'Energierekening gemiddeld gezin stijgt dit jaar met 550 euro'. Dit zijn de antwoorden van expert Ben Woldring op jouw vragen over de stijgende energieprijzen | DVHN Live

De energieprijzen zijn dinsdag tot recordhoogte gestegen. Wat staat ons nog te wachten? Zullen de prijzen verder stijgen en hoe komt dat? Internetondernemer Ben Woldring beantwoordde woensdag in DVHN Live vragen over de hoge energieprijzen en welke keuzes je daarin het beste kan maken.

Wat zijn de oorzaken van de enorme prijsstijging?

,,Het is een combinatie van factoren. Momenteel is er meer vraag naar energie/gas dan aanbod, dus de prijzen stijgen. Belangrijke factor is ook dat China nu overschakelt van kolen naar gas. Dat extra gas moet ergens vandaan komen. Veel vloeibaar gas (LNG) uit Amerika kwam eerder rechtstreeks naar Europa, maar nu gaan de schepen naar Azië. Daar zijn we niet volledig afhankelijk van: we hebben in Nederland ook Russisch, Noors en nog wat Groninger gas. Op al die plekken is er nu schaarste.”

,,De economie trekt aan, mensen tanken meer, de olieprijs stijgt en ook gas- en kolencentrales maken overuren om energie op te wekken. Maar kolencentrales leiden tot een hogere CO2-uitstoot, terwijl die CO2-prijs ook is opgelopen.”

Hoe extreem is deze situatie?

,,Vorig jaar zag je bij de invoering van de lockdown de energieprijzen hard dalen. Ook was er een negatieve olieprijs. Handelaren kwamen niet van hun olie af. Dat was overigens van korte duur. Afgelopen augustus begon de gasprijs enorm te stijgen en eind die maand kwam die ineens boven de 1 euro per kubieke meter uit. Daarmee werd een magische grens doorbroken. Normaal was dat tarief rond 60 of 70 eurocent per kuub. Nu lopen de tarieven uiteen van 1.30 tot 1.60 euro per kubieke meter. De verschillen per aanbieder zijn enorm. Dat is meer een verdubbeling dan waar we vandaan komen.”

In hoeverre was die prijsstijging te voorzien?

,,Experts - zoals Martien Visser, lector Energietransitie aan de Hanzehogeschool - waarschuwden eerder dit jaar al wat er gebeurt als gasvoorraad niet voor de koude periode wordt aangevuld. Ook Gasunie, verantwoordelijk voor het transport, gaf afgelopen zomer al aan dat die gasvoorraad echt omhoog moet. Maar die buffer is er nu niet, omdat die gasprijs zo hoog is opgelopen en Rusland een geopolitiek spelletje lijkt te spelen door minder gas aan Europa te leveren.”

Hoe gaan de verschillende leveranciers er eigenlijk mee om? Hoe werken zij?

,,Leveranciers kopen energie in en reserveren een hoeveelheid voor hun consumenten. Ze kunnen ook inkopen via de ‘dagprijs’, maar dat is risicovoller. Bij het afgeven van vergunningen vraagt de toezichthouder, de ACM (Autoriteit Consument & Markt), aanbieders om open te zijn over hun situatie en dat ze de beloofde energie de komende winterperiode ook echt kunnen leveren.”

Moeten we al spreken over een energiecrisis?

,,Ik maak me geen zorgen dat we in de kou komen te zitten. Mocht een aanbieder niet genoeg energie voor handen hebben, dan zullen consumenten automatisch op een andere aanbieder worden aangesloten, dankzij de geldende wetgeving - consumentenbescherming - om huishoudens te beschermen. Als er echt een koude winter is, dan moeten bedrijven afschalen met gasverbruik. Daarna pas consumenten, door bijvoorbeeld slechts één gaspit gebruiken tijdens het koken.”

,,Energie is een eerste levensbehoefte. Als je als overheid bedrijven oplegt om tijdelijk minder te produceren, dan heeft dat effect op de gehele economie. Ook dan ontstaat schaarste. Gas kan je niet hamsteren. Het is absoluut zorgwekkend dat de gasvoorraden niet zijn aangevuld en vooral dat er niet naar de experts is geluisterd.”

Een lezer: „Ik denk dat het een stukje politiek is. Kijk maar naar de brandstofprijs daarvan is 70 procent belasting. Ik denk dat we veel minder kunnen betalen als dat de gasprijs werkelijk is.” Klopt dat?

,,De belasting op de energierekening is in de afgelopen tien jaar stilletjes meer dan verdubbeld. De helft van die rekening bestaat uit drie belastingen. Die worden jaarlijks vastgesteld, stijgen alleen maar en stapelen elkaar op. Zoals de 21 procent BTW, die met de energieprijzen meestijgt. Een slimme zet van de overheid zou zijn om de BTW tijdelijk te verlagen, zodat de energierekening betaalbaarder wordt. Tegelijkertijd maakt dat mensen bewuster om te isoleren, zonnepanelen of warmtepomp te installeren. Dat geld moet je wel hebben. Maar als je die 21 procent BTW eraf haalt, dan geeft dat huishoudens wat meer lucht om te kunnen investeren.”

Een andere lezer: „Wat nu te doen? In december loopt mijn eenjarig contract af. Wat kan ik dan het beste doen, een jaar vast of toch variabel gezien de hoge prijzen?”

,, De variabele tarieven stijgen en ik verwacht dat die zeker met 550 euro op jaarbasis omhoog gaan. Maar misschien wel hoger. De prijzen blijven iedere dag stijgen. Variabele contracten worden tweemaal per jaar bijgesteld, op 1 januari en 1 juli. Kies dus nu een datum voor een nieuw contract dat zo dicht mogelijk bij 1 januari ingaat. Dan profiteer je zo lang mogelijk van het huidige tarief.”

,,Waarom geef je het advies om een jaarcontract af te sluiten terwijl de variabele prijzen lager zijn? Dan zijn mensen dus juist duurder uit.”

,,Als je je prijs vastzet, dan zet je niet je belastingen vast. Dus als bijv. de BTW wordt verlaagd, dan profiteer je daar ook van. Het leveringsdeel van de kosten blijft dan gelijk. De tarieven voor een driejarig contract liggen lager dan een eenjarig contract. Nadeel is wel dat je neusje moeten hebben om het juiste moment te kiezen. We hebben geen glazen bol en kunnen vooraf niet weten wat er precies gaat gebeuren.”

,,Ik heb 10 zonnepanelen en een gasrekening van 200 a 250 euro. Kan ik beter gaan verwarmen met elektrische kachels?”

,,Zonnepanelen leveren met name in zomerperiode energie. In de winter is opbrengst lager. Maar in Nederland kan de in de zomer opgewekte stroom in de winter ‘wegstrepen’. Als je elektrisch gaat verwarmen dan is dat voor kleine ruimtes goed te doen. Bij grote ruimtes is dat niet te doen. Ook de stroomprijzen stijgen, omdat kolencentrales op gas zijn overgegaan en windmolens hebben minder gedraaid in de afgelopen periode.

Wat gebeurt er eigenlijk als een energieleverancier omvalt?

,, Als die omvalt zit je niet zonder stroom. Je krijgt een nieuw contract bij een andere aanbieder met nieuwe tarieven. Maar zorg dat je een realistisch voorschotbedrag betaalt of stel je termijnbedrag bij, zodat je voorkomt dat je nog veel geld nog tegoed hebt, of kwijtraakt als een aanbieder omvalt.

Hoe zullen de gasprijzen zich verder gaan ontwikkelen?

,,Aan de stijging komt voorlopig nog geen einde. Kijk naar Frankrijk: dat land draait volledig op kernenergie en zorgt voor veel goedkope stroom, maar Duitsland en België zijn kerncentrales aan het sluiten en willen gascentrales bouwen. Dat leidt tot een nog grotere run op gas. Anderzijds: de CO2-uitstoot is bij kerncentrale nihil, dus is wel gunstig. Maar wat doe je met kernafval? Zeeland heeft enthousiast gereageerd. Allemaal ontwikkelingen die de komende jaren belangrijk kunnen zijn.”

Kan je voorspellen hoe dat gaat verlopen?

,,Dat is echt van heel veel factoren afhankelijk. Nederlanders kunnen besparen op gasverbruik door hybride warmtepomp aan te schaffen. Isoleren is heel slim. Begin met tochtstrips om kou buiten de deur te houden. Kost weinig, levert veel op. Hang ledlampen op in de ruimtes waar je het meeste bent. Bij bestaande woningen is het beter om een moderne, zuinigere cv-ketel te installeren. Ook een hybride warmtepomp is veel voordeliger dan volledig elektrisch: op koude dagen zorgt de cv-ketel voor verwarming en tijdens warme dagen wordt de temperatuur aangevuld door de hybride pomp.

In hoeverre kunnen we hulp verwachten van overheden?

,,De overheid zou op de langere termijn kunnen kijken naar strategische gasbuffers, om immuun te zijn voor een gastekort. Daarmee wordt gas opgeslagen in Groningen maar ook in Noord-Holland. Maar als je zo’n besluit nu neemt, dan duurt het nog jaren voordat het effect heeft. Praktisch gezien heeft de overheid nu drie knoppen waar ze aan kan draaien: de energiebelasting, de 21 procent BTW en de opslag duurzame energie. Verlaging van de BTW lijkt mij de meest praktische.”

DVHN Live is elke woensdag (en op andere dagen bij actuele gebeurtenissen) van 12.15 tot 12.45 uur te zien op www.dvhn.nl en Facebook .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
DVHN Live
Video
menu