VVD-Europarlementarier Bart Groothuis vindt kabinet onvoldoende ambitieus met waterstof. 'Dat is jammer voor het Noorden'

VVD-Europarlementarier Bart Groothuis vindt het kabinet onvoldoende ambitieus met waterstof. ,,Noord-Nederland heeft laten zien hoe het hoort.”

Bart Groothuis

Bart Groothuis Foto: Simon Blackley

Toen hij deze maand het Europees Parlement (EP) toesprak, noemde hij Noord-Nederland als de regio die bij uitstek klaar is voor een voortrekkersrol in de waterstofeconomie. VVD-Europarlementariër Bart Groothuis (40) vertelt dat ze in Brussel dol zijn op frontrunners , voortrekkers in nieuwe ontwikkelingen. Die maken kans op mooie bijdragen uit de potten met miljarden euro’s voor subsidies voor projecten die de economie versterken.

‘Jammer voor het Noorden’

Groothuis: ,,Als je politieke gretigheid toont, ligt er in Brussel veel geld klaar. Noord-Nederland heeft dat met zijn waterstofplannen goed gedaan; laten zien hoe het hoort. Maar het kabinet, dus ook mijn partij, blijft achter. Het laat nog onvoldoende de ambitie zien de waterstofhub van Europa te willen worden. Dat is jammer voor het Noorden.”

De liberaal uit Voorburg wijst erop dat in Brussel voor Nederland onder meer zes miljard euro op de plank ligt uit het zogeheten recovery fund , waarmee het herstel van de economie na de covid-crisis moet worden aangejaagd. De Europarlementariër vindt dat het kabinet onvoldoende haast maakt plannen te presenteren waarmee dat Europese geld onze kant op kan komen.

‘Niet aarzelen’

Groothuis: ,,Andere landen hebben die plannen al ingediend. In Den Haag zeggen ze: ‘We moeten wachten tot er een nieuw kabinet is.’ En hoewel we formeel tot 2022 of misschien wel 2023 de tijd hebben om geld te vragen, duurt dat te lang. Met dit soort grote projecten moet je niet aarzelen. Ik heb goede hoop dat de nieuwe staatssecretaris van Economische Zaken Dilan Yesilgöz de zaak snel oppakt.”

Waterstof was voor Groothuis de afgelopen negen maanden meer dan eens onderwerp van gesprek. Nadat de Europese Commissie in juli vorig jaar zijn waterstofstrategie voor de EU presenteerde, was hij namens de liberale fractie een van de onderhandelaars over het zogeheten initiatiefrapport. Het is een reactie van het parlement op de plannen van de commissie. Het is een belangrijk signaal welke koers het parlement verlangt bij de uitwerking van de nieuwe wetgeving die nodig is voor de uitrol van waterstof. Die nieuwe wetten worden in juli gepresenteerd.

‘Mooie ruime meerderheid’

Voor zijn aandeel in het initiatiefrapport ging Groothuis ook te rade bij bedrijven en provinciebestuurders in Groningen en Drenthe. Het document werd door 411 van de 695 EP-leden goedgekeurd. ,,Dat is een mooie ruime meerderheid”, zegt de VVD’er. Het document maakt onder meer de weg vrij voor een Europese backbone , een netwerk van waterstofleidingen dat de industriële clusters binnen de EU met elkaar verbindt.

Groothuis: ,,Er zijn voor delen van de industrie en het zware transport geen alternatieven voor waterstof. Het geld dat je in de infrastructuur steekt, zijn dan ook no-regret -investeringen. Je weet zeker dat je die straks nodig hebt.”

Afvang en opslag CO2

Het voornaamste punt waar het initiatiefrapport korte metten mee maakt, vertelt de VVD’er, is de weerstand bij onder meer De Groenen in het EP en veel milieuorganisaties tegen ‘blauwe waterstof’. Die wordt gemaakt met de thans gangbare methode uit aardgas, maar met afvang en opslag onder de zeebodem van CO2. Volgens de kritiek wordt met de blauwe waterstof de gasindustrie in stand gehouden.

Om groene waterstof uiteindelijk goedkoper te maken is het volgens Groothuis als tussenfase nodig met blauwe waterstof de markt voor de energiedrager te vergroten.

Hij wijst ook op rapportages van het VN-klimaatpanel IPCC en het internationale energieagentschap IEA dat het ondenkbaar is dat zonder opslag van CO2 de klimaatdoelen worden gehaald. Hij constateert dat een ruime meerderheid in het EP dat idee steunt. ,,De tegenstanders die zich zo hard roeren hebben dus geen steun in de volksvertegenwoordiging”, aldus Groothuis.

‘Meer dan 100 miljard dollar per jaar’

Noord-Nederland gaat voor geheel groene waterstof geproduceerd met duurzame elektriciteit van windmolens op zee. Rotterdam zet in op deze productie met CO2-opslag als tussenstap in de energietransitie. In Pernis worden nu al miljarden kubieke meters waterstof uit aardgas geproduceerd.

Groothuis: ,,Met blauwe waterstof maak je ook een hele stap. Je hebt natuurlijk al een wereldwijde markt van waterstof van meer dan 100 miljard dollar per jaar. Die moet je nu zo snel als mogelijk verduurzamen door CO2 af te vangen en op te slaan. Je moet daarbij wel oppassen dat je niet te lang in afhankelijkheid voor fossiele brandstoffen blijft hangen.”

‘Van bruinkool naar aardgas’

Groothuis wijst ook op het belang van begrip voor lidstaten die minder redenen hebben om enthousiast te zijn over groene waterstof.

,,Niet alle landen zijn zo goed gepositioneerd als Nederland. Daar moet je rekening mee houden. Polen maakt bijvoorbeeld net de overstap van bruinkool naar aardgas. Veel landen hebben niet zoals wij havens, mogelijkheden voor offshore windenergie en gaspijpleidingen die je kunt ombouwen voor waterstoftransport. Voor hen is het een heel ander verhaal. Het is echter wel ons belang dat heel Europa meedoet met de transitie naar waterstof. Uiteindelijk geldt dat ook voor de minder enthousiaste landen. Ook voor hen is het belangrijk dat waterstof betaalbaar wordt. Want ook zij moeten daarmee hun industrie en transport vergroenen.”

Kernenergie, waarom niet?

De inbreng van de Franse parlementariërs is er een om op termijn ook voor ons land in de gaten te houden.

Groothuis: ,,Ze hebben in Frankrijk natuurlijk veel kerncentrales. Daarmee willen ze ook waterstof kunnen maken. Wij noemen dat paarse waterstof. In ons rapport spreken we van low-carbon productie. Daar valt kernenergie ook onder. Dat mag dus. En waarom niet? De VVD vindt dat kernenergie een plaats moet krijgen in de energiemix.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
menu