Beverpopulatie groeit langzaam maar gestaag in Drenthe en Groningen: risico dat bever in rattenklem komt steeds groter

Het aantal bevers in Groningen en Drenthe neemt gestaag toe, waardoor het risico dat het beschermde dier in een muskusrattenklem terecht komt ook groter wordt.

Medewerkers van waterschap Hunze en Aa's inspecteren een beverhol in een dijk.

Medewerkers van waterschap Hunze en Aa's inspecteren een beverhol in een dijk. Foto: archief DvhN

Wat dat betreft heeft het openbaar ministerie (OM), dat waterschap Hunze en Aa’s gaat vervolgen, een punt, zegt boswachter Bertil Zoer van het Drentse Landschap. De vangkooien, waar bevers te groot voor zijn en de afgedekte klemmen zijn volgens hem niet het probleem. ,,Het gaat om de open klemmen, die worden gebruikt bij de muskusrattenbestrijding. Dat zijn risicovolle vangmiddelen waar ook bevers in terecht kunnen komen.’’

Ook bevers kunnen waterkeerringen ondermijnen

Muskusratten graven holen en gangen in oevers en vormen zodoende een gevaar voor de veiligheid in een laaggelegen land met veel water. Groningen en Drenthe tellen sinds de herintroductie ongeveer 200 bevers en deze dieren kunnen waterkeringen ook ondermijnen. Maar bevers zijn beschermd en mogen dus niet worden bejaagd.

Zoer: ,,Ik ben ervan overtuigd dat het waterschap niet de intentie heeft om bevers te vangen. Maar er zijn gevallen bekend dat bevers als ‘bijvangst’ in deze klemmen terechtkomen. Ook als de klemmen zorgvuldig worden geplaatst, blijft het risico bestaan. Aan de ene kant willen we het land beschermen tegen wateroverlast en aan de andere kant willen we de natuur beschermen. Wat dat betreft is het goed dat de rechter bekijkt of het risico van bijvangst een acceptabel risico is.’’

Van de rode lijst maar nog steeds beschermd

In 2008 en 2009 werden 17 bevers uitgezet door het Groninger en Drentse Landschap in het Hunzedal en het Drentsche Aa-gebied. Met vallen en opstaan zijn het er inmiddels 200. Langzaam maar zeker waaieren de dieren uit naar alle beekdalen in het Noorden. ,,Omdat het goed gaat met de populaties, is de bever onlangs van de rode lijst gehaald, maar dat neemt niet weg dat het nog steeds een beschermde soort is’’, zegt Bertil.

Hoewel het verkeer een grotere bedreiging is, vinden ook otters de dood in of door muskusrattenklemmen, zegt Hugh Jansman, onderzoeker en otter-deskundige van de Wageningen University en Research. ,,Jaarlijks krijgen we 100 tot 150 kadavers van otters op onze snijtafel. Bij een aantal zien we een gebroken onderkaak. We vermoeden dat ze met hun kop in een klem terecht zijn gekomen. Dat ze zich vervolgens hebben weten te bevrijden, maar door hun kapotte kaak toch dood zijn gegaan.’’

Kraamkamers

Gebieden als de Onlanden en de Weerribben behoren tot de otterkraamkamers van Nederland. Voor de bestrijding van muskusratten pleit Jansman voor het gebruik van zo klein mogelijke klemmen. ,,Daarmee kun je wel muskusratten vangen, maar geen otters en bevers. Voor de bestrijding van muskusratten in relatie tot otters en bevers is een convenant opgesteld. De precieze uitvoering kan per provincie en waterschap verschillen. Daarom zou het goed zijn de open klemmen te verbieden in gebieden waar otters en bevers leven.’’

In de jacht op muskusratten plaatste waterschap Hunze en Aa’s de afgelopen jaren ruim 60.000 keer een klem. Dat er nooit een bever werd gevangen, doet volgens het OM niet af aan het feit dat het wél had kunnen gebeuren. Een woordvoerster van de Unie van Waterschappen laat weten de rechtszaak met belangstelling af te wachten. ,,Alle waterschappen werken volgens afgesproken protocollen als het om de bestrijding van muskusratten gaat. We zijn benieuwd wat de rechter daar van vindt.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
menu