Nieuwe struikelstenen in Assen voor joodse slachtoffers

Onthulling struikelstenen voor joodse slachtoffers WO II. Foto: Jaspar Moulijn

Stichting Struikelstenen Assen heeft gisteren nieuwe struikelstenen onthuld. De stenen zijn voor de slachtoffers van het nazibewind in de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn geplaatst in het trottoir voor de huizen van de gedeporteerde joden.

„Met de plaatsing van de struikelstenen krijgen de slachtoffers een gezicht”, zegt Marjory Visser, voorzitter van Stichting Struikelstenen. Ze opent de bijeenkomst in de Nieuw-Apostolische Kerk voorafgaand aan de onthulling van de stenen. „De komst hiernaartoe is voor nabestaanden niet altijd even gemakkelijk”, zegt ze.

Een enkeling draagt een keppeltje

Voorin de kerk zitten de nabestaanden van de 37 joodse slachtoffers die met de plaatsing van de stenen worden herdacht. Een enkeling draagt een keppeltje. Achterin zitten leerlingen van het Dr. Nassaucollege in Assen. Aan het eind van de bijeenkomst lezen zij de namen en leeftijden van de slachtoffers één voor één voor.

„Samuel Jozef Wolf, 43 jaar. Roosje Wolf-Leezer, 49 jaar. Erna Carla Jeanette Wolf, 12 jaar. ” Het aanhoren van de opsomming is confronterend. Af en toe is er een diepe zucht te horen in de zaal.

Prins Hendrikstraat

Na de samenkomst verplaatst het gezelschap zich naar buiten. Naast de kerk, aan de Prins Hendrikstraat nummer 1A, worden de eerste stenen onthuld. Er is live gitaarmuziek te horen. De zon schijnt. De mensen verzamelen zich om het voormalige woonhuis van de familie Wolf heen dat nu dienst doet als een kinderdagverblijf. De kaddisj, een joods gebed voor overledenen, wordt voorgelezen.

„Mijn opa dacht altijd dat hij en zijn gezin nooit door de Duitsers zouden worden opgepakt”, zegt Hélène Wolf. Ze staat voor het huis van haar ouders en grootouders. „Hij deed namelijk veel zaken met ze en leverde pootaardappelen aan Duitse boeren. Hij dacht dat de Duitsers hem nodig hadden. Het is allemaal anders gelopen”.

Vermoord in Auschwitz

Op 12 oktober 1942 eist Albert Gemmeker, kampcommandant van het kamp Westerbork, het huis van de familie Wolf op. De woning moet binnen 24 uur worden ontruimd. Het gezin wordt naar kamp Westerbork gedeporteerd. Gemmeker gaat samen met zijn secretaresse en huishoudster vier maanden in het huis wonen. Daarna neemt hij zijn intrek in de inmiddels afgebouwde commandantswoning van kamp Westerbork.

De vader van Hélène ontspringt de dans. Hij ligt op het moment van de ontruiming in het ziekenhuis in Assen. Zodra hij hoort dat hij ook zal worden opgehaald, duikt hij onder.

De grootouders en tante van Hélène worden uiteindeljk vermoord in Auschwitz. Na de oorlog gaat haar vader in het ouderlijk huis wonen. Hélène en haar twee broers worden geboren. Het pootaardappelenbedrijf van opa wordt voortgezet. „We hebben ons hele leven grootouders gemist over wie wij en onze ouders niet hebben kunnen praten”, zegt Hélène geëmotioneerd.

Drie gouden stenen

Het zand dat over de struikelstenen ligt wordt weggeschoven. De drie gouden stenen met de gegevens van de familieleden erop blinken in de zon. Er worden witte rozen neergelegd. Hélène buigt haar hoofd en staat stil bij de stenen. De rest van de groep volgt. Daarna lopen ze naar het volgende huis met struikelstenen op het trottoir.

Hieronder kan je de precieze locatie van de nieuwe struikelstenen bekijken

Nieuws

Meest gelezen

menu