Erfgoedstatus: en nu? 'Als er maar geen bussen vol Chinezen komen'

Hennie van der Veer en Alien De Boer-Van der Veer bekijken Klein Soestdijk. Bram Hulzebos

Veenhuizen heeft, samen met de andere Koloniën van Weldadigheid de UNESCO Werelderfgoedstatus. En nu? Dat vragen ze zich in het gevangenisdorp wel een beetje af.

Buurmannen Marcel van Veenen en Johan Post snoeien de leilindes voor het huis met de naam ‘Orde en Tucht’. ,,Ik woon in Orde, Marcel in Tucht”, lacht Post.

Het pand aan de vaart, op de hoek van het Gevangenismuseum, is vintage Veenhuizen: fraaie twee-onder-een-kapper. Nog fraaiere naam die in de negentiende eeuw op de gevel werd geschroefd, in een tijd dat de Amsterdamse paupers werden heropgevoed in Drenthe. Rust, reinheid, regelmaat. Fatsoenlijke woningen. Arbeid. Brede lanen, open veld.

‘Zonder toerisme hadden we nu niet zo’n mooi dorp’

De buurmannen wachten de ontwikkelingen met belangstelling af nu het dorp in de gemeente Noordenveld, de werelderfgoedstatus heeft verworven. Als er maar geen bussen met Chinezen naar Veenhuizen komen, zo klinkt het in het dorp. Daar zijn de buurmannen niet zo benauwd voor. ,,Zonder toerisme hadden we nu niet zo’n mooi dorp.”

Aan de overkant van de vaart trekken op deze zonnige, niet al te warme zomerdag groepjes wandelaars voorbij. Wat fietsers. Dat is ook wel ongeveer het publiek dat Veenhuizen trekt, weten de buurmannen. ,,Vijftigplussers op de fiets en historisch geïnteresseerde toeristen.”

Shabby rasterhek omzoomt voormalig bedrijfsterrein

Van Veenen hoopt dat de erfgoedstatus een impuls geeft aan het nog mooier maken van het dorp. ,,De structuur met open lanen is kenmerkend voor Veenhuizen. Nou, kijk maar eens naar de vaart.” Inderdaad, de vaart lijkt een beetje dicht te groeien. ,,En dat lelijke hek.” Inderdaad, aan de overkant, wordt wat ooit een bedrijfsperceel was omzoomd door een shabby rasterhek. In het toeristische hart Veenhuizen, pal naast het Gevangenismuseum.

Zussen stippen verbeterpuntjes aan

De zussen Hennie en Alien van der Veer bestuderen het bord voor Klein Soestdijk. ,,We komen uit Oosterwolde”’, zegt Hennie, ,,we wilden hier toch even kijken nu het werelderfgoed is.” De gezusters stippen enkele verbeterpuntjes aan. ,,We hebben de rode route gelopen en dan moet je meteen in het begin langs een heg waarvan ik dan denk: die had ook wel even gesnoeid mogen worden”, zegt Alien.

Hennie viel op dat er best veel woningen leeg lijken te staan en zeker wel een likje verf kunnen gebruiken. ,,Het mag nog wel wat netter allemaal. Ja, niet aangeharkt, maar iets verzorgder.”

Nieuwe eigenaar van 80 panden kan aan de bak

Pas sinds begin juli zijn 80 monumentale overheidsgebouwen in Veenhuizen overgegaan in handen van de stichting Nieuwe Rentmeester, waarin het Drents Landschap en erfgoedclub Boei samenwerken. De stichting nam de gebouwen over van de rijksoverheid. Melle Buruma werkt als rentmeester voor Drents Landschap en kan de geluiden van bezoekers en bewoners wel plaatsen. Buruma legt uit dat er een jarenlange procedure voorafging aan de overname door de Nieuwe Rentmeester. ,,We zijn nog maar nauwelijks van de schrik bekomen dat het eindelijk gelukt is!”

Al die tijd kon de stichting niks doen in Veenhuizen aan onderhoud, aan plannenmakerij met de bewoners en huurders, aan herbestemming van de panden. ,,We hadden op dat moment gewoon geen positie.” Dat veel huizen nu op z’n zachtst gezegd wel een likje verf kunnen gebruiken heeft daarmee te maken. ,,Anti-kraak is natuurlijk een goede manier om ad-hoc problemen te voorkomen, maar het is geen structurele oplossing.”

‘We moeten nu in gesprek met het dorp’

Hij voorziet dat het een proces van lange adem wordt om de parel in de Noordenveldse kroon verder op te poetsen. ,,Het is een zodanige opgave dat we niet de illusie hebben dat we alles binnen een paar maanden voor elkaar hebben.” Het zal veel investeringen vergen, voorspelt Buruma. De recente werelderfgoedstatus zou kunnen helpen bij het verwerven van investeringen, zo is de verwachting. ,,We moeten nu in gesprek met de bewoners van het dorp en andere belanghebbenden. Het belangrijkste is dat er nu een organisatie is die de verantwoordelijkheid voor Veenhuizen wil nemen.”




Je kunt deze onderwerpen volgen
Noordenveld
menu