Spaarrente naar nul, hoogleraar adviseert: 'Leg zonnepanelen op dak en los hypotheek af'

Illustratie: Oppenheimer

Wie zijn geld stalt bij ABN Amro krijgt vanaf 1 april geen spaarrente meer. Hoogleraar economie Steven Brakman verwacht dat andere banken zullen volgen. Tip: ,,Investeer je geld in zonnepanelen en andere energiebesparende maatregelen in je koopwoning.’’

Geld wegstoppen in een oude sok. Nu de rente bij ABN Amro straks de 0 procent aantikt, lijkt het verleidelijk. Zeker nu je over je spaargeld ook nog belasting moet betalen. Maar Steven Brakman, hoogleraar economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, raadt het af. ,,Je moet ook rekening houden met het risico op diefstal en brand. Dat is je ook wel wat waard. Dan kan het verstandig zijn je geld toch op de bank te laten staan.’’

Maandag maakte ABN Amro als eerste grote Nederlandse bank - Triodos Bank deed het al veel eerder - bekend de rente op spaargeld vanaf 1 april te verlagen tot 0 procent. Mensen met een vermogen van minstens 2,5 miljoen euro moeten een negatieve rente van 0,5 procent betalen om hun geld door de bank te laten bewaren.

Niemand heeft het voorzien

Als je Brakman tien jaar geleden had voorspeld dat de rent 0 procent zou worden, dan had hij je verbaasd aangekeken. ,,Dan zou ik evenals andere economen hebben gezegd dat je uit je nek zou kletsen. Niemand heeft dat voorzien.’’

Toch is het gebeurd. De grote aanstichter is volgens hem de Europese Centrale Bank (ECB). Om de economie in de eurozone te stimuleren heeft de bank de rente telkens met kleine stapjes verlaagd. Inmiddels moeten banken als ANB Amro geld toeleggen als ze bedragen van de ECB lenen. ,,Dat rekent ABN Amro door aan de consument.’’

Niet meteen een bankrun

Brakman verwacht dat de andere banken het voorbeeld van ABN Amro gaan volgen. De meeste rentepercentages liggen daar niet eens ver boven. Zo maakt ING vorige maand bekend dat de rente van 0,02 procent werd verlaagd tot 0,01 procent.

De vraag is wat de gevolgen zijn van een rente van 0 procent. Klaas Knot, directeur van De Nederlandse Bank, denkt dat de meeste mensen hun geld gewoon op de bank laten staan. Ook als de rente verder daalt tot min 1 procent. Brakman: ,,Dat ben ik met Knot eens. Een kleine negatieve rente zal niet meteen tot een bankrun leiden. Nederlanders zijn een spaarzaam volk. Dat zullen ze ook blijven bij een negatieve rente.’’

Overspannen arbeidsmarkt

Brakman constateert dat de Nederlandse economie al jarenlang groeit. ,,Aan die opgaande fase lijkt zo langzamerhand een einde te komen. Dat heeft te maken met internationale risico’s als het handelsconflict tussen Amerika en China en de Brexit. Maar ook met de vergrijzing en met een specifiek Nederlands probleem: de overspannen arbeidsmarkt. Er is in veel bedrijfssectoren een hardnekkig tekort aan personeel.’’

Aangezien de economie van de Eurozone nog steeds niet functioneert zoals gehoopt, zal de ECB volgens Brakman niet snel geneigd zijn om de rente te verhogen. Stel, dat Nederland in een recessie terechtkomt, dan is het instrument van renteverlaging op Europees niveau al gebruikt. ,,Dat rest Nederland alleen nog maar de mogelijkheid om meer overheidsgeld uit te geven om de economie te stimuleren.’’

Zeepbel

Voorlopig is het nog niet zover. Consumenten zullen zich nu vooral afvragen wat ze met hun spaargeld moeten doen. Toch maar aandelen voor kopen? Brakman: ,,De beurskoersen zijn het afgelopen jaar geëxplodeerd, dus dat kan best een zeepbel blijken te zijn.’’

Voor beleggen in steen geldt een soortgelijk verhaal. De huizenprijzen zijn de laatste jaren in Nederland door het dak gegaan. De kans is groot dat het plafond is bereikt. ,,Als je ervan uitgaat dat het aanbod van huizen beperkt blijft door de gevolgen van de stikstofcrisis en het tekort aan bouwvakkers, dan kun je speculeren op een verdere verhoging van de prijzen. Maar ook daar zit een zeepbelelement in.’’

Torenhoge winst

Bovenstaande geeft meteen al aan wie de winnaars zijn van de renteverlaging. Dat zijn volgens Brakman mensen die in een ver verleden een huis of aandelen hebben gekocht, die ze nu met een torenhoge winst kunnen verkopen. Tot de verliezers behoren kleine spaarders, huurders en gepensioneerden; de pensioenfondsen hebben een deel van hun vermogen als spaargeld uitstaan en hebben al jaren de pensioenen niet verhoogd.

Iedereen die geld over heeft doet er volgens de econoom goed aan dit te investeren in de kwaliteit van zijn of haar koopwoning. ,,Investeer in zonnepanelen, isolatie en andere energiebesparende maatregelen. Deze investeringen hebben een behoorlijk rendement. Ze verdienen zich vanzelf terug. En zo lever je ook nog een bijdrage aan de energietransitie.’’

Mensen met een koopwoning die nog een hoge hypotheekrente betalen krijgen het advies hun hypotheek af te betalen. Daarmee verlagen ze hun schuld, zodat ze besparen op hun maandelijkse, vaste lasten.

Lichtpuntje

Is er een lichtpuntje? Brakman weet dat de rente normaliter gemiddeld drie procent bedraagt. ,,Dat is het langjarig gemiddelde als je het over 200 jaar berekent, zoals ik ooit heb gedaan. Eens zal het ook wel weer in die richting gaan, maar voorlopig niet.’’

Nieuws

Meest gelezen

menu