar uitvaart. In het bijzijn van Willem is Diana in New Delhi gecremeerd. Willem zag de houtstapels waar veel Indiase overledenen op worden verbrand, maar dat liet hij bij Diana niet gebeuren. Zij werd op een westerse manier gecremeerd en met haar as vloog hij terug naar Nederland. Daar organiseerde hij alsnog een afscheidsdienst. Met niet te veel poeha, precies zoals zij wilde.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
In memoriam
menu