Hoe werken de vaccins tegen corona en welke bijwerkingen kun je krijgen? Dit wil je weten voordat je een prik krijgt

Foto: Shutterstock

De vaccinatiecampagne tegen corona is volop aan de gang. Maar wat doen die vaccins eigenlijk? Zijn ze wel veilig? En welke bijwerkingen kun je krijgen? De belangrijkste vragen en antwoorden op een rijtje.

Welke vaccins gebruikt Nederland?

Nederland gebruikt nu de vaccins van Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Later volgen nog CureVac en Sanofi/GSK, zo is de bedoeling.

Moet ik mij laten vaccineren?

Nee. Vaccineren gebeurt op vrijwillige basis. Je werkgever mag het ook niet van je eisen.

Hoeveel prikken krijg ik?

Bij Janssen volstaat vooralsnog één prik. De andere vaccins vereisen twee prikken. Mogelijk krijgen mensen die met Janssen zijn gevaccineerd op termijn alsnog een tweede prik om zo de bescherming te verhogen.

Hoe lang blijf ik beschermd?

Pfizer en Moderna bieden minstens drie maanden bescherming, en waarschijnlijk veel langer. Van AstraZeneca en Janssen zijn nog te weinig praktijkgegevens bekend. Ook van deze vaccins verwachten de virologen dat ze lange tijd bescherming bieden.

Kan ik na de vaccinatie alsnog corona krijgen?

Ja. Geen enkel vaccin beschermt 100 procent. Vaccinatie verkleint de kans op corona. Raak je toch besmet, dan is het ziekteverloop doorgaans veel milder en besmet je veel minder andere mensen. Gevaccineerden belanden slechts zeer zelden in het ziekenhuis.

Hoe werken de vaccins?

Pfizer en Moderna zijn mRNA-vaccins. Ze bevatten een stukje erfelijk materiaal van het virus. Zo leert ons afweersysteem hoe het de indringer moet herkennen en bestrijden. Raak je later besmet, dan maak jouw lichaam snel de juiste antistoffen aan.

AstraZeneca en Janssen zijn vectorvaccins. Ze bevatten een verzwakt verkoudheidsvirus waaraan een klein stukje genetische code van het coronavirus is toegevoegd.

Bron: lerenovervaccineren.nl

Zijn de vaccins veilig?

Ja, zeggen alle betrokken fabrikanten en controlerende instanties. Toch bestaan er zorgen over een zeer zeldzame bijwerking van AstraZeneca en Janssen.

Nederland gebruikt AstraZeneca niet langer voor mensen die jonger zijn dan 60 jaar. Ben jij jonger dan 60 en heb je de eerste prik al gehad met AstraZeneca? Dan krijg je de tweede prik nog wel met dit vaccin.

Janssen wordt sinds begin juni in principe niet meer toegediend aan jongere doelgroepen. Ben jij jonger dan 44 en moet je nog geprikt worden? Dan krijg het vaccin van Pfizer of Moderna in plaats van Janssen.

Bepaalden groepen, zoals zeevarenden, daklozen en militairen op missie, krijgen nog wel Janssen. Dat is handiger omdat dit vaccin slechts één prik vereist.

Het risico van AstraZeneca

AstraZeneca en Janssen veroorzaken in zeldzame gevallen trombose. Volgens een studie van de universiteit van Cambridge neemt dat risico af naarmate de gevaccineerden ouder zijn.

Vanaf 50 jaar wegen de voordelen van AstraZeneca volgens dit onderzoek duidelijk op tegen de risico's.

Deze cijfers vermeldt het onderzoek voor de leeftijdsgroep 50 tm 59 jaar
- Per 1 miljoen mensen die niet zijn gevaccineerd belanden er 105 met Covid op de intensive care
- Per 1 miljoen mensen met AstraZeneca krijgen er 4 trombose

Deze cijfers vermeldt het onderzoek voor de leeftijdsgroep 60 tm 69 jaar
- Per 1 miljoen mensen die niet zijn gevaccineerd belanden er 141 met Covid op de intensive care
- Per 1 miljoen mensen met AstraZeneca krijgen er 2 trombose

Welke bijwerkingen kan ik verwachten?

Die verschillen een beetje per vaccin, maar over het algemeen lijken ze op de bijwerkingen van de griepprik. Ze duren doorgaans 1 tot 2 dagen.
- Pijn op de plek van de prik
- Vermoeidheid
- Hoofdpijn
- Spierpijn
- Pijn in de gewrichten
- Rillingen
- Koorts
- Misselijkheid

Waar kan ik bijwerkingen melden?

Dat kan bij het bijwerkingencentrum Lareb via mijnbijwerking.nl of aan de huisarts.

Mag iedereen zich laten vaccineren?

Nee, bepaalde groepen krijgen het vaccin niet. In de volgende gevallen moet je je niet laten vaccineren, of je conditie in elke geval vooraf melden:
- Als je zwanger bent*
- Als je lijdt aan een auto-immuunziekte
- Als je allergisch bent voor bepaalde bestanddelen van een vaccin
- Als je bloedverdunners gebruikt
- Als je een ziekte hebt waardoor je bloed niet goed stolt
- Als je een verzwakte afweer hebt, bijvoorbeeld door ziekte of medicijngebruik

*Ben je zwanger? Dan kom je sinds 28 april in aanmerking voor de mRNA-vaccins van Pfizer en Moderna.

Kan ik mijn kinderen laten vaccineren?

Ja, vaccineren kan vanaf 12 jaar. Eind mei 2021 heeft het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) het vaccin van Pfizer goedgekeurd voor kinderen vanaf die leeftijd.

Ik ben gevaccineerd. Kan ik dan nog andere mensen besmetten?

De kans dat je na vaccinatie nog andere mensen besmet lijkt klein, maar de overheid neemt het zekere voor het onzekere: voor gevaccineerden gelden dezelfde coronaregels als voor mensen die nog niet zijn gevaccineerd.

Als je weet dat je besmet bent moet je sowieso thuisblijven. Ook als je gevaccineerd bent.

Ik heb al corona gehad. Moet ik mij nu alsnog laten vaccineren?

Ja. Dat is wel het advies, want als je corona hebt gehad kun je opnieuw besmet raken. Niet alle patiënten bouwen voldoende bescherming op tegen het virus.

Hoe kan ik aantonen dat ik gevaccineerd ben?

Je wordt opgenomen in het landelijke vaccinatieregister CoronIT. Ook krijg je een kaartje mee met daarop het merk vaccin, de datum van de prik en een QR-code met een link naar de bijsluiter. Je kunt jouw vaccinatiebewijs laten zien met de CoronaCheck-app.

Biedt een vaccinatie mij extra vrijheden?

Bepaalde evenementen zijn alleen toegankelijk als je een vaccinatiebewijs of negatieve test kunt tonen. Reis je naar het buitenland, dan kan het land van bestemming een vaccinatiebewijs of negatieve test verlangen.

Kan ik zelf kiezen welk vaccin ik krijg?

In principe niet. Voor alle groepen is vooraf bepaald welke vaccins ze krijgen. Niet elk vaccin is geschikt voor iedereen.

Voor Janssen gelden sinds begin juni 2021 iets andere regels. Heb je al een prikafspraak gemaakt voor Janssen? Dan mag je alsnog vragen om Pfizer of Moderna.

Ik wil niet wachten tot ik aan de beurt ben. Kan ik zelf een vaccinatie kopen?

Nee, dat kan niet.                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
Aanrader van de redactie
menu