Voor het eerst klinkt er Arabische muziek in de Mariakerk in Meppel. Zangeres, componiste en fluitiste Nai Barghouti sluit het Eratofestival af

Nai Barghouti. Foto: Maarten Laupman

De ster van de Palestijnse zangeres, componiste en fluitiste Nai Barghouti is rijzende in Nederland. Ze was te gast bij tv-programma Podium Witteman, won de Concertgebouw Young Talent Award 2020 en heeft bijna 80.000 volgers op Instagram. Op 7 november sluit ze het Eratofestival Meppel af met een concert in de Mariakerk, die in 1422 werd gebouwd.

Voor het eerst in haar geschiedenis zal Arabische muziek klinken in dit christelijke godshuis. Wie is Barghouti, en wat kunnen we verwachten van haar concert met qanun-speler Khalil Khoury?

Barghouti groeide op in de stad Ramallah, zo’n twintig kilometer ten noorden van Jeruzalem. Het is momenteel de de facto administratieve hoofdstad van de Palestijnse Nationale Autoriteit. Haar moeder is seksueel voorlichter en zong als hobby in een koor, haar vader is ingenieur en mensenrechtenactivist. De liefde voor muziek zit in de familie, want haar oudere zus Jenna studeerde viool, en Nai zelf ging al op haar zesde naar het Edward Said.

Zingen en fluitspelen

„Ik zong al vanaf mijn vierde jaar, ik was dol op zingen”’, herinnert ze zich. „Mijn moeder was mijn eerste lerares, van haar heb ik veel klassieke Arabische liederen geleerd.”

Maar toen ze op haar 7e naar het Edward Said Conservatorium ging, koos ze voor de dwarsfluit. Was dat misschien omdat ‘Nai’ de naam is van een fluit die typisch is voor het Midden-Oosten? „Nee, het was eerder een toevallige keuze, ik was nog heel jong en had niets specifieks in gedachten, ik wist alleen dat ik een instrument wilde leren bespelen. Dus heb ik simpelweg de dwarsfluit gekozen en ben gaan studeren.”

Op het conservatorium studeerde ze zo’n tien jaar Westerse klassieke muziek op haar dwarsfluit. Maar toen ze moest beslissen over een vervolgstudie in het buitenland, stapte ze over op hoofdvak zang, met fluit als bijvak. Op haar 16e, in 2013 ging ze Bloomington in de Verenigde Staten, waar haar zus al viool studeerde. „Het curriculum richtte zich op Westerse klassieke muziekgeschiedenis en theorie, maar eigenlijk wilde ik graag meer leren over jazz-zang.”

Jazz en Arabische muziek

Na twee jaar realiseerde Barghouti zich dan ook dat Bloomington niet helemaal de juiste plek voor haar was en besloot ze naar Amsterdam te verhuizen. „Ik schreef me in 2016 in bij de jazzafdeling van het Amsterdams Conservatorium, waar ik bij verschillende docenten studeerde. De school gaf me de ruimte om aan mijn eigen projecten te blijven werken. Ze verwelkomden mijn Arabische muziek roots en hielpen me die te integreren in mijn studie.”

Haar interesse in jazz was al op zeer jonge leeftijd ontstaan: „Mijn moeders hobby was koorzang en mijn zus Jenna speelde viool. Mijn vader is een tijdje choreograaf geweest, dus ik werd van jongs af aan ondergedompeld in alle soorten muziek. Dat varieerde van westerse, Arabische en Indiase klassieke muziek tot pop of jazz. Ik heb altijd het gevoel gehad dat er een sterke band bestaat tussen Arabische muziek en jazz. Ik wilde graag uitzoeken wat die relatie precies inhoudt en hoe ik die in mijn eigen muziek zou kunnen integreren.”

‘Naistrumenting’

Ze gebruikt daarbij de stem ook puur als instrument: „De stem kan zoveel meer dan alleen teksten zingen. Natuurlijk zijn woorden belangrijk, maar als je ze weglaat, kan de stem zich uitdrukken zoals een instrument dat zou doen, door bepaalde lettergrepen te gebruiken. In jazz bijvoorbeeld wordt veel scat gezongen, en in mijn concerten ging ik hiermee experimentern. Mijn fans bedachten toen de term ‘naistrumenting’, die ik nu zelf gebruik om de techniek waarmee je je stem kunt inzetten als instrument aan te duiden. Dit was trouwens het onderwerp van de scriptie waarmee ik mijn masteropleiding in Amsterdam afrondde”

Concertgebouw Young Talent Award

Het winnen van de Concertgebouw Young Talent Award 2020 was een enorme eer, vertelt ze: „Toen ik naar Amsterdam kwam, was een van de allereerste dingen die ik zag die prachtige concertzaal waar ik zoveel over had gehoord! Online had ik er al vaak optredens van ongelooflijke artiesten gezien, bijvoorbeeld van Aretha Franklin. Het was dus een droom die uitkwam om hier niet alleen live concerten bij te wonen, maar er ook zelf op te treden. De toekenning van de Concertgebouw Young Talent Award was helemaal een bonus. Het heeft vele deuren geopend, in Nederland en daarbuiten.”

Hetzelfde geldt voor het Palestine Youth Orchestra, waarin ze begon als fluitiste en waarmee ze nu geregeld optreedt als vocaliste. „Het orkest is heel belangrijk voor alle Palestijnen. Het is een van de weinige ensembles die zijn ontstaan in Palestina en de mogelijkheid hebben gekregen over de hele wereld op te treden. Het is waardevol dat het westerse publiek de kans krijgt Palestina op een andere manier te zien: op een muzikale, artistieke manier, niet alleen politiek.”

Politiek en identiteit

„Muziek maken is voor ons van groot belang. Maar we kunnen niet om de politiek heen die het Palestijns-zijn met zich meebrengt. Zelfs elkaar als orkest ontmoeten is moeilijk, vanwege alle verschillende uithoeken waar we vandaan komen. Het is onmogelijk om in Palestina te repeteren, we moeten altijd in Europa of elders bij elkaar komen, zodat we elkaar alleen treffen voor aanvang van een tournee. Het bestaan van het Palestine Youth Orchestra is op zich al een protest tegen de bezetting. Door samen muziek te maken laten we zien dat we ons verzet hiertegen nooit zullen opgeven.”

In haar teksten gaat Barghouti in op de voortdurende ongemakken die de bezetting veroorzaakt. Zou ze zichzelf een activistische performer noemen? „Natuurlijk vormen deze problemen een intrinsiek onderdeel van mijn muziek, maar ik zou dit niet activistisch willen noemen, maar simpelweg Palestijns-zijn. Het is wie ik ben, wie wij zijn. Ook al laten we onze zorgen niet opzettelijk blijken, ze sijpelen onvermijdelijk door in onze muziek: we kunnen ons niet losmaken van onze identiteit.”

Voor het slotconcert van het Eratofestival op 7 november neemt ze qanunspeler Khalil Khoury mee. „Dat is best spannend”, zegt ze. „Ik vind de combinatie van qanun en stem heel mooi, maar het is de eerste keer dat we samen als duo optreden. We brengen een mix van Palestijnse muziek, covers, arrangementen van nummers die we normaal met een grotere band spelen, maar ook dingen die we samen hebben gecomponeerd. We gaan veel verschillende nummers laten horen, het wordt een concert vol liefde en hoop.”

https://klassiekvannu.com/

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nieuws

Meest gelezen

menu