Paniek bij achterblijvers in Kabul steeds groter: 'Als Nederland me niet helpt, is dat het einde van de weg'

De wanhoop onder de achterblijvers in Kabul neemt toe. De Afghaanse Wali K. is al een paar keer weggestuurd bij het vliegveld, zijn ribben zijn gekneusd en in het gedrang is ook zijn dochtertje gewond geraakt. Hij is de moed aan het opgeven, ondanks dat hij in aanmerking komt om naar Nederland te komen. „Ik liet ze de mail zien, maar ze riepen: ’ga weg, ga weg’. Woensdag probeerde ik het maar ik kwam er niet doorheen, het was te druk, ik moest terug.”

Mensen doen er alles aan om Afghanistan op de valreep te ontvluchten. Degenen die dat niet lukt zijn de wanhoop nabij.

Mensen doen er alles aan om Afghanistan op de valreep te ontvluchten. Degenen die dat niet lukt zijn de wanhoop nabij. Foto: Getty Images

Hij laat het nu uit zijn hoofd om nog naar het vliegveld te gaan. Wali zag hoe de Taliban op de mensenmenigte schoot. Nu zit hij in zijn huurkamer in Kabul te wachten op nieuws van de Nederlandse ambassade. „Ik hoop echt dat ze me helpen. Ze hebben alle wegen afgesloten om te voorkomen dat mensen naar het vliegveld komen. Als de Nederlanders me niet helpen, is dat voor mij echt het einde van de weg. Wat mezelf betreft maakt dat niet uit, ik geef alleen om mijn kleine kinderen.”

Wali hielp een tolk om te ontsnappen en werkte voor Cordaid en Save the Children en zijn vader was gouverneur van het ooit door Nederlandse militairen beschermde Deh Rawod. Nu wordt hij zelf bedreigd door de Taliban, zegt veteraan Roy Grinwis. Na zijn bemiddeling kwam Wali op de lijst van mensen die naar Nederland mogen komen, maar de kansen dat dat lukt vervliegen. ,,Het is onverteerbaar’’, zegt Grinwis. ,,Hij heeft het kabinet behoed voor veel ellende door die tolk het leven te redden.’’

Maar zeker nu de deadline dichterbij komt, vervliegt de hoop. Nederland is bezig met de laatste evacuatievluchten. Ook voor andere Europese landen stopt het evacueren tussen nu en dinsdag.

Grinwis vindt het cru dat Wali niet wegkomt, terwijl Nederlandse Afghanen die op vakantie waren, wel door mogen. ,,Terwijl al maanden wordt afgeraden daarheen te gaan, gingen zij lekker op vakantie. Die worden nu binnengebracht, terwijl mensen die levens hebben gered voor de militairen daar blijven. Het is walgelijk.’’

Moeder veilig, rest familie ondergedoken

Voor de Nederlands-Afghaanse fotograaf Najib was er een moment van blijdschap. Hij kon zijn moeder ophalen van Schiphol. Zij is veilig terug, maar zijn vader en nog twee familieleden zitten nog in Afghanistan. „Ondergedoken op een schuiladres, want hij is bekend activist en schrijver en iedereen weet waar hij woont. Ik bel en mail iedere instantie die ik ken, maar de IND heeft gezegd dat er nu geen voorrang wordt gegeven aan familiehereniging en dat het een halfjaar tot een jaar gaat duren.”

Ook Najib hoort dat er huizen worden doorzocht op boeken en documenten. „De Taliban zijn echt niet veranderd. En ze doden Hazara’s, onze stam. Ik zag hoe een Hazara werd geslagen bij het vliegveld, er zat bloed op zijn gezicht. Wegkomen over land is daardoor ook geen optie, veel te gevaarlijk vanwege de vele checkpoints en de Hazara-achternaam op de documenten. Op dit moment is er geen hoop.”

’Luchthaven is een soort fuik geworden’

Bij veel achterblijvers heerst inmiddels paniek, zegt advocate Maartje Terpstra. Haar kantoor zet zich in voor een groep bewakers die de Nederlandse ambassade beveiligen, maar die niet op de vertreklijst staan. „In het begin was er nog hoop dat de Taliban zich zouden inhouden, maar er zijn nu zoveel invallen, mensen worden meegenomen en ontvoerd. Ik hoor het van mensen die ik vertrouw, die niet overdrijven en die eerder nog dachten dat het mee zou vallen.”

Zij raadt af om nog naar het vliegveld te gaan. „Er ligt een cordon omheen en het is een soort fuik geworden, want iedereen die weg wil komen heeft blijkbaar voor het Westen gewerkt. Er moeten dus konvooien komen, maar vanuit Nederland is zoiets niet geregeld en dat maakt wanhopig.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Afghanistan
menu