Nederland schreeuwt om werknemers. ’Meer arbeidsmigranten zijn onvermijdelijk, de economie raakt totaal ontwricht’

Poolse arbeidsmigranten bij hun woning op een recreatiepark in Oss. Foto: ANP

Het aantal buitenlandse werknemers in ons land blijft de komende jaren stijgen. Het is onvermijdelijk om de tekorten op de arbeidsmarkt op te vangen. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de ABU, de algemene bond van uitzendondernemingen. „Het debat lijkt nu vooral een 0-1 discussie te zijn, namelijk welles-nietes. Het ligt veel genuanceerder.”

Nederland telde eind 2019 bijna 750.000 arbeidsmigranten. Pakweg driekwart daarvan komt uit een ander Europees land. Deze migranten werken zeker niet alleen in de landbouw. Ze verdienen, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, in de helft van de gevallen ook meer dan het minimumloon.

Dat constateert instituut SEO dat het onderzoek voor de ABU heeft uitgevoerd. Zeker personeel met specialistische vaardigheden - de zogeheten kenniswerkers die vanuit de hele wereld worden ingevlogen - verdient modaal of nog daarboven.

Als de trend doorzet neemt het aantal buitenlandse werknemers in ons land verder toe. Hoeveel migranten erbij komen is wel afhankelijk van hoe de economie zich ontwikkelt. Ook kan de uitkomst anders uitvallen als de wet- en regelgeving binnen Europa wordt aangepast. Maar bedrijven schreeuwen om extra handen nu het aantal werklozen dit jaar op een historisch dieptepunt is beland.

De onderzoekers van SEO schetsen vier scenario’s. In het scenario waarin de economie het minst groeit en de regels het strengst zijn groeit het aantal arbeidsmigranten in Nederland door naar 863.000. Bij een hogere economische groei en liberale regels stijgt dat aantal naar 1,25 miljoen.

„De Nederlandse beroepsbevolking krimpt de komende decennia met 1 miljoen. Dat moeten we opvangen”, zegt directeur Jurriën Koops van de ABU.

Rijen

„Daarbij hebben we echt alle denkbare middelen nodig. Dit gaat niet lukken door alleen parttimers meer uren te laten werken. Of door de mensen die nu nog aan de kant staan aan een baan te helpen. De economie raakt zo onderhand totaal ontwricht. Je ziet nu al overal wachtlijsten en rijen ontstaan. Of dat nu in de zorg is, de techniek, de bouw of op Schiphol.”

De ABU vroeg SEO Economisch Onderzoek ook in kaart te brengen wat de kosten en de baten zijn van meer arbeidsmigranten. Koops: „Wij willen dat de discussie hierover op basis van feiten wordt gevoerd. Niet op basis van emotie. Het debat lijkt nu vooral een 0-1 discussie te zijn, namelijk welles-nietes. Maar het ligt veel genuanceerder.”

Gevoelig

De uitzendbranche realiseert zich volgens hem heel goed hoe ’precair’ de situatie is. „Nog meer arbeidsmigranten aan het werk helpen ligt politiek gevoelig. Niet alleen door de uitwassen in de uitzendbranche, ook de problemen op de huizenmarkt maken de discussie beladen. Maar migranten leveren ook een belangrijke bijdrage aan onze economie en onze welvaart. Dat wordt wat ons betreft af en toe vergeten.”

SEO becijfert de bijdrage van migranten in de verschillende scenario’s op tussen de 3,5 en 4,7% van het bruto binnenlands product. Dat komt neer op tussen de €28 en €44 miljard, geld dat wordt verdiend dankzij migranten in de logistiek, de handel, de dienstverlening of de ict. Eind 2019 was dat nog 3%, oftewel €22 miljard. „Er is eigenlijk geen sector meer te bedenken waarin geen buitenlandse werknemers zitten”, zegt Jurriën Koops. „Dat verandert de komende jaren niet.”

Onbeperkt is de groei van het aantal migranten volgens het SEO-onderzoek overigens niet. De kosten om buitenlandse werknemers in te huren nemen toe. Huisvesting, zorg en onderwijs worden duurder, net als de loonkosten van de migranten zelf. Nederland is namelijk niet het enige land in Europa dat met een vergrijzing van de beroepsbevolking te maken heeft. Het wordt min of meer dringen. Op een gegeven moment wordt het hierdoor voor bedrijven aantrekkelijker om werk te verplaatsen of te automatiseren. Maar voorlopig is het zover nog niet.

Nieuws

menu