Dit onderzoek toont aan: corona is gevoeliger voor mooi weer dan gedacht

De coronacijfers dalen gestaagd, en het „seizoenseffect” blijkt daarin een grotere rol te spelen dan aanvankelijk gedacht. Onderzoek van de universiteit van Oxford toont aan dat zomerweer het virus net zozeer terugdringt als de sluiting van scholen of universiteiten. „Maar andere factoren zijn nóg belangrijker.”

Een coronazomer op Terschelling.

Een coronazomer op Terschelling. Foto: Jacob Van Essen

Dat ze zouden zakken, was ingecalculeerd. Maar de coronacijfers dalen wel heel snel in ons land. De vaccinaties spelen daar een rol in uiteraard, maar wat met het mooie weer? Britse onderzoekers van de universiteit van Oxford hebben daar onderzoek naar gedaan, door het verloop van de epidemie in 143 regio’s te vergelijken. Met wiskundige technieken haalden ze de invloed van andere coronamaatregelen (mondmaskerplicht, verbod op samenscholingen en dergelijke) uit de cijfers. Conclusie: het verschil tussen winterweer en hoogzomer maakt 40 procent uit voor de besmettingscijfers.

Dat is bijzonder veel. Meer dan bijvoorbeeld de beslissing om scholen te sluiten, of om bijeenkomsten te verbieden met meer dan honderd mensen. „Als we onvoldoende rekening houden met de seizoensgebondenheid van het virus, kan dat leiden tot ernstige beleidsfouten”, zegt wiskundige Jan Kulveit van de universiteit van Oxford in de studie. „En het kan ervoor zorgen dat we soms te rooskleurige vooruitzichten scheppen.”

Ander gedrag

Viroloog Steven Van Gucht van Sciensano noemt de 40 procent „wel erg hoog.” „Onze schattingen zaten rond de 20 procent, maar het is moeilijk meetbaar”, zegt hij. „Wat wel duidelijk is, is dat het zeker een rol speelt. In West-Europa en grote delen van Noord-Amerika zijn de cijfers hard aan het dalen, dat heeft ook met de lente en zomer te maken.”

Maar waaraan ligt dat dan precies? „Ook dat is niet volledig duidelijk”, zegt Van Gucht. „Misschien vormen zich minder aerosolen als de temperatuur hoger is, of als de luchtvochtigheid anders is. Misschien kan het virus langer overleven bij lage temperaturen. Het gedrag van mensen zal ook een rol spelen: als het goed weer is, spreken we vooral buiten af. Er is ook een hypothese dat onze slijmvliezen in de zomer misschien beter in staat zijn om virussen af te weren. Dat onze neus beter doorbloed is als het warm is dan wanneer het koud en tochtig is.”

Wat de studie ook duidelijk maakt: aan het weer alleen zal het nooit liggen. „Seizoensgebondenheid alleen kan de r-waarde (het reproductiegetal waarmee aangeduid wordt of de epidemie in kracht toeneemt of afneemt, red.) nooit onder 1 krijgen”, zeggen de Oxford-onderzoekers. Dat kunnen alle beperkende maatregelen samen – scholen sluiten, een verbod op verplaatsingen, een verbod om in groep samen te komen – wel.

„Ook vaccinatie speelt een grote rol, een veel grotere rol dan seizoensgebondenheid”, zegt biostatisticus Geert Molenberghs (UHasselt, KU Leuven). „Niet vergeten dat we hier vorig jaar zomer ook een opstoot hebben gekregen. Dat viel toen ongeveer samen met een hittegolf. Elk zomerseizoen is ook anders. Als je de hele zomer binnenzit met een oude airco, zit je eigenlijk in een soort winterse toestand. Voorzichtigheid blijft geboden.”

Opstoten in de herfst

Maar wat brengt de komende herfst dan, als de seizoensgebondenheid dan wel geen beslissende, maar toch een forse rol speelt? Krijgen we dan gegarandeerd nieuwe opstoten? „De cijfers zullen dan sowieso weer stijgen: dit virus gaat niet weg”, zegt Van Gucht. „De vaccinaties zullen tegen dan ongeveer afgerond zijn, maar dat wordt een grote test van ons systeem.”

„Ik maak me vooral zorgen over de kwetsbare mensen die nog niet gevaccineerd zullen zijn”, zegt Van Gucht nog. „Ook over de bewoners van woon-zorgcentra ben ik enigszins bezorgd. Daar hebben we ook nu nog – niet vaak, maar toch af en toe – nog forse uitbraken met toch een aantal sterfgevallen. Dat komt omdat je daar de allerzwakste mensen hebt, die vaak geen goeie immuniteitsrespons meer kunnen opwekken. Daar is de vraag of we niet al preventief een derde prik kunnen geven. Daar zijn ze in landen als het Verenigd Koninkrijk al volop bezig met de voorbereidingen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
menu