Formatie nieuw kabinet zit muurvast en niemand krijgt zijn zin. 'Opvolger informateur Hamer moet minderheidskabinet onderzoeken'

Informateur Mariëtte Hamer krijgt een opvolger die de formatie uit het slop moet trekken. Daarop mikken VVD en D66. Die opvolger moet verkennen of een minderheidskabinet de oplossing is om uit de formatiepuinhoop te komen.

Mark Rutte, Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra, Sophie Hermans, Rob Jetten en Pieter Heerma op gesprek bij informateur Mariette Hamer over de kabinetsformatie.

Mark Rutte, Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra, Sophie Hermans, Rob Jetten en Pieter Heerma op gesprek bij informateur Mariette Hamer over de kabinetsformatie. Foto: ANP|Lex van Lieshout

Maar over hoe zo’n minderheidskabinet er dan uit zou moeten zien is nu al gekrakeel. VVD wil dat het liefst met D66 én CDA gaan proberen. Uiteraard is D66 het daar niet mee eens, daar valt nu te horen dat VVD en CDA het samen maar eens moeten gaan proberen. Daarmee blijft de onenigheid over de invulling van een nieuwe regering dooretteren.

De minderheidsvariant komt ter tafel nu VVD en CDA hardop hebben gezegd echt niet met twee linkse partijen in zee te willen. PvdA en GL willen niet zonder elkaar in een kabinet. D66-leider Kaag heeft Gert-Jan Segers (CU) maar weer eens de bons gegeven. Er klinkt ook nog een beetje hoop dat een nieuwe informateur wellicht toch nog een meerderheid aan tafel krijgt.

Niemand zijn zin

Niemand krijgt dus zijn zin. Dat is de afdronk van een dag waarop in Den Haag deuren tot een nieuw kabinet met een harde klap zijn dichtgesmeten bij informateur Mariëtte Hamer. D66 wil echt niet met CU, VVD en CDA niet met twee keer links en PvdA en GL willen niet zonder elkaar.

Een minderheidskabinet doemt daardoor steeds nadrukkelijker op, met CU-leider Gert-Jan Segers als grootste pleitbezorger. „We moeten even alle politiek met een kleine p achter ons laten”, vindt hij.

Daarmee doelt hij op het uitsluiten van andere partijen, wat dinsdag opnieuw volop gebeurt. Zo zeggen VVD en CDA nu expliciet niet met PvdA én GL te willen regeren. Dan ontstaat er volgens VVD-leider Mark Rutte een situatie waarin een van die twee partijen zijn handen van een plan af kan trekken. Bovendien vindt Rutte de inhoudelijke verschillen tussen zijn partij en ’de optelsom van GL en PvdA’ te groot. Eenzelfde geluid valt te horen bij CDA-leider Hoekstra, die ook stelt te kijken naar hoe hij zijn ’eigen programma kan realiseren’: „Wij vinden een vijfpartijenkabinet dan niet voor de hand liggen.”

Kaag de hort op

Het leidt tot gemok bij links. „Ze willen niet met ons praten over de inhoud van een mogelijk regeerakkoord”, zegt PvdA-leider Lilianne Ploumen. „Ik vind het spijtig, vooral omdat Nederland zit te wachten op oplossingen. Die raken nu wel een beetje uit het zicht.” GL-leider Jesse Klaver vindt zelfs dat ’de democratie vandaag de verliezer is’.

Naast de ’Kaag-coalitie’ bleef het voortzetten van de huidige regering met VVD, CDA, D66 en CU ook als optie over. Die partijen hadden na de verkiezingen zelfs meer zetels dan ervoor. Maar D66-leider Sigrid Kaag ziet een nieuwe samenwerking met de CU niet zitten. De partijen verschillen volgens haar bijvoorbeeld op het gebied van ’emancipatie en drugs’. „Het is nu aan de VVD om een weg uit deze impasse te vinden.”

Het eindrapport van Hamer wordt deze week nog verwacht. De Tweede Kamer zal dan snel een debat willen, maar Kaag is de hort op. Ze zit in het Midden-Oosten om een plan B te bedenken voor evacués die in Afghanistan zijn achtergebleven.

GL losweken

De vraag is of de opvolger van Hamer wel beweging krijgt in de formatie. Want achter de schermen kissebissen VVD en D66 nu alweer over hoe een minderheidskabinet eruit zou moeten zien. VVD ziet dat niet zitten zonder CDA. D66 oppert, nu de Kaag-coalitie er echt niet lijkt in te zitten, dan maar dat VVD en CDA samen op zoek moeten naar een minderheidskabinet. Een einde aan het getouwtrek lijkt daarmee nog steeds niet in zicht.

De vraag is of onder een nieuwe informateur niet toch nog een ultieme poging gedaan zal worden om GL-leider Jesse Klaver los te weken van de PvdA van Lilianne Ploumen, nu hij zijn baantje als minister toch echt uit zicht ziet verdwijnen. En vindt D66 het wel te verkopen dat de partij meer dan vier jaar zonder al te grote schermutselingen met CU heeft samengewerkt, maar die partij onder het mom van ’niet progressief genoeg’ deze formatie bij het grofvuil zet?

PVV-leider Geert Wilders is helemaal klaar met het formatiegestuntel. „Nieuwe verkiezingen!”, oppert hij. Maar dat is een afslag die maar weinig politieke partijen nu durven nemen.

In de peilingen is de VVD weliswaar flink geklommen van 34 naar 39 zetels, D66 kachelt alweer achteruit van 24 naar 21. Meerdere partijen waaronder het CDA zitten met voormalig CDA’er Pieter Omtzigt in het achterhoofd. Het vermoeden bestaat dat hij zich bij nieuwe verkiezingen met een eigen partij zal melden.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
menu