Effectiviteit vaccins corona daalt na verloop van tijd. Wat betekent dat eigenlijk? Vijf vragen over het nieuwe onderzoek

Nieuw onderzoek van de Universiteit van Oxford laat zien dat de effectiviteit van de vaccins van Pfizer en AstraZeneca vermindert naarmate de tijd vordert. 90 dagen na de tweede prik is het AstraZeneca-vaccin nog 61 procent effectief tegen corona, terwijl het Pfizer-vaccin op dat moment nog 75 procent effectief is. Vijf vragen over het Oxford-onderzoek:

Coronavaccin

Coronavaccin ANP

Waar deed de universiteit van Oxford precies onderzoek naar en hoe groot was die studie?

De universiteit onderzocht ruim drie miljoen neus- en keeluitstrijkjes die zijn gedaan bij het doen van PCR-tests. In totaal deden er zo’n 640.000 mensen mee aan de studie. De uitstrijkjes, afgenomen in het Verenigd Koninkrijk, werden gedaan in de periode dat de deltavariant van het coronavirus daar dominant werd. De onderzoekers wilden weten hoe effectief de Pfizer- en AstraZeneca-vaccins zijn tegen deze variant van het virus. Dit omdat ze vonden dat er nog te weinig bekend was over de effectiviteit van de vaccins tegen deze variant.

Ook keken ze hoe goed de vaccins werkzaam zijn bij mensen van verschillende leeftijdsgroepen. Uit hun analyse blijkt dat de werking vooral bij mensen boven de 35 jaar snel daalt. Na vaccinatie zou het AstraZeneca-vaccin voor 76 procent werken en het Pfizer-vaccin voor 95 procent. Maar na drie maanden is dat bij het AstraZeneca-vaccin gedaald naar 61 procent, terwijl dat bij het Pfizer-vaccin rond de 75 procent zou liggen.

Wat zegt de studie over de besmettelijkheid van gevaccineerden?

Het onderzoek toont aan dat wanneer gevaccineerde mensen besmet raken met het coronavirus, zij meer virusdeeltjes met zich meedragen dan eerder werd aangenomen. Groepsimmuniteit creëren wordt daardoor een moeilijke opgave, want de zogenoemde virale belasting stijgt snel in de maanden na volledige vaccinatie. Hierdoor zouden grote groepen kwetsbare mensen opnieuw ziek kunnen worden. Wel zeggen de wetenschappers dat mensen na vaccinatie waarschijnlijk minder ziek worden.

De wetenschappers stellen daarnaast vast dat vaccinatie ’iets’ helpt tegen verspreiding van het virus. Maar het dogma dat alleen ongevaccineerden het virus over zouden kunnen brengen, vegen zij resoluut van tafel.

Wat zeggen de conclusies over het ziekteverloop van gevaccineerden?

De studie laat zien dat de vaccins nog altijd goed werken tegen de deltavariant. Ingeënte mensen worden minder ziek. Maar wat zorgelijk is, is dat gevaccineerden die corona krijgen meestal een virale lading hebben die vergelijkbaar is met die van niet-gevaccineerden. De studie onderstreept de zorgen bij verschillende wetenschappers dat gevaccineerden de deltavariant juist makkelijker zouden kunnen overbrengen dan ongevaccineerden.

Om die reden koos Israël ervoor om de coronaregels weer aan te scherpen voor zowel geprikte- als ongeprikte mensen. Er lopen momenteel nog veel onderzoeken waarbij het verschil tussen deze twee groepen wordt bekeken.

Hoe staat het in Nederland met de discussie over de noodzaak van een derde prik?

In september komt de Gezondheidsraad met een advies over het nemen van een derde coronaprik. Volgens het opiniepanel van EenVandaag vindt twee op de drie Nederlanders het een goed idee dat mensen met een kwetsbare gezondheid een extra coronavaccinatie krijgen. Eerder werd al bekend dat het kabinet waarschijnlijk in het najaar een besluit neemt hierover.

In juni werden het OMT en de Gezondheidsraad al eens gevraagd naar hun visie op zo’n extra ’booster’. De adviesorganen gaven toen gezamenlijk aan dat er nog te veel onzekerheden zijn over het verloop van het virus en de vaccins. Wel noemden ze het toen al aannemelijk dat een boostervaccinatie in het verschiet ligt.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is echter kritisch. De organisatie heeft rijkere landen gevraagd om met de boosters te wachten, zolang er nog veel arme landen zijn waar het grootste deel van de bevolking niet eens een eerste prik heeft gehad.

Welke landen beginnen waarom en wanneer met de derde prik?

Onder meer Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk willen mensen met een verminderde weerstand binnenkort een derde vaccinatie geven. De Amerikaanse regering is van plan om iedereen in de Verenigde Staten een derde prik te geven, acht maanden nadat mensen volledig zijn gevaccineerd tegen corona.

Het eerst zullen waarschijnlijk bewoners van bejaardentehuizen en zorgmedewerkers aan de beurt zijn. Dit doen de landen omdat het er inderdaad op lijkt dat de vaccins steeds minder effectief worden.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
menu