Vrijwilligers Odoorn maken schaatsbaan winterklaar ondanks onzekere toekomst. Studente kunstacademie volgt ze op de voet

Wie zoekt naar slachtoffers van klimaatverandering kijkt niet direct bij een verlaten schaatsbaan in het bos bij Odoorn. Okki Poortvliet, studente aan de kunstacademie in Groningen, deed dat wel en vreest voor de gevolgen van ontbrekende vrieskou.

Okki Poortvliet op zoek naar ijswee in Odoorn.

Okki Poortvliet op zoek naar ijswee in Odoorn.

Voor haar afstudeerfilm IJswee volgt ze ijsfanaten die verknocht zijn aan de plas water van het Schoonmeer en samen met haar verlangen naar koudere tijden. Poortvliet (21) is opgegroeid in het dorp en zoekt uit waar de vrijwilligers de energie vandaan halen om ieder najaar weer uren aan de baan te besteden, terwijl de vooruitzichten op ijs steeds somberder worden.

Ze stuitte op een mooie mix van gewoontes en gemeenschapszin. ,,Ik herken de liefde voor de baan, de hang naar vervlogen tijden maar ook het pessimisme over de toekomst. Als kind leerde ik hier schaatsen. Knijp ik mijn ogen toe, dan zie ik het hele dorp hier, ruik ik de koek en zopie en zie ik de mannen en vrouwen van de vereniging op en rond de baan bezig. Nu ik ze spreek voor mijn film zijn we allemaal ouder geworden en lijkt ons verlangen naar natuurijs net zo groot als de kans dat dit eindig is. Ik vraag me nu af of als ik ooit moeder word, mijn kind hier nog een rondje kan schaatsen.’’

Meer dan nostalgie

Het gevoel van Poortvliet roept blijkbaar herkenning op in Odoorn. In het dorp haalde ze al 2700 euro op voor haar project. De anekdotes en foto’s van bijna een eeuw schaatsen in het bos stromen binnen. Verhalen over de strijd tussen de mensen die vooral de grotere wedstrijden wilden binnen hengelen en het deel van Odoorn dat liever voor de onderlinge gezelligheid de tocht naar het bos maakte. Trotse overleveringen over de verreden kampioenschappen en de strijd met andere verenigingen om als eerste een baan winterklaar te hebben.

Olympiër Kai Verbij vloog hier over het ijs bij juniorenwedstrijden. De Odoornse schaatszussen Janine en Thera Koudenburg reden er hun eerste rondjes. Ook voor voormalig Nederlands schaatskampioen Martine Oosting uit Exloo is de baan een vertrouwde plek. Haar vader Jans was een van de fanatiekste voorzitters uit de geschiedenis van de vereniging.

Volgens Poortvliet wordt haar project meer dan een nostalgisch document over hoe mooi het vroeger was of hoe rot het zal zijn als de traditionele winters uitblijven: ,,Het zal bovenal een film worden over de mensen van de baan en hun inzet, al dan niet tegen beter weten in. Dat gedrag is universeel voor veel vrijwilligers in ons land. Daarin staat deze vereniging symbool voor iets groters.’’

‘De voorzitter heeft geen schaatsen’

Poortvliet spreekt met haar hoofdrolspelers over grote thema’s zoals het veranderende klimaat. ,,Hier zien we hoe de opwarming van de aarde directe gevolgen heeft voor activiteiten in het dorp. Ik proef berusting over dat toekomstbeeld, maar tegelijkertijd past dat niet bij dadendrang en werklust van de mensen hier. Het is prikkelend om daarover te spreken.‘’

Het zijn volgens Poortvliet niet eens de klappen van de schaatsen die het meeste gemist worden tijdens de natte en dus stille winters. Het is bovenal het gevoel dat het hele dorp op of naast de baan staat. ,,De voorzitter heeft niet eens schaatsen en geeft grif toe dat hij er weinig van kan. Dan merk je echt dat ze dit niet alleen voor zichzelf doen en komen de ware drijfveren naar boven.’’

Dat dorpsgenoten zo gul aan het afstudeerproject voor kunstacademie Minerva geven, biedt Poortvliet de kans om haar project verder uit te breiden. Ze denkt aan een première in het dorp of bij de ijsbaan. Dat doet ze dan op een zwoele zomeravond in plaats van in hartje winter: ,,Dan hebben we ook eens een keer profijt van de klimaatverandering.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu