Netbeheerders: Drenthe en Groningen kunnen honderden miljoenen besparen op elektriciteitsnetwerk

TenneT, Liander en Enexis Beheer zeggen dat het Noorden honderden miljoenen euro’s kan besparen de elektriciteitsinfrastructuur. De overheid moet meer sturen op de clustering van zonneparken en op windenergie. Die is drie keer goedkoper dan ‘zon’.

Netbeheerders geven de voorkeur aan windenergie in plaats van zon. Is drie keer zo goedkoop.

Netbeheerders geven de voorkeur aan windenergie in plaats van zon. Is drie keer zo goedkoop. TenneT

De drie netbeheerders investeren voor dik 2 miljard euro in de elektriciteitsnetwerken in Groningen, Friesland en Drenthe. Aanleiding is de ‘explosie’ van zonneparken en de groei van de Eemshaven als energieknooppunt. Het kan echter goedkoper als opweklocaties worden geclusterd, dichter bij de gebruiker liggen en de verhouding wind/zon anders wordt. Het vraagt meer regie van de overheid dan nu. Ook omdat de infrastructuur de groei van opweklocaties nu al niet aan kan.

Scheelt 400 miljoen euro

Daan Schut, Chief Transition Officer van Liander: ,,Meer wind en clustering van zon scheelt alleen al in Friesland 400 miljoen aan investeringen in het elektriciteitsnet.’’

Hij stipt aan dat in Friesland inmiddels 750 zonneweiden en zonnedaken en ruim 60.000 woningen met zonnepanelen op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. ,,Een stijging van 500 procent ten opzichte van 2015.’’

Inzet op zonneparken vergt veel van het net

Friesland blijft voorlopig ook inzetten op kleine zonneparken. Schut: ,,Dat vergt echter heel veel van het net. Het waait namelijk drie keer vaker in Nederland dan dat de zon schijnt. Bij de keuze voor zonnepanelen in plaats van windmolens moeten wij dus drie keer meer kabels leggen en transformatoren plaatsen om de gewenste energieproductie te halen. Investeringen die u, ik, de bakker op de hoek en de fabriek op het industrieterrein samen betalen.’’

Om aan de snel groeiende vraag naar capaciteit te kunnen voldoen is op sommige plekken een verdubbeling van het elektriciteitsnet nodig. Het vraagt volgens Schut om een integrale aanpak. Operationeel directeur Ben Voorhorst van TenneT waarschuwde donderdag in de NRC ook al dat de stroomlevering serieus gevaar loopt als er niks gebeurt.

Knelpunten in kaart

Schut: ,,Het is belangrijk dat provincie, gemeentes en netbeheerders toekomstige knelpunten, opgaven en oplossingen samen in kaart brengen. Daar is al een begin mee gemaakt. Een nauwere samenwerking is nodig in deze fase. Liander verwacht dat eerder en betere stappen kunnen worden gezet voor de uitbreiding.’’

Ook tijd is een factor. Tennet, Enexis en Liander kunnen de ontwikkelingen niet of nauwelijks bij houden. Een zonnepark kan binnen een jaar in bedrijf zijn, terwijl het vijf tot acht jaar kost om een groot elektriciteitsverdeelstation te bouwen.

Energiedeskundige Rob Jacobs kaartte het probleem kortgeleden ook al aan in DVHN. Hij stipte aan dat minder dan een derde van de elektriciteit van zonneparken in het gebied zelf wordt gebruikt. Het transport naar andere regio’s vergt forse investeringen die weer worden doorberekend aan de consument.

Klimaatakkoord

De uitbreiding van het netwerk is een gevolg van het vorig jaar afgesloten Klimaatakkoord. In 2030 moet er een reductie zijn van 49 procent van de CO2-emissie ten opzichte van 1990, wat resulteert in ruim 60 procent duurzaam opgewekte elektriciteit in ons land. In 2050 gaat dat, als ook de industrie van fossiel afschakelt, naar 95 procent. De beschikbare subsidie leidt tot een ‘explosie’ van wind- en zonneparken. De netbeheerders hebben de plicht alles aan te sluiten. Maar ze lopen al achter bij de vraag.

Jeroen Sanders, Chief Transition Officer Enexis Groep: ,,We zitten daarom al aan tafel bij bedrijven, ontwikkelaars en gemeenten en provincies, die de Regionale Energie Strategieën vaststellen. Het systeem moet zo klein mogelijk worden gehouden. Wat we daarom ook het liefst zien is zon en wind, met een verschillend opwekprofiel, zo veel mogelijk op één aansluiting.’’

Sturing in vroeg stadium

Voorhorst trekt de vergelijking met vijftien jaar geleden. Toen lag er een structuurnota energievoorziening. In Nederland werden, in overleg met netbeheerders en producenten grote gebieden aangewezen voor gas- en kolencentrales. Er was in een vroeg stadium sturing en een ieder kon zich voorbereiden. Hij vindt dat de overheid op die wijze de regie weer moet pakken.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Duurzame energie
Energietransitie
Energie
menu